Σαν πολλά καμπανάκια άρχισαν να ηχούν και φοβάμαι ότι δεν είναι για καλό. Η πρώην πρόεδρος της Fed Τζάνετ Γέλεν έκρουσε χθες τον κώδωνα του κινδύνου για τα μοχλευμένα δάνεια και το υψηλό εταιρικό χρέος.
«Το εταιρικό χρέος είναι αρκετά υψηλό και πιστεύω αποτελεί έναν κίνδυνο που αν υπάρξει κάτι άλλο που θα προκαλέσει μια κάμψη, τα υψηλά επίπεδα της εταιρικής μόχλευσης θα παρατείνουν την κάμψη αυτή και θα οδηγήσουν σε πληθώρα χρεοκοπιών στον μη χρηματοοικονομικό τομέα» είπε η Γέλεν σε συνομιλία με τον Πολ Κρούγκμαν.
H Γέλεν διευκρίνισε ωστόσο πως δεν ανησυχεί για ένα σοκ που θα είναι αντίστοιχο με αυτό που προκάλεσε η παγκόσμια οικονομική κρίση πριν από μία δεκαετία. Εξήγησε ότι η συνολική μόχλευση στον χρηματοοικονομικό τομέα είναι μικρότερη σε σχέση με την εποχή πριν από την κρίση.
Τα περισσότερα από αυτά τα δάνεια με υψηλό ρίσκο τα έχουν επενδυτές που δεν είναι υπερχρεωμένοι, οπότε δεν είναι πολύ πιθανό να αρχίσουν να ξεπουλούν άλλα στοιχεία ενεργητικού και να προκαλέσουν μετάσταση, κατέληξε η Γέλεν.
Καμπανάκι Νο 2
Η δεύτερη προειδοποίηση έρχεται επίσης από την άλλη άκρη του Ατλαντικού. Ο πρώτος αναπληρωτής γενικός διευθυντής του ΔΝΤ Ντέιβιντ Λίπτον εξέφρασε την εκτίμηση ότι μαζεύονται σύννεφα καταιγίδας πάνω από την παγκόσμια οικονομία, την ώρα που οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες δεν είναι καλά εξοπλισμένες για να τα αντιμετωπίσουν. Το ΔΝΤ – το οποίο για να λέμε και του στραβού το δίκιο έχει κάνει λάθη και λάθη στο παρελθόν ιδίως με τα προγράμματα «διάσωσης» χωρών, όπως καλή ώρα στην Ελλάδα – έχει τονίσει πολλές φορές τους τελευταίους μήνες ότι κατά τη διάρκεια της καλοκαιρίας είναι ώρα για τα κράτη να επιδιορθώσουν τη στέγη των οικονομιών τους.
«Φοβάμαι», είπε χθες ο Λίπτον, ότι «η εργασία για την πρόληψη της κρίσης είναι ελλιπής». Δεν σας κρύβω πως θα επιθυμούσα διακαώς, το ΔΝΤ να κάνει λάθος. Φοβάμαι πως δεν κάνει.
…και οι πυροσβέστες
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω καμπανάκια, θα τολμούσα να πω ότι ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ συγκαταλέγεται στην πλευρά των αισιόδοξων. Τουλάχιστον για την ευρωζώνη. Στο χθεσινό «γράμμα» του ESM προς τους επενδυτές σημειώνει ότι η κρίση βρίσκεται για τα καλά πίσω, την έχουμε ξεπεράσει και «δεν πιστεύω ότι θα επανέλθει στο προσεχές διάστημα». Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι καιροί θα είναι «ήσυχοι». «Οταν οι πυροσβέστες επιστρέφουν στον σταθμό, δεν σταματούν να δουλεύουν. Σκέφτονται αναφορικά με την πρόληψη πυρκαγιών και πώς θα διαχειριστούν καλύτερα την επόμενη…» σημειώνει στο «γράμμα» του ESM προς τους επενδυτές, με το οποίο ενημερώνει ότι το 2019 ESM και EFSF θα εκδώσουν ομόλογα συνολικού ύψους 32,5 δισ. ευρώ. Ενα αντίστοιχο γράμμα προς τους επενδυτές περιμένουμε τις επόμενες ημέρες από τον ελληνικό Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους και καταγράφω στο χαρτί την περιέργειά μου για το μήνυμα που θα εκπέμπει.
