«Για όλα φταίει ο Σατανάς»

Πίσω από τις σεξουαλικές κακοποιήσεις παιδιών από ιερείς «βρίσκεται ο Σατανάς». Με αυτό λίγο-πολύ το συμπέρασμα έκλεισε χθες ο Πάπας Φραγκίσκος τη σύνοδο «για την προστασία των ανηλίκων» στην Καθολική Εκκλησία που πραγματοποιήθηκε στο Βατικανό. Ο Ποντίφικας υποσχέθηκε βέβαια μία «ολομέτωπη μάχη ενάντια στην κακοποίηση των ανηλίκων» – την οποία συνέκρινε με τις «ανθρωποθυσίες» παιδιών στις «παγανιστικές ιεροτελεστίες». Σε μεγάλο μέρος της ομιλίας του, ωστόσο, ο τόνος του ήταν αμυντικός. Και τα απτά, συγκεκριμένα μέτρα που προσδοκούσαν πολλοί πιστοί δεν ήρθαν. Εξού και οι έντονες, οργισμένες αντιδράσεις πολλών θυμάτων παιδόφιλων ιερέων αλλά και των οργανώσεων που τα συνεπικουρούν.  Στη διάρκεια των τεσσάρων ημερών που διήρκεσε η σύνοδος, οι 190 παριστάμενοι επίσκοποι και καρδινάλιοι άκουσαν πολλές τραυματικές μαρτυρίες ανθρώπων που είχαν κακοποιηθεί σεξουαλικά από ιερείς, και βίωσαν κατόπιν την αδιαφορία της εκκλησιαστικής ιεραρχίας. Μία γυναίκα από την Αφρική, τους είπε πως ο ιερέας που άρχισε να τη βιάζει στα 15 της χρόνια την υποχρέωσε να υποβληθεί τρεις φορές σε άμβλωση, και την ξυλοκοπούσε όταν του αρνιόταν το σεξ. Ενας επιζήσας από τη Χιλή είπε στους επισκόπους και τους καρδιναλίους ότι είχαν προκαλέσει ακόμα μεγαλύτερο πόνο στα θύματα απαξιώνοντάς τα και προστατεύοντας τους παιδόφιλους ιερείς.

Στην ομιλία του, ο Πάπας διαβεβαίωσε πως η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία «δεν θα φεισθεί προσπαθειών» προκειμένου να προσαγάγει τους δράστες στη Δικαιοσύνη, να αποτρέψει τη συγκάλυψη, να ακούσει τα θύματα και να εξαγνίσει πνευματικά τον κλήρο. Επέλεξε ωστόσο να μιλήσει εκτενώς για τη συχνότητα της παιδοφιλίας σε άλλους τομείς της κοινωνίας, επεσήμανε πως συχνά διαπράττεται από γονείς, καθηγητές, προπονητές και τους συζύγους παιδιών-νυφών, αναφέρθηκε στις στατιστικές που δείχνουν πως η διαδικτυακή πορνογραφία, όπως και η βιομηχανία του σεξουαλικού τουρισμού, εκμεταλλεύεται ολοένα και περισσότερα παιδιά, μίλησε για άλλα είδη κακοποιημένων παιδιών «ξεχασμένων από τους πάντες», ανάμεσά τους τα παιδιά στρατιώτες, τα εκδιδόμενα παιδιά, τα προσφυγόπουλα, τα παιδιά που λιμοκτονούν, που έχουν μετατραπεί σε σκλάβους καθώς και τα «παιδιά που χάνονται από αμβλώσεις».

Ο Φραγκίσκος αναγνώρισε βέβαια ότι «αυτό το κακό δεν είναι επ’ ουδενί λιγότερο τερατώδες όταν λαμβάνει χώρα εντός της εκκλησίας», όπου η αμαρτία γίνεται μεγαλύτερη «αφού είναι εντελώς ασύμβατη με το ηθικό της κύρος και την αξιοπιστία». «Είμαι πραγματικά άναυδη», δήλωσε ωστόσο στην «Guardian» η Αν Μπάρετ Ντόιλ, συνιδρύτρια της οργάνωσης Bishop Accountability. «Ο Πάπας ακύρωσε και την ελάχιστη πρόοδο που ενδεχομένως να έγινε αυτή την εβδομάδα. Ηταν αμυντικός, έβρισκε δικαιολογίες ότι κακοποίηση συμβαίνει σε όλους τους τομείς της κοινωνίας. Κατά έναν ειρωνικό και θλιβερό τρόπο, δεν επέδειξε ούτε ευθύνη, ούτε λογοδοσία, ούτε διαφάνεια». «Δεν είμαστε έκπληκτοι, είμαστε όμως απογοητευμένοι», σχολίασε ο Ελβετός Ζαν-Μαρί Φερμπρίνγκερ, ένα από τα πολλά θύματα παιδόφιλων ιερέων που έδωσαν το «παρών» στην Πλατεία του Αγίου Πέτρου. «Η Εκκλησία συνεχίζει να νιώθει σαν θύμα», γιατί «τα θύματα απαιτούν μέτρα», προσυπέγραψε ο Ιταλός Φραντσέσκο Ζανάρντι.

Μετά την ομιλία του Ποντίφικα, το Βατικανό ανακοίνωσε κάποια μέτρα. Ανάμεσά τους ήταν αυτό που ο αιδεσιμότατος Φεντερίκο Λομπάρντι, ένας εκπρόσωπός του, αποκάλεσε ένα «πολύ σύντομο» εγχειρίδιο για τους επισκόπους, ώστε να «κατανοήσουν τις υποχρεώσεις και τα καθήκοντά τους» σε περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης, καθώς και η σύσταση μιας νέας ομάδας ειδικών και νομικών που θα συνεπικουρεί τους επισκόπους σε χώρες με λιγότερη εμπειρία και λιγότερους πόρους. «Τα πάντα εξαρτώνται από το τι θα κάνουν στη συνέχεια», δήλωσε ένας από τους πιστούς που έσπευσαν χθες στην Πλατεία του Αγίου Πέτρου, ο Ιρλανδός Αντριου Μπράντφιλντ. «Αν τα όσα είπε ο Πάπας ήταν απλώς κενά λόγια, τότε η Εκκλησία θα συνεχίσει να απομονώνεται ολοένα και περισσότερο».