Εγγονόπουλος {LF}και Μόραλης {LF}στο Ηράκλειο

Ο Βίνσεντ βαν Γκογκ συναντά τον Αλμπέρτο Τζιακομέτι στην καρδιά του Ηρακλείου της Κρήτης. Λίγα μόλις μέτρα πιο μακριά ο Ικαρος βρίσκεται στην τελική ευθεία πριν ξεκινήσει τη μοιραία πτώση του, υπό το βλέμμα του γεννήτορα των ιδρυτών της Ρώμης, Αινεία, αλλά και της ποιήτριας Μαρίας Πολυδούρη. Κι όλα τούτα κάτω από την ίδια στέγη, σε ένα από τα πρώτα και σημαντικότερα μνημεία που δημιούργησαν οι Βενετοί στην Κρήτη, τη βασιλική του Αγίου Μάρκου. Εκεί όπου για δύο μήνες έχει δημιουργηθεί μια πινακοθήκη 112 έργων που φέρουν την υπογραφή 49 σπουδαίων ελλήνων εικαστικών, συνδετικός κρίκος των οποίων είναι ότι ανήκουν όλα στην παραστατική – και κυρίως στην ανθρωποκεντρική – ζωγραφική και είναι ένα μέρος μόνο μιας από τις σημαντικότερες συλλογές νεοελληνικής τέχνης, εκείνης του δικηγόρου Σωτήρη Φέλιου. «Θα καταφέρουν τα έργα της συλλογής να αναμετρηθούν με το κτίριο που εξαφανίζει τα πάντα; Να σταθούν έστω στα πόδια της βασιλικής;» ήταν η αγωνία του συλλέκτη πριν από τα εγκαίνια της έκθεσης (πραγματοποιείται σε συνεργασία με τον Δήμο Ηρακλείου), την οποία επιμελήθηκε η ιστορικός τέχνης Λουίζα Καραπιδάκη.

Οποιος περάσει το κατώφλι του χώρου θα διαπιστώσει πως οι δημιουργίες των ελλήνων εικαστικών – από τον Νίκο Εγγονόπουλο και τον Γιάννη Μόραλη ώς τον Στέφανο Δασκαλάκη, τη Μαρία Φιλοπούλου, τον Γιώργο Ρόρρη και τον Χρήστο Μποκόρο, αναφέροντας ενδεικτικά μόνο ορισμένα ονόματα – καταφέρνουν να δεσπόσουν στον χώρο. Και δεν είναι διόλου αναγκαίο ο επισκέπτης να μπει στη λογική των ενοτήτων που έχουν δημιουργηθεί εντός της λιτής βασιλικής. Αρκεί να αφήσει το βλέμμα του ελεύθερο για να εντοπίσει μεταξύ άλλων την κρυμμένη πίσω από μια μάσκα αυτοπροσωπογραφία του Κωνσταντίνου Παπαμιχαλόπουλου, το σχεδόν μαγικά «κινούμενο» αυτοπορτρέτο της Στρατηγούλας Γιαννικοπούλου, αλλά και το αινιγματικό επίσης αυτοπορτρέτο – ένα μαξιλάρι με ένα φακελάκι τσάι – του Φάνη Παρασκευουδάκη. Να γνωρίσει ζεύγη αναμενόμενα όπως του «Ερωτα και Ψυχής» μέσα από το βλέμμα του σουρεαλιστή Νίκου Εγγονόπουλου, αλλά και αλλόκοτα όπως του Κενταύρου και ενός παπά διά χειρός Εμμανουή Μπιτσάκη ή του μυθικού Αινεία και του βιβλικού Λωτ στο έργο του Νίκου Μόσχου. Να βρεθεί απέναντι σε σπουδαίες προσωπικότητες όπως ο Βαν Γκογκ, ο Τζιακομέτι και ο Μπέικον, όπως τους αποτύπωσε ο Χρόνης Μπότσογλου, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (του Τάσου Μαντζαβίνου), η Μαρία Πολυδούρη και ο Δημήτριος Τόφαλος, αντιστοίχως από τους Καλλιόπη Ασαργιωτάκη και Αντώνη Χαδουλάκη. Να δει για πρώτη φορά να συνεκτίθενται η σπουδή και το ίδιο το έργο του Αλέκου Λεβίδη «Λουόμενοι». Να απολαύσει για ακόμη μια φορά τις εμβληματικές γυμνές γυναικείες μορφές – τη Γιάννα και την Ελισάβετ – του Γιώργου Ρόρρη, το εξπρεσιονιστικό γυμνό του Θανάση Μακρή και τα Ερωτικά του Γιάννη Μόραλη. Να δει την πόλη από σύννεφα του Αλέξη Κυριτσόπουλου, τη σουρεαλιστική άποψη μιας άλλης πόλης από τον Δημήτρη Χαντζόπουλο, τους Μύστες της Μαρίας Φιλοπούλου, τις εσωστρεφείς γυναικείες φιγούρες του Στέφανου Δασκαλάκη. Και να καταλήξει δίπλα στους υπόγειους τάφους των δουκών να αφεθεί στον εν είδει βωμού τρίπτυχο του Χρήστου Μποκόρου «Η σκοτεινή σκιά του ανθρώπου φωτισμένη» πάνω σε παλιούς σάκους μεταφοράς καπνού.

Η έκθεση που έτυχε θερμής υποδοχής από τους Κρήτες άνοιξε την πόρτα και για μελλοντικές μεγάλες διοργανώσεις, με τη διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης, Μαρίνα Λαμπράκη – Πλάκα να δεσμεύεται για τη μεταφορά έργων από τις μόνιμες συλλογές της Πινακοθήκης  στη βασιλική του Αγίου Μάρκου προσεχώς.

INFO{CR}H έκθεση «Η ματιά του συλλέκτη – Συλλογή Σωτήρη Φέλιου» στη Δημοτική Πινακοθήκη Ηρακλείου – Βασιλική Αγίου Μάρκου (Πλ. Καλλεργών 100) έως τις 20 Μαΐου