«Θα συζητήσουμε τον πόλεμο με το Ιράν»

Στη Βαρσοβία συναντήθηκαν ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ και υπουργοί από εξήντα χώρες. Στο Σότσι συναντήθηκαν οι πρόεδροι της Ρωσίας, της Τουρκίας και του Ιράν. Εκείνο που έκανε όμως τη μεγαλύτερη εντύπωση ήταν ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου να κάθεται δίπλα δίπλα με εκπροσώπους της Σαουδικής Αραβίας και της Υεμένης. Η χθεσινή ημέρα ήταν ξεχωριστή.

Τη διάσκεψη στην πολωνική πρωτεύουσα τη διοργάνωσαν οι ΗΠΑ στέλνοντας εκεί τον αντιπρόεδρο Πενς, τον υπουργό Εξωτερικών Μάικ Πομπέο και τον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Ο Νετανιάχου πηγαίνοντας στη Βαρσοβία ανήρτησε ένα tweet που έγραφε ότι εκεί «θα συζητήσουμε τον πόλεμο με το Ιράν». Το tweet σβήστηκε λίγο αργότερα, αλλά το κλίμα στη διάσκεψη δεν ήταν και πολύ ευχάριστο. Οι αμερικανοί αξιωματούχοι ουσιαστικά επέπληξαν τους ευρωπαίους συμμάχους της Ουάσιγκτον επειδή προσπαθούν να προστατεύσουν τις επιχειρήσεις των χωρών τους από τις αμερικανικές κυρώσεις στο Ιράν. Η ένταση που υπάρχει ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού για την αμερικανική εξωτερική πολιτική έγινε εμφανής όταν ο Πενς κατηγόρησε τους Ευρωπαίους ότι βρίσκουν τρόπους να διευκολύνουν το εμπόριο με το Ιράν και με τον τρόπο αυτό προσπαθούν «να σπάσουν τις κυρώσεις εναντίον του δολοφονικού καθεστώτος του Ιράν».

Η πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες ανησυχούν για την αμερικανική γραμμή όσον αφορά το Ιράν, έστειλαν στη διάσκεψη της Βαρσοβίας για τη Μέση Ανατολή αξιωματούχους τους, όχι όμως υψηλόβαθμους, φοβούμενες αυτό ακριβώς που έγινε, ότι δηλαδή οι ΗΠΑ θέλουν να φτιάξουν μια συμμαχία εναντίον της Τεχεράνης. Το γεγονός όμως ότι ο Νετανιάχου κάθισε στο δείπνο δίπλα σε αξιωματούχους αραβικών κρατών, με τους οποίους η χώρα του δεν έχει διπλωματικές σχέσεις, μπορεί να θεωρηθεί ως θετικό, εκτός εάν το μόνο που μπορούν να συζητήσουν είναι ο κοινός τους φόβος για το Ιράν.

Ο πρόεδρος του Ιράν Χασάν Ροχανί βρέθηκε στο Σότσι μαζί με τους προέδρους της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν και της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για να συζητήσουν τις εξελίξεις στη Συρία. Ο Ερντογάν ανέφερε πως υπάρχει αβεβαιότητα για την απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Συρία, ενώ ο Πούτιν σχολίασε πως δεν έχει παρατηρηθεί οποιαδήποτε μεγάλη αλλαγή που να δείχνει ότι οι ΗΠΑ αποσύρουν τα στρατεύματά τους, όπως έχει ανακοινώσει ο πρόεδρος Τραμπ. Ο ρώσος πρόεδρος πρόσθεσε πως ο Τραμπ προσπαθεί να υλοποιήσει τις προεκλογικές του υποσχέσεις, όμως δεν μπορεί πάντα να το πετύχει αυτό λόγω «εσωτερικών πολιτικών ζητημάτων».

Οι τρεις πρόεδροι προσπαθούν να συντονίσουν τις δράσεις τους στη Συρία, παρότι έχουν διαφορετική στάση απέναντι στο καθεστώς του προέδρου Μπασάρ αλ Ασαντ. Ο Πούτιν τούς παρότρυνε να διαμορφώσουν ένα κοινό σχέδιο προκειμένου να εξαλείψουν αυτό που χαρακτήρισαν ως «θερμοκήπιο των τρομοκρατών» στην περιοχή Ιντλίμπ της Συρίας, μια ιδέα την οποία μέχρι τώρα αρνείται η Αγκυρα. Ο Ροχανί φάνηκε να υποστηρίζει τον Πούτιν, λέγοντας ότι οι τζιχαντιστές στο Ιντλίμπ δεν θα πρέπει να τη γλιτώσουν, αλλά ο Ερντογάν επέλεξε να μη σχολιάσει. Προφανώς είχε ενοχληθεί από την άρνηση νωρίτερα της Μόσχας να αποδεχθεί το αίτημα της Αγκυρας για τη δημιουργία «ασφαλούς ζώνης» μέσα στη Συρία, αν δεν εξασφαλίσει πρώτα τη συναίνεση του προέδρου Ασαντ. Η Τουρκία επιθυμεί να δημιουργήσει αυτήν τη ζώνη στη Βορειοανατολική Συρία, κυρίως στην περιοχή κοντά στα τουρκικά σύνορα, ώστε να απομακρύνει από εκεί τους κούρδους μαχητές.

Πιέσεις από την Ουάσινγκτον

Οι ΗΠΑ ασκούν πιέσεις στην Τουρκία να μην αγοράσει ρωσικά συστήματα πυραυλικής άμυνας S-400, δήλωσε ο τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν στο Σότσι. «Σχετικά με τους S-400, όλοι γνωρίζουν ότι η αμερικανική ηγεσία μάς ασκεί μεγάλες πιέσεις σε σχέση με αυτό το ζήτημα» ανέφερε.