Ασφαλιστικό: Το αλλάζουμε, αλλιώς βουλιάζουμε

Το μείζον θέμα του κόστους των συντάξεων, που έχει την κύρια ευθύνη για την τελευταία δημοσιονομική κρίση, συνεχίζουμε να το προσεγγίζουμε στον δημόσιο διάλογο με ελλιπή και άτολμο τρόπο.

Η ελλειμματικότητα αφορά κυρίως την ασάφεια των επιχειρημάτων μας για τη δομή του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης (ΣΚΑ).

Η ατολμία μας εντοπίζεται κυρίως στην απουσία συγκεκριμένων δεσμεύσεων και προτάσεων τεσσάρων βασικών παραμέτρων, που εκ των πραγμάτων απαιτούνται για να περιγράψουμε ένα ΣΚΑ.

Η πρώτη παράμετρος αφορά τον σαφή καθορισμό των κανόνων χρηματοδότησης του συστήματος και ειδικότερα στο επί τοις εκατό ποσοστό του ΑΕΠ που θα καθορίζει την εθνική μας δέσμευση για την ετήσια χρηματοδότηση των συντάξεων. Η δεύτερη αφορά το ύψος των μηνιαίων εισφορών, η τρίτη τον αλγόριθμο που θα καθορίζει το ύψος όλων των συντάξιμων αποδοχών και η τέταρτη αφορά τον συντελεστή ή τους συντελεστές που θα ισχύουν για τις ειδικές ομάδες ασφαλισμένων, π.χ. χήρες, ΑμεΑ, αναπήρους κ.λπ.

Οι τέσσερις προαναφερόμενες παράμετροι αλλά και η ανάπτυξη του εθελοντικού βραχίονα ασφάλισης κυρίως από τα επαγγελματικά ταμεία, αλλά και τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, συγκροτούν τους αναγκαίους άξονες που θα έπρεπε να κυριαρχούν σε έναν διεξοδικό και υπεύθυνο δημόσιο και πολιτικό εθνικό διάλογο.

Με βάση τα παραπάνω, προτείνω και υποστηρίζω ότι τα επίμαχα θέματα του εθνικού διαλόγου πρέπει να εστιαστούν στις παρακάτω ενότητες:

– Η ετήσια μεταφορά πόρων από το ΑΕΠ για τη χρηματοδότηση των συντάξεων πρέπει το αργότερο σε 4 με 5 έτη να κατέλθει από το 13% στο 8-9%.

– Να θεσμοθετηθεί Εθνική Επιτροπή Κοινωνικού Διαλόγου, με πρωταγωνιστές τους εργαζομένους και τους εργοδότες, για την επεξεργασία και εισήγηση του αλγορίθμου καθορισμού του ύψους των συντάξεων και την αρχιτεκτονική αναδιανομής των πόρων του Συστήματος.

– Να μειωθεί το ύψος των σημερινών εισφορών τουλάχιστον σε ποσοστό 20%, για την ενίσχυση της απασχόλησης και γενικότερα της ανάπτυξης, αλλά και για τη μείωση της ανασφάλιστης εργασίας.

– Η καθολική και υποχρεωτική ένταξη του συνόλου των εργαζομένων με κάθε μορφή εργασίας στους δημόσιους φορείς κοινωνικής ασφάλισης και ο αυστηρός έλεγχος της ανασφάλιστης απασχόλησης από μια σύγχρονη Ανεξάρτητη Δημόσια Αρχή μπορεί να περιορίσει την παράνομη εργασία.

– Να επανασχεδιαστεί η οργανωτική δομή της υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης χάριν της αποτελεσματικότητας και της ορθής διοίκησης ως εξής: δημιουργία τριών Ταμείων, του ΙΚΑ ως του ενιαίου ταμείου μισθωτών, του ΟΑΕΕ ως ταμείου αυτοαπασχολουμένων και αγροτών και ενός τρίτου ταμείου για τους επιστήμονες (γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί).

Το περιεχόμενο ενός τέτοιου διαλόγου συγκροτεί μια πρόκληση πολιτικής σύνθεσης αλλά και υπεύθυνης παράθεσης και αντιπαράθεσης ιδεών και εναλλακτικών προτάσεων του αριστερού σοσιαλδημοκρατικού και κεντροδεξιού πολιτικού χώρου που έτσι και αλλιώς έχει ανάγκη η χώρα για την οριοθέτηση του πολιτικού της μέλλοντος στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ενας τέτοιος διάλογος είχε απόλυτη επιτυχία στην Κύπρο, την Ισπανία και την Πορτογαλία.

Η επόμενη κυβέρνηση έχει χρέος να τολμήσει την αλλαγή του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης και η αντιπολίτευση θα πρέπει με τη σειρά της να σταθεί υπεύθυνα αποφεύγοντας επιλογές των προηγούμενων δεκαετιών που αποτέλεσαν τροχοπέδη για την ορθολογική εξέλιξη του Ασφαλιστικού μας.

Το να μην επαναλάβουμε τα σφάλματα του παρελθόντος από απλό σχήμα λόγου είναι σήμερα επιτακτική ανάγκη.

Ο Ροβέρτος Σπυρόπουλος είναι πρώην υφυπουργός και πρώην διοικητής του ΙΚΑ