Αναζητώντας την έμπνευση

εν χρειάζονται ούτε συγκρίσεις ούτε παραλληλισμοί. Ο «Ερωτευμένος Σαίξπηρ» («Shakespeare in love», 1989) αποτελεί θεατρική διασκευή του κινηματογραφικού σεναρίου που γνωρίσαμε μέσα από την ταινία του Τζον Μάντεν με τη Γουίνεθ Πάλτροου και τον Τζόζεφ Φάινς στους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Στη διανομή συμμετείχαν ο Τζέφρι Ρας, η Τζούντι Ντεντς, ο Κόλιν Φερθ και ο Μπεν Αφλεκ. Δίνοντας σάρκα και οστά σε έναν από τους μεγαλύτερους συγγραφείς όλων των εποχών, τον Ουίλιαμ Σαίξπηρ, το έργο πραγματεύεται μια ιστορία θεάτρου και έρωτα, τοποθετημένη στην ελισαβετιανή Αγγλία. Με παρόντες «πραγματικά» πρόσωπα, από τη Βασίλισσα Ελισάβετ ώς τον Κρίστοφερ Μάρλοου, στήνει ένα τρυφερό παραμύθι.

Σε αναζήτηση της έμπνευσης στήνεται μια ολόκληρη «πλεκτάνη» που μπερδεύει το θέατρο με το παλάτι, τις πρόβες με τους γάμους από συμφέρον, την ποίηση με τις δυσκολίες του επαγγέλματος του ηθοποιού. Πρόκειται για μια έξυπνη ιδέα που χρησιμοποιεί με μια χαριτωμένη αφέλεια μερικά από τα ζητήματα που θίγει ο Σαίξπηρ μέσα από τα θεατρικά του, και κυρίως τις κωμωδίες του, όπως είναι η μεταμφίεση και το θέατρο μέσα στο θέατρο.

Ο Γιάννης Κακλέας ενορχήστρωσε ένα μεγάλο θέαμα, από εκείνα που έχει και την εμπειρία και τη φαντασία να δημιουργεί – άλλωστε κάτι τέτοιο απαιτούν και οι αντίστοιχοι χώροι. Επαιξε με τον κόσμο του Σαίξπηρ, τα έργα και τους στίχους του, όπως άλλωστε επιτάσσει το διασκευασμένο για τη σκηνή σενάριο. Η επιλογή των προβολών στη μεγάλη κινηματογραφική οθόνη (πίνακες, τόποι, χώροι) ως βασικό στοιχείο του σκηνικού με την υπογραφή του Μανώλη Παντελιδάκη λειτούργησε υπέρ του τελικού αποτελέσματος. Ωστόσο η αισθητική των προβολών στη μεγάλη οθόνη έρχεται σε αντιπαράθεση με τα παραφορτωμένα κοστούμια των ηθοποιών, κάτι που φάνηκε ιδιαίτερα στις ομαδικές σκηνές.
Πολλές οι σκηνικές εναλλαγές ανάμεσα στο «πλήθος» ή τον «θίασο» με τις τετ α τετ ανάμεσα στον Σαίξπηρ και τη Βιόλα, τη Βιόλα και τη Νένα της ή τον Σαίξπηρ με τον Μάρλοου. Με τις πρώτες, ενίοτε, αμήχανες και τις δεύτερες συγκινητικές και ποιητικές να λειτουργούν υπέρ της θεατρικής ατμόσφαιρας, η παράσταση δεν στερήθηκε το χιούμορ, λιγότερο ή περισσότερο βρετανικό.

Ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, ηθοποιός που ξέρει να συνδυάζει το κωμικό στοιχείο με τη μόνιμα κρυμμένη μέσα του πληγή του κλόουν, ερμηνεύει τον Σαίξπηρ με τον ίδιο τρόπο. Δεν απογοητεύει αλλά ούτε εκπλήσσει. Εγκλωβισμένος σ’ αυτό που έχει αποδείξει ότι ξέρει να κάνει, μοιάζει να πορεύεται με ασφάλεια σε γνώριμα μονοπάτια, κι αυτή είναι η πιο μεγάλη παγίδα.
Η επιλογή της Ελλης Τρίγγου ως Βιόλα, μούσας και έμπνευσης του Σαίξπηρ, αποδείχτηκε ευτυχής και επιτυχής: η νεαρή ηθοποιός μεταφέρει με τα εκφραστικά της μέσα την αύρα ενός ρόλου που μοιάζει να συμπορεύεται με τη δική της αγωνία για το θέατρο. Παρούσα στη σκηνή σε κάθε της στιγμή, με μια εξαιρετική χροιά στη φωνή της, η Τρίγγου πάλλεται.
Στον πολυμελή θίασο που στήθηκε στο Θέατρον του Ελληνικού Κόσμου, ξεχωρίζει η Νένα της έμπειρης Μίνας Αδαμάκη καθώς και η ειρωνική Βασίλισσα Ελισάβετ της Μπέτυς Λιβανού.

Μετάφραση:
Λουίζα Μητσάκου
Σκηνοθεσία:
Γιάννης Κακλέας
Σκηνικά:
Μανόλης Παντελιδάκης
Κοστούμια:
Ηλένια Δουλαδήρη
Φωτισμοί:
Στέλλα Κάλτσου
Χορογραφίες:
Αγγελική Τρομπούκη
Ερμηνείες:
Βασίλης Χαραλα-μπόπουλος, Ελλη Τρίγγου, Μίνα Αδαμάκη, Μπέτυ Λιβανού, Γιώργος Κοψιδάς, Δήμητρα Λημνιού, Θάνος Μπίρκος, Νίκος Ορφανός, Σωκράτης Πατσίκας, Γιάννης Ποιμενίδης κ.ά.
Πού:
Θέατρον Ελληνικός Κόσμος (Πειραιώς 254, Ταύρος, τηλ. 212-2540.300) Παρασκευή και Σάββατο (20.00), Κυριακή (18.30)

Τα «παιδιά» της Σοφίας Βγενοπούλου
Δεν χρειάζεται να κάνεις θόρυβο, για να κάνεις τη δουλειά σου. Ούτε είναι απαραίτητο να φωνάζεις, για να σε ακούσουν. Είναι σημαντικό να μπορείς να κινείσαι ήσυχα και να παράγεις έργο. Κι αυτό το έργο να βρίσκει τη θέση του μέσα στην κοινωνία.
Η υπεύθυνη του Μικρού Εθνικού, Σοφία Βγενοπούλου, ανήκει σ’ αυτή την κατηγορία. Από το 2017 που το ανέλαβε, ανταποκρινόμενη στην πρόσκληση του καλλιτεχνικού διευθυντή Στάθη Λιβαθινού, ξεκίνησε αργά και σταθερά μια δουλειά με τα παιδιά για τα παιδιά.
Δεκάδες εργαστήρια και νέες θεατρικές παραγωγές, που αφορούν από βρέφη ώς παιδιά στην εφηβεία (και απευθύνονται τελικά σε όλη την οικογένεια και σε κάθε ηλικία) φιλοξενούνται στο ισόγειο του Rex στην οδό Πανεπιστημίου, όπου από την τρέχουσα σεζόν έχει πια εγκατασταθεί το Μικρό Εθνικό.
Με τη βαθιά πίστη ότι το θέατρο μπορεί να αλλάξει τον τρόπο σκέψης και προσέγγισης των πραγμάτων, το «χρησιμοποιεί» όχι μόνον ως μέσο ψυχαγωγίας αλλά και ως εργαλείο. Εργαλείο συνεργασίας και γνώσης του εαυτού μας, εργαλείο επικοινωνίας και διαλόγου, προσφέροντάς το ως παιχνίδι στις μικρές ηλικίες. Γιατί και ο θεατής για να γίνει ένας χρήσιμος και σωστός θεατής πρέπει να μάθει πώς να προσεγγίσει το θέατρο για να μπορέσει να το αγαπήσει.
Η Σοφία Βγενοπούλου κουβαλά μια νοοτροπία που, μπορεί, εκ πρώτης όψεως να είναι ξένη προς τα ελληνικά πρότυπα. Ισως γιατί δεν διαθέτει την εμφανισιακή «τρέλα» του καλλιτέχνη, αλλά τη συγκρότηση ενός δασκάλου με ευαισθησίες, που πιστεύει ως και στην ιαματική δύναμη της ιατρικής τέχνης. Αλλωστε στόχος των θεατρικών εργατηρίων για τα παιδιά δεν είναι να γίνουν ηθοποιοί, αλλά άνθρωποι με βαθύτερη γνώση του εαυτού τους και πολίτες με αυξημένη ενσυναίσθηση. Παιδοψυχίατρος η ίδια, κουβαλά στις αποσκευές της δεκαετείς σπουδές στις ΗΠΑ όπου και δούλεψε με περιθωριοποιημένες κοινωνικές ομάδες. Κάπου εκεί ανακάλυψε και το προσωπικό της ενδιαφέρον για το εφηβικό θέατρο.
Εκτός από μια σειρά εκπαιδευτικών προγραμμάτων που έχει συντονίσει σε σχολεία υποβαθμισμένων περιοχών, γράφει κείμενα ενώ οργάνωσε, προ Εθνικού, ένα εξαιρετικό φεστιβάλ εφηβικού θεάτρου.