Οι αφανείς ήρωες του Δεσποτικού

Μορφές που μοιάζουν βιβλικές. Πρόσωπα αφυδατωμένα από τον ήλιο που δεν κρύβουν την αγωνία τους ή τον κάματο από την ένταση της ημέρας. Είναι εκείνοι που με την τέχνη τους παίζουν καθοριστικό ρόλο για να «αναστηθεί» το δεύτερο σημαντικότερο ιερό του Απόλλωνα στο Αιγαίο έπειτα από εκείνο της γενέτειράς του, της Δήλου. Είναι οι μαρμαροτεχνίτες που δουλεύουν στη μικρή νησίδα του Δεσποτικού μερικές μόνο απλωτές από την Αντίπαρο και οι οποίοι με αντιπάλους τον άνεμο αλλά και τη ζέστη βάζουν τα δυνατά τους ώστε τα μνημεία του σπουδαίου ιερού να αποκτήσουν και πάλι τρίτη διάσταση με το ίδιο μεράκι που είχαν οι συνάδελφοι τους 27 αιώνες πριν.

Το βλέμμα σε αυτούς τους αφανείς ήρωες, άγνωστους στους επισκέπτες του αρχαιολογικού χώρου, στρέφει μέσα από τον φωτογραφικό φακό της η Μαίρη Χατζάκη. Και τους αναδεικνύει σε πρωταγωνιστές της πρώτης μεγάλης φωτογραφικής της έκθεσης, η οποία εγκαινιάζεται απόψε στην Ελληνοαμερικανική Ενωση υπό τον τίτλο «Οι άνθρωποι του Δεσποτικού» σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης, Λουίζας Καραπιδάκη.

Για ποιο λόγο, όμως, η Μαίρη Χατζάκη, που τα τελευταία 17 χρόνια μοιράζει τον χρόνο της ανάμεσα στην Αντίπαρο και την Αθήνα αποφάσισε να απαθανατίσει τις στιγμές των μαρμαροτεχνιτών που εργάζονται στην ανασκαφή, την οποία διευθύνει ο Γιάννος Κουράγιος, και όχι στους αρχαιολόγους και τους εργάτες τη στιγμή που ανασύρουν τα ευρήματα από το χώμα; «Με γοητεύει το γεγονός ότι ξαναφτιάχνουν με τα χέρια τους τον ναό. Τους ζηλεύω. Και επιπλέον η δουλειά τους έχει κίνηση ενώ φαίνονται και τα πρόσωπα τους, οι εκφράσεις τους. Οταν φωτογραφίζεις την ώρα της ανασκαφής συνήθως οι εμπλεκόμενοι είναι σκυμμένοι», λέει η φωτογράφος η οποία έχει παρακολουθήσει μαθήματα φωτογραφίας δίπλα στον Πλάτωνα Ριβέλλη.

Από τις περίπου 4.000 φωτογραφίες που τράβηξε τα δύο τελευταία καλοκαίρια κυρίως επελέγησαν περί τις 60 για την έκθεση (δύο ανήκουν στον αρχιτέκτονα Γιώργο Καβάλλη), ορισμένες εκ των οποίων είναι έγχρωμες κι άλλες ασπρόμαυρες. «Οταν ήθελα να αναδειχθεί το φως του Αιγαίου επέλεγα το χρώμα, όταν με ενδιέφερε να αποδοθεί το συναίσθημα προτιμούσα το ασπρόμαυρο», εξηγεί η φωτογράφος που αν και ζει κοντά στο Δεσποτικό μόλις τα τελευταία χρόνια άρχισε να το επισκέπτεται και να τον φωτογραφίζει και να εξοικειώνεται με τον χώρο και τους ανθρώπους.

«Γρήγορα άρχισαν να με εμπιστεύονται, να με αφήνουν να κυκλοφορώ ελεύθερα ανάμεσά τους την ώρα που εργάζονταν και ύστερα έπαψαν να με βλέπουν. Είχα την ευκαιρία να είμαι δίπλα τους σε δύσκολες στιγμές – όπως τη στιγμή που χωρίς να μιλάνε χρειάστηκε να δοκιμάσουν πέντε ή έξι φορές να τοποθετήσουν έναν κίονα στη βάση του – τις ώρες που η κούραση μεταμόρφωνε τα πρόσωπά τους, αλλά και τις ώρες της ανάπαυλας».

ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Πώς είναι η αίσθηση για τη Μαίρη Χατζάκη – η οποία διατηρεί αίθουσα τέχνης στην Αντίπαρο – αντί να παρουσιάζει τη δουλειά άλλων να εκθέτει τη δική της; «Μέχρι σήμερα είχα δείξει σποραδικά τις φωτογραφίες μου. Αυτή είναι η πρώτη μου μεγάλη έκθεση και δεν σας κρύβω ότι αισθάνομαι αμήχανα. Ωστόσο το γεγονός ότι γνωρίζουμε ήδη πως η συγκεκριμένη δουλειά θα παρουσιαστεί τον Οκτώβριο στο γενικό προξενείο της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη, ενώ υπάρχει ενδιαφέρον και για τη μεταφορά της έκθεσης σε αρκετές ακόμη ευρωπαϊκές πόλεις, με χαροποιεί και ελπίζω να βοηθήσει ώστε να γνωρίσει ο κόσμος το ιερό στο Δεσποτικό και να συμβάλλει με τον τρόπο του διότι η ανασκαφή για να προχωρήσει χρειάζεται τόσο χορηγούς όσο και εθελοντές», καταλήγει.

Την έκθεση συνοδεύει κατάλογος από τις εκδόσεις «Μέλισσα», με την αρωγή του Κοινωφελούς Ιδρύματος Κοινωνικού και Πολιτιστικού Εργου.

INFO: H φωτογραφική έκθεση {LF}«Οι άνθρωποι του Δεσποτικού» {LF}θα φιλοξενείται στην Ελληνοαμερικανική Ενωση (Μασσαλίας 22) έως τις 2 Μαρτίου.