Λέξεις και σχέσεις

«Ο καθηγητής και ο τρελός» («The professor and the madman», Ιρλανδία, 2019). Βιογραφικό δράμα του Φαρχάντ Σαφίνια. Ο σπόρος για τη δημιουργία του σημαντικότερου λεξικού στον κόσμο, της Οξφόρδης, υπήρξε το αποτέλεσμα της ακούραστης επιμονής του Τζέιμς Μάρεϊ (Μελ Γκίμπσον), Σκωτσέζου, πολύγλωσσου γλωσσολόγου χωρίς πανεπιστημιακή μόρφωση. Στην πορεία, όλως παραδόξως, ένας από τους πολυτιμότερους βοηθούς του Μάρεϊ έμελλε να γίνει δι’ αλληλογραφίας ο Γουίλιαμ Μάινορ (Σον Πεν), αμερικανός γιατρός και βετεράνος του Αμερικανικού Εμφυλίου, έγκλειστος σε ψυχιατρική κλινική της Αγγλίας (είχε παρανοήσει και δολοφονήσει). Συνδέοντας αυτούς τους φαινομενικά ασύνδετους κρίκους, η ταινία με αγάπη για τον κόσμο των λέξεων και ανάγκη να προσφέρει γνώση, εξετάζει τα πρώτα, δύσκολα χρόνια της δημιουργίας του «λεξικού της δημοκρατίας». Συγκριτικά με την προσωπική ιστορία των δύο ηρώων, η ταινία κινεί περισσότερο το ενδιαφέρον σε αυτό το σημείο.

Βαθμολογία: 7

«Κωδικός Κολιμπρί» («The Hummingbird project», HΠΑ, 2018). Δραματική περιπέτεια του Κιμ Ενγκογέν. Αληθινή και αυτή η ιστορία, πάνω στην προσπάθεια δύο ξαδελφών (Τζέσι Αϊζενμπεργκ, Αλεξάντερ Σκάρσγκαρντ) να δημιουργήσουν μια υπόγεια οπτική ίνα που θα συνδέει τη Νέα Υόρκη με το Κάνσας Σίτι, ώστε ακόμα και το ένα δευτερόλεπτο καλύτερης σύνδεσης να προσφέρει εκατομμύρια στις χρηματιστηριακές συναλλαγές υψηλής συχνότητας των διεθνών αγορών. Το θέμα μπορεί να ακούγεται κάπως αδιάφορο, όμως η ταινία, πάνω απ’ όλα δίνει σημασία στις ανθρώπινες σχέσεις, τόσο των δύο συνεργατών μεταξύ τους όσο και με τον κόσμο που συναντούν. Μια αρνητική πλευρά του αμερικανικού ονείρου και παρά την ελαφριά διδακτικότητά της, μια ταινία πάνω στη ματαιότητα της υλικής απόλαυσης όταν τελικά η ζωή είναι αλλού.

Βαθμολογία: 7

«Ευτυχισμένος Λάζαρος» («Lazzaro felice», Ιταλία / Ελβετία / Γαλλία / Γερμανία, 2018). Η σχέση φύσης – ανθρώπου που παίζει καθοριστικό ρόλο στο σκηνοθετικό όραμα της Ιταλίδας Αλίτσε Ρορβάχερ («Θαύματα») πρωταγωνιστεί και στην τελευταία ταινία της, η οποία εξετάζει τη ζωή μιας κοινότητας δουλοπάροικων μιας μαρκησίας σε μια ακαθόριστη εποχή. Η «επίμορτη αγροληψία» έχει καταργηθεί, όμως η μαρκησία (Νικολέτα Μπράσι) εκμεταλλεύεται το προσωπικό που δεν έχει ιδέα για το τι συμβαίνει στον έξω κόσμο. Ενας από τους υπηρέτες, ο νεαρός Λαζάρο (Αντριάνο Ταρντιόλο), θα γίνει ο πλοηγός της ιστορίας σε αυτό το μυστηριακό, παράξενο ταξίδι στον χωρόχρονο, ένα σύγχρονο παραμύθι όπου ελάχιστα εξηγούνται και πολλά υπονοούνται (το σχόλιο για το μεταναστευτικό για παράδειγμα). Η Ρορβάχερ είναι άξια συνεχίστρια μιας κινηματογραφικής ιταλικής παράδοσης που τείνει να εξαφανιστεί, εκείνης που συναντούσαμε στον κινηματογράφο των αδελφών Ταβιάνι, του Πιέρ Πάολο Παζολίνι και του Ερμάνο Ολμι.

Βαθμολογία: 6

«Ντάμπο» («Dumbo», ΗΠΑ, 2019). Επιστροφή στον μύθο της ταινίας κινουμένων σχεδίων «Ντάμπο, το ελεφαντάκι»  της Ντίσνεϊ με μια live-action περιπέτεια, παραμυθένια μεν αλλά και συγχρόνως σκοτεινή, όπως θα περίμενε κανείς από τον δημιουργό της, τον Τιμ Μπάρτον. Ο αμερικανός σκηνοθέτης – παραμυθάς («Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων», «Ο Τσάρλι και το εργοστάσιο σοκολάτας») τιμά μια αγαπημένη ταινία του, αποτίνοντας συγχρόνως φόρο τιμής στον μαγικό και ανεξάντλητο κόσμο των «τεράτων». Παίζουν πολλοί ηθοποιοί όπως η Εύα Γκριν, ο Κόλιν Φάρελ, ο Μάικλ Κίτον και ο Ντάνι ντε Βίτo, ο αξέχαστος Πιγκουίνος στην ταινία «Ο Μπάτμαν επιστρέφει» του Μπάρτον (προβάλλεται σε παραπάνω από 260 αίθουσες της Ελλάδας μεταγλωττισμένη, με υποτίτλους, σε 3D ή 2D).

Βαθμολογία: 5

«Ο άγγελος» («El Angel», Αργεντινή / Ισπανία, 2018). Το χρονικό ενός έφηβου δολοφόνου, του Κάρλος Ρομπλέδο Πουτς (Λορέντζο Φέρο), έγινε το σκηνοθετικό ντεμπούτο του νεαρού και σίγουρα ταλαντούχου Λουίς Ορτέγκα. Παραγωγή του Πέδρο Αλμοδόβαρ, αυτό το νοσηρό πορτρέτο ενός άψυχου τέρατος εικονογραφείται με συνέπεια από τον Ορτέγκα, ο οποίος όμως, πονηρά, ντύνει τη δυσάρεστη ιστορία του με όμορφα πλάνα και νοσταλγική 70s μουσική προκειμένου να εξωραΐσει το θέαμα. Αυτό με ενόχλησε.

Βαθμολογία: 5

«Ελεύθερο θέμα» (Ελλάδα, 2018). Μέσα από τη διαδικασία που ακολουθεί μια αντισυμβατική καθηγήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών (Θεοδώρα Τζήμου) που αναθέτει σε οκτώ μαθητές της μια άσκηση ελεύθερου θέματος, η Στέλλα Θεοδωράκη αναδεικνύει την αστείρευτη ανάγκη της νέας γενιάς καλλιτεχνών να εκφραστεί απεριόριστα και χωρίς δεσμεύσεις απέναντι σε μια στεγνή κοινωνία που θέλει να της επιβάλει ακριβώς το αντίθετο. Αναμφισβήτητα μια ταινία που πραγματεύεται ένα ζήτημα επίκαιρο, αλλά που τελικά αν σε κερδίζει είναι ακριβώς λόγω του θέματός της· όχι του σκηνοθετικού χειρισμού της.

Βαθμολογία: 4

«Στιγμιαία οικογένεια» («Instant family», ΗΠΑ, 2019). Οικογενειακή κομεντί του Σον Αντερς με τον Μαρκ Γουόλμπεργκ και τη Ρόουζ Μπερν να υιοθετούν τρία αδέλφια λατινοαμερικανικής καταγωγής. Χαριτωμένα προβλέψιμη κομεντί για όλη την οικογένεια, που ούτε σε προσβάλλει, ούτε όμως σου προφέρει ιδιαίτερη απόλαυση, πέραν ίσως των σκηνών όπου είναι εμφανής η σάτιρα απέναντι στην πολιτική ορθότητα που ορίζει πλέον τη ζωή μας σε σημείο παράνοιας.

Βαθμολογία: 4

«Mekhtoub, αγάπη μου» («Mektoub, My Love: Canto Uno», Γαλλία). Το πρώτο μέρος της ιστορίας του Μεκτούμπ, ενός νεαρού τυνήσιου συγγραφέα (Σεν Μπουμεντίν) που περνά το καλοκαίρι του σε μια παραλιακή πόλη της Νότιας Γαλλίας, ανάμεσα στην παιδική φίλη του, τους εστιάτορες γονείς του και τους φίλους του. Ο φακός του Τυνήσιου Αμπντελατίφ Κεσίς (δημιουργός της υπερτιμημένης «Ζωής της Αντέλ») χαϊδεύει με ελευθερία όμορφα πρόσωπα και σώματα, αλλά αυτό το σιντριβάνι νατουραλισμού, παρ’ ότι θαρραλέο στην κατασκευή του, εύκολα μπορεί να κουράσει, καθότι μεγάλο σε διάρκεια, στατικό, και σε πολλά σημεία ιδιαιτέρως φλύαρο.

Βαθμολογία: 4

«Η τρύπα» («The hole in the ground», Ιρλανδία, 2018). Στο συμβατικό θρίλερ του Λι Κρόνιν η αλλόκοτη συμπεριφορά ενός αγοριού (Τζέιμς Κουίν Μάρκεϊ) προκαλεί υποψίες στη μητέρα του (Σεάνα Κέρσλεϊκ) και πυροδοτεί την πλοκή μιας ατμοσφαιρικής αλλά όχι και τόσο ασυνήθιστης ιστορίας τρόμου.

Βαθμολογία: 3

«Πόλη υπό κατοχή» («Captive State, ΗΠΑ, 2018»). Ανόητο θρίλερ φαντασίας με εξωγήινους του Ρούπερτ Γουάιατ με τους Τζον Γκούντμαν, Αστον Σάντερς κ.ά.

Βαθμολογία: 1