Οσκαρ αδικίας

O Αλμπερτ Φίνεϊ είναι ένα καλό παράδειγμα ηθοποιού που λησμονήθηκε από την Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου. Υπήρξε πέντε φορές υποψήφιος και δεν κέρδισε ποτέ το αγαλματίδιο. Σε δύο (τουλάχιστον) περιπτώσεις, εκείνος έπρεπε να το κερδίσει. Για να δούμε. Η μία ήταν το 1985 όταν ο Φίνεϊ, παρότι είχε δώσει μια απίστευτη ερμηνεία παίζοντας τον αλκοολικό βρετανό πρεσβευτή στο «Κάτω από το ηφαίστειο» του Τζον Χιούστον, έχασε το βραβείο από τον Φ. Μάρεϊ Εϊμπρεχαμ που, εδώ που τα λέμε, δεν ήταν ακριβώς ο λόγος για τον οποίο θυμόμαστε τον «Αμαντέους» του Μίλος Φόρμαν όπου υποδύθηκε τον Σαλιέρι.

Η δεύτερη περίπτωση αδικίας προς τον Φίνεϊ ήταν έναν χρόνο νωρίτερα, όταν ο Ρόμπερτ Ντιβάλ τον «νίκησε» αποσπώντας το Οσκαρ για τις «Τρυφερές σχέσεις» όπου έπαιξε, τι λέτε; Εναν… αλκοολικό τραγουδιστή της country. Την ίδια χρονιά ο Φίνεϊ ήταν υποψήφιος για τον «Αμπιγέρ», τέλειος στον ρόλο του παρηκμασμένου ηθοποιού που δεν μπορεί παρά με τη βοήθεια του πραγματιστή αμπιγέρ του (ο Τομ Κόρτνεϊ, επίσης υποψήφιος τότε) να βγάλει πέρα τον δύσκολο ρόλο του «Βασιλιά Ληρ» που έχει αναλάβει. Οσο για τις υπόλοιπες υποψηφιότητές του, ήταν δύο ακόμη για το α’ ρόλου, το 1964 για την «Επιχείρηση κρεβατοκάμαρα» (ή Τομ Τζόουνς) και το 1975 για τον «Φόνο στο Οριάν Εξπρές», όπου είχε πλάσει έναν αδικαιολόγητα γκροτέσκο Ηρακλή Πουαρό. Η τελευταία φορά που προτάθηκε ήταν για το β’ ρόλου στην «Εριν Μπρόκοβιτς» του Στίβεν Σόντερμπεργκ.

Τι συμβαίνει με την Αγγλία;

Δεν ξέρω τι ακριβώς συμβαίνει με το Hνωμένο Βασίλειο, πάντως τα Οσκαρ ή θα παραβραβεύουν σπουδαίους ηθοποιούς που προέρχονται από το Nησί ή θα τους ξεχνούν τελείως. Στην ιστορία των Οσκαρ, αρκετοί ηθοποιοί από τη Βρετανία, ενώ προτάθηκαν πολλάκις, τελικά πέθαναν χωρίς ποτέ να κερδίσουν το βραβείο. Εκτός από τον Φίνεϊ, είναι επίσης ο Πίτερ Ο’Τουλ, ο Ρίτσαρντ Μπάρτον, ο Ρίτσαρντ Χάρις, ο Πίτερ Σέλερς και η Nτέμπορα Κερ.

Σίγουρα στον Ο’Τουλ αξίζει το Οσκαρ άκαρπων υποψηφιοτήτων. Προτάθηκε οκτώ φορές, όλες στην κατηγορία του α’ ρόλου, και δεν το κέρδισε ποτέ. Αναλυτικότερα:

1963 «Λόρενς της Αραβίας» – το πήρε ο Γκρέγκορι Πεκ για τις «Σκιές στη σιωπή».

1965 «Μπέκετ» – το πήρε ο Ρεξ Χάρισον για την «Ωραία μου κυρία».

1969 «Το λιοντάρι του χειμώνα» – το πήρε ο Κλιφ Ρόμπερτσον για το «Τσάρλι».

1970 «Αντίο, κύριε Τσιπς» – το πήρε ο Τζον Γουέιν για το «Αληθινό θράσος».

1973 «Η άρχουσα τάξη» – το πήρε ο Μάρλον Μπράντο για τον «Νονό».

1981 «Στάντμαν, ο ριψοκίνδυνος δραπέτης» – το πήρε ο Ρόμπερτ ντε Νίρο για το «Οργισμένο είδωλο».

1983 «Η αγαπημένη μου χρονιά» – το πήρε ο Μπεν Κίνγκσλεϊ για τον «Γκάντι».

2007 «Venus» – το πήρε ο Φόρεστ Γουίτακερ για τον «Τελευταίο βασιλιά της Σκωτίας».

Από τη δική του πλευρά, ο Ρίτσαρντ Μπάρτον μέτρησε επτά υποψηφιότητες και δεν κέρδισε ποτέ το βραβείο. Σε δύο περιπτώσεις, μάλιστα, ήταν συνυποψήφιος με τον Πίτερ Ο’Τουλ και τη μία εκ των δύο αυτών φορών, για την ίδια ταινία, τον «Μπέκετ». Eξι ήταν οι υποψηφιότητες της Κερ μέχρι που το 1994 της δόθηκε το τιμητικό και από δύο μέτρησαν ο Σέλερς και ο Χάρις. Ο Σέλερς μάλιστα μετρούσε μία ακόμη υποψηφιότητα όταν το 1959 η μικρού μήκους ταινία του «The Running Jumping & Standing Still Film» είχε προταθεί για το Οσκαρ καλύτερης μικρού μήκους ταινίας.

Ποτέ των ποτών!

Tουλάχιστον, όμως, όλοι οι παραπάνω ηθοποιοί βρέθηκαν κάποια στιγμή υποψήφιοι (ως γνωστόν, για κάποιους τα Οσκαρ σταματούν στις υποψηφιότητες). Τι να πουν κι εκείνοι που δεν προτάθηκαν ποτέ; Η Μέριλιν Μονρόε, ας πούμε, ή ο σπουδαίος Εντουαρντ Τζ. Ρόμπινσον ή ο Ερολ Φλιν;

Οι αριστερές πεποιθήσεις του Ρόμπινσον στοίχισαν την καριέρα του σε σημείο να μην μπορεί να βρει πουθενά δουλειά, παρότι μεγάλο όνομα. Ο Ρόμπινσον υπήρξε τρομερά δημοφιλής στις δεκαετίες του 1930 και του 1940 και άξιζε υποψηφιότητα για τον «Σημαδεμένο» ή το «Στη βοή της καταιγίδας» (β’ ρόλου). Ακόμα και στα sixties, όταν είχε πια μεγαλώσει, αγνοήθηκε, αφού ήταν ένας τρομερός χαρτοπαίκτης στον «Χαρτοπαίκτη» του Νόρμαν Τζούισον, όπου κατατρόπωσε τον Στιβ ΜακΚουίν. Οσο για τη Μέριλιν Μονρόε, έδωσε υπέροχες ερμηνείες που αγνοήθηκαν από την Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου. Υπήρξε υπέροχη «τρελαίνοντας» τον Τόνι Κέρτις και τον Τζακ Λέμον στο «Μερικοί το προτιμούν καυτό» (1959) του Μπίλι Γουάιλντερ, αλλά και ως αφελής «σειρήνα» των σαλούν στη «Στάση λεωφορείου» (1956). Θα μπορούσε να προταθεί, αλλά δεν έγινε ποτέ.

Το όνομα του αυστραλού ηθοποιού Ερολ Φλιν ήταν κάποτε ένα από τα ισχυρότερα στο Χόλιγουντ. Στη δεκαετία του 1930 υπήρξε το πρότυπο του action hero σε επικές ταινίες, όπως οι «Περιπέτειες του Ρομπέν των Δασών» και «Επέλασις της Ελαφράς Ταξιαρχίας», ενώ πέτυχε μια ενδιαφέρουσα ερμηνεία ως στρατηγός Τζορτζ Αρμστρονγκ Κάστερ στην «Επέλαση των δραγόνων» (1941). Ηταν όμως «κακό» παιδί και η φημολογούμενη ανάμειξή του με τους ναζιστές σπίλωσε διά βίου το όνομά του, με αποτέλεσμα να μην προταθεί ποτέ για Οσκαρ.

Αντε, πάρε κι εσύ!

Σε πολλές περιπτώσεις η Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου «εξιλεώνεται» βραβεύοντας ηθοποιούς όταν έχουν περάσει πια τα χρόνια· το λεγόμενο «χαριστικό» Οσκαρ. Ο Χένρι Φόντα είναι ένα καλό παράδειγμα. Από τους ηθοποιούς που «έχτισαν» το Χόλιγουντ της χρυσής περιόδου, του προτάθηκε μία φορά, το 1941, το Οσκαρ α’ ρόλου για «Τα σταφύλια της οργής» και χρειάστηκε να περιμένει… 41 ολόκληρα χρόνια μέχρι να ξαναδεί τον εαυτό του υποψήφιο και να πιάσει στα χέρια του το αγαλματίδιο (λίγο πριν πεθάνει). Η βράβευσή του για την ταινία «Στη χρυσή λίμνη» το 1982 δεν έγινε επειδή ο Φόντα ήταν καλύτερος από τον Πολ Νιούμαν, τον Μπαρτ Λάνκαστερ, τον Ντάντλεϊ Μουρ και τον Γουόρεν Μπίτι. Εγινε επειδή ήταν ένας ζωντανός θρύλος που ποτέ δεν είχε βραβευτεί.

Αυτός εξάλλου είναι ο λόγος για τον οποίο θεωρώ ότι η Γκλεν Κλόουζ θα κερδίσει φέτος το Οσκαρ α’ γυναικείου ρόλου για τη «Σύζυγο» που από την περασμένη Πέμπτη βλέπουμε στις αίθουσες. Είναι η έβδομη υποψηφιότητά της – η τέταρτη στην κατηγορία του α’ ρόλου και μετρά ακόμα τρεις για τον β’. Γνώμη μου είναι ότι θα έπρεπε να είχε βραβευτεί το 1989 για την τρομερή μαντάμ Ντε Μερτέιγ της στις «Επικίνδυνες σχέσεις» του Στίβεν Φρίαρς, όμως η Ακαδημία, τότε, είχε προτιμήσει την Τζόντι Φόστερ (για πρώτη φορά από τις δύο) για την «Κατηγορούμενη». Φέτος όλα δείχνουν ότι θα είναι η χρονιά της.