Ο «πονοκέφαλος» των εννέα εκθέσεων Βαν Γκογκ

Η ζωγραφική του Βίνσεντ βαν Γκογκ καθώς και η δύσκολη ζωή που τον οδήγησε στην αυτοκτονία στα 37 του χρόνια το 1890 έχουν μία διαρκή επίδραση στον κόσμο της τέχνης. Αυτή η ακατάπαυστη έλξη είναι ένα ισχυρό επιχείρημα ώστε μουσεία σε όλον τον κόσμο να διοργανώνουν ταυτόχρονα εκθέσεις των έργων του. Από το Λονδίνο και το Αμστερνταμ στην Ευρώπη έως το Χιούστον του Τέξας ο παθιασμένος ολλανδός καλλιτέχνης πρωταγωνιστεί σε εννέα εκθέσεις.

Ωστόσο το αυξημένο ενδιαφέρον προκαλεί πονοκέφαλο στους επιμελητές και τους διευθυντές. Κάποιος πρέπει να έχει προτεραιότητα στον δανεισμό των έργων που είναι δημοφιλή. «Τα μουσεία είναι απρόθυμα να αποχωριστούν τα πιο δημοφιλή έργα του και οι επισκέπτες περιμένουν να τα δουν στις πόλεις τους» δηλώνει η Νίνκε Μπάκερ, ανώτερη επιμελήτρια του Μουσείου Βαν Γκογκ στο Αμστερνταμ. Το μουσείο αυτό είναι ο μεγαλύτερος χώρος αποθήκευσης των έργων του καλλιτέχνη με 200 από περίπου 850 πίνακες ζωγραφικής του και περίπου 500 από τα 1.500 σχέδιά του. Στο Αμστερνταμ το Μουσείο Βαν Γκογκ δίνει έμφαση στην επίδραση του ζωγράφου στους σημερινούς καλλιτέχνες παρουσιάζοντας την έκθεση – διάλογο «Χόκνεϊ – Βαν Γκογκ: Η χαρά της Φύσης». Παρουσιάζει τη δουλειά του βρετανού καλλιτέχνη Χόκνεϊ – 81 ετών σήμερα – να είναι εμπνευσμένη από τη ζωγραφική του Βαν Γκογκ, καθώς και οι δύο καλλιτέχνες είχαν αναπτύξει με τα έργα τους μεγάλη σχέση με τη φύση, ενώ κοινό χαρακτηριστικό και στους δύο είναι η ιδιαίτερη χρωματική παλέτα και οι πειραματισμοί τους στην προοπτική.

«ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΑ». Στην ίδια πόλη μία δεύτερη έκθεση πρόκειται να εγκαινιαστεί τον Ιούνιο παρουσιάζοντας ως κεντρικό θέμα της τον πρόσφατα συντηρημένο πίνακα με τα «Ηλιοτρόπια». Ο ζωγράφος τα δημιούργησε τον Ιανουάριο του 1889, έναν μήνα αφότου ο ίδιος ακρωτηρίασε το αφτί του. «Ο Βαν Γκογκ δεν ήταν καλλιτέχνης που εύκολα ενθουσιαζόταν, όμως ειδικά για τα ηλιοτρόπια θεωρούσε ότι είχε κάνει ένα καλό έργο» σημειώνει η επιμελήτρια. Επειδή ο πίνακας είναι πολύ ευάλωτος το μουσείο διευκρινίζει ότι δεν πρόκειται να ταξιδέψει για να παρουσιαστεί σε κάποιο άλλο μέρος του κόσμου.

Η ίδια αναφέρει ότι στόχος του μουσείου είναι να συμμετέχει σε όλες τις διοργανώσεις των εκθέσεων Βαν Γκογκ καθώς πρόθεσή τους είναι η διάδοση της συγκινητικής ιστορίας του καλλιτέχνη. Πρόκειται για τις εκθέσεις που περιλαμβάνουν έργα γύρω από τον στενό κύκλο της οικογένειας, των φίλων και των μοντέλων του Βαν Γκογκ στο Μουσείο Νοορντμπράμπαντ στο Χερτόγκενμπος της Ολλανδίας. Για την έκθεση των έργων του με θέμα από νεκρές φύσεις στο Μουσείο Μπαρμπερίνι στο Πότσνταμ της Γερμανίας. Αλλά και για την έκθεση στο Μουσείο Τέχνης της Σάντα Μπάρμπαρα στην Καλιφόρνια όπου παρουσιάζονται έργα από τους καλλιτέχνες που θαύμαζε ο Βαν Γκογκ.

Αλλωστε αυτό που έχει σημασία για τους υπευθύνους του Μουσείου Βαν Γκογκ του Αμστερνταμ είναι να απομακρύνουν το κοινό από τη γνωριμία του έργου του με στερεοτυπικά πρότυπα. «Η ιδέα ότι ο Βαν Γκογκ δημιουργούσε όλα αυτά τα εκπληκτικά έργα όντας σε κατάσταση φρενίτιδας δεν είναι αλήθεια. Η ανάγνωση των επιστολών του» υπογραμμίζει η Νίνκε Μπάκερ «μαρτυρούν με σαφήνεια ότι εργαζόταν μεθοδικά για να τελειοποιήσει την τεχνική του. Προσπαθούσε να γίνει ένας καλλιτέχνης και είχε την ανάλογη αγωνία που εκδηλώνουν όλοι οι δημιουργοί».