Η στιγμή που δεν χάνεται

Είναι, κατά κάποιον τρόπο, αμήχανο αλλά συγχρόνως και παράξενα γοητευτικό να γράφεις σε μια εφημερίδα για πρωτοσέλιδα εφημερίδων που κυκλοφόρησαν πριν από δύο, σχεδόν, αιώνες. Εμείς που κάνουμε πολλά χρόνια αυτή τη δουλειά, έχουμε εθιστεί στην έννοια του «εφήμερου», λέξη που έχει την ίδια ετυμολογική ρίζα με την εφημερίδα. Αυτό που σήμερα είναι νέο, αύριο θα είναι ήδη παλιό. Εχω χάσει θέματα διότι, απλώς, μεσολάβησαν κάποιες ώρες. Ή διότι, εν τω μεταξύ, υπήρξαν συμβάντα που αναδιαμόρφωσαν την επικαιρότητα. Αυτό όμως αφορά ένα χρονικό διάστημα που μετριέται σε μέρες. Οταν περάσουν έστω και κάποιοι μήνες, το παλιό φύλλο αποκτά μια άλλου είδους «επικαιρότητα», αυτή που συνδέει τα γεγονότα μέσα στον χρόνο και σε βοηθά να κατανοήσεις καλύτερα τα τωρινά. Για παράδειγμα, τις προάλλες έκανα μια εκκαθάριση στο γραφείο μου. Κάτω από μία στοίβα βιβλίων είχαν ξεχαστεί τα «ΝΕΑ» της επόμενης της πυρκαγιάς στο Μάτι. Διάβασα όλα τα σχετικά ρεπορτάζ πριν τα πετάξω – εξαιρετική εμπειρία. Που όσο πιο πίσω πας στον χρόνο, τόσο πιο συναρπαστική γίνεται.

Για να φτάσω στο γραφείο μου προσπερνώ κορνιζαρισμένα παλιά πρωτοσέλιδα των «ΝΕΩΝ» και του «ΒΗΜΑΤΟΣ». Η έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων, ο θάνατος της Μελίνας Μερκούρη, ο θρίαμβος του Ευρωμπάσκετ το 1987, η νίκη του ΠΑΣΟΚ το 1981, η νύχτα του Πολυτεχνείου το 1973, τα πρώτα βήματα του Νιλ Αρμστρονγκ στη Σελήνη το 1969. Κολλάω τη μύτη μου στον τοίχο και προσπαθώ να διαβάσω τα μικρά γράμματα. Κι ας τα έχω μάθει πια απέξω.

Φαντασθείτε τώρα να έχουμε μπροστά μας πρωτοσέλιδα ξένων εφημερίδων που αναφέρονται στην Επανάσταση του 1821. Μα δεν τα ξέρουμε τα γεγονότα; Μαθαίνουμε κάτι που δεν φανταζόμαστε; Οχι βέβαια. Είναι όμως η αποτύπωση της στιγμής που δεν επηρεάζεται από τις μετέπειτα ιστορίες. «Η στιγμή που περνά και δεν χάνεται», όπως περιγράφει ένας σοφός φίλος τη μαγεία της εφημερίδας.