Υπάρχει ευτυχία

Μπορεί να φαίνεται πομπώδης και βαρύγδουπος ο τίτλος, ελπίζουμε όμως να μας συγχωρεθεί στη συνέχεια, όταν καταλάβει κανείς ότι χρησιμοποιούμε εν πλήρει συνειδήσει τη λέξη «ευτυχία», ενώ κανονικά το ίδιο το θέμα θα δικαιολογούσε τη λέξη «δυστυχία». Επομένως μια δυστυχία που βιώνεται ως ευτυχία μπορεί να σε κάνει να πιστεύεις ότι πραγματικά υπάρχει ευτυχία, αφού δεν είναι η χαρά και η περίσσεια αγαθών που σε κάνουν να τη συνειδητοποιείς, αλλά η στέρηση και το πρόβλημα. Μια παράσταση πολύ σύντομης διάρκειας που είδαμε τις προάλλες, φτιαγμένη από παιδιά με σύνδρομο Down, αυτισμό και νοητική υστέρηση, που την είχε οργανώσει ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Μάνος Καρατζογιάννης, έφερε στην επιφάνεια μια πάγια πεποίθησή μας – μακάρι βέβαια να μην είχε χρειαστεί να την αποκτήσουμε χάρη σε μια πολύ σκληρή εμπειρία -, ότι η σωματική αναπηρία και όχι βέβαια η ψυχική, αφού ψυχικά ανάπηροι είμαστε όλοι, μπορεί να εξελιχθεί αν όχι σε μια ευλογία, τουλάχιστον σε μια βιώσιμη συνθήκη.

Και επειδή η λογοτεχνία τα λέει καλύτερα σε σχέση με τον οποιονδήποτε, αντιγράφουμε μια παράγραφο από ένα πολύ γνωστό κείμενο του θεσσαλονικιού πεζογράφου Νίκου Γαβριήλ-Πεντζίκη που χωρίς κανένα δισταγμό αποφαίνεται: «Σε ένα σπίτι κάθονται ένας άντρας και μια γυναίκα που έχουν ένα κορίτσι ανάπηρο τριάντα οχτώ χρόνων που μόλις μπορεί να μιλάει. Είναι ανεγκέφαλο αλλά το λατρεύουν οι γονείς του, είναι η ευτυχία τους αυτό το ανάπηρο πλάσμα». Θα έπρεπε να έχει δει κανείς τα παιδιά στην παράσταση που αναφέρουμε να λένε ποιήματα της Κικής Δημουλά, του Οδυσσέα Ελύτη, του Τάσου Λειβαδίτη, του Ιάκωβου Καμπανέλλη και του Εζρα Πάουντ για να αντιληφθεί τη μεταμορφωτική δύναμη της σκηνής και πόσο η λέξη «έρωτας», που ως έννοια και ως πράξη δεν θα πρέπει να υπάρχει στο λεξιλόγιό τους – το όποιο λεξιλόγιο -, αποκτούσε μια χροιά που την έκανε δική τους, σαν να επρόκειτο για την έκφραση ενός βαθιά προσωπικού βιώματος.

Δεν γίνεται να γνωρίζει κανείς ποια μπορεί να είναι η ζωή αυτών των παιδιών επί εικοσιτετραώρου βάσεως, και όλων των παιδιών που συμβαίνει να πάσχουν από τις ίδιες ασθένειες, τη λάτρα που χρειάζονται όταν ξυπνάνε το πρωί ή ετοιμάζονται να πέσουν για ύπνο το βράδυ, οι γονείς τους όμως, όπως τα υποδέχονταν και τα αγκάλιαζαν ενώ είχε τελειώσει η παράσταση και κατέβαιναν από τη σκηνή, ακτινοβολούσαν την ευτυχία των ανθρώπων που τα παιδιά τους είχαν διακριθεί σε ένα αγώνισμα στίβου και θα συνέχιζαν να αθλούνται για να κατακτήσουν μια ακόμα καλύτερη επίδοση στην επόμενη αγωνιστική συνάντησή τους. Με την έκδηλη αγωνία των γονιών, αφού ως κατακλείδα της βραδιάς δεν άκουγες τίποτε άλλο παρά τη φράση όλων τους προς τα παιδιά τους «Πέρασες καλά;», σάμπως και η απάντησή τους θα τους έκανε να καταλάβουν πως ό,τι δυσάρεστο συμβαίνει στα παιδιά τους ήταν κάτι αμελητέο και το αν είχαν περάσει καλά θα αποτελούσε από εδώ και μπρος μια ισόβια συνθήκη.