Σκάλκος Δημήτρης

Η χώρα μας ζει δραματικές στιγμές απέναντι στα μέτωπα των πυρκαγιών δίνοντας αγώνα προκειμένου να περιορίσει την έκταση και τις επιπτώσεις τους. Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά, καθώς τα τελευταία χρόνια δοκιμαστήκαμε σκληρά από τις φυσικές καταστροφές. Γίνεται πλέον φανερό ότι η κλιματική κρίση συνιστά μια ευθεία απειλή για το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον […]

Με τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης αναμενόμενα ξεκίνησε ένας νέος κύκλος με ζητούμενο τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την επιτάχυνση του παραγωγικού μετασχηματισμού της οικονομίας και τη διασφάλιση δυναμικών και σταθερών ρυθμών ανάπτυξης. Στα προηγούμενα χρόνια οι κοινοτικοί πόροι διαδραμάτισαν αποφασιστικό ρόλο στη στήριξη των επιχειρήσεων και της απασχόλησης αλλά και οδηγώντας τη δυναμική […]

  Η συμπλήρωση εβδομήντα τριών χρόνων από την περίφημη διακήρυξη Σουμάν που πρότεινε τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα, θέτοντας τα θεμέλια για την οικοδόμηση της Ενωμένης Ευρώπης, βρίσκει τα κράτη – μέλη της μπροστά σε νέες προκλήσεις που απαιτούν νέες πολιτικές και διακρατική συνεργασία για την αντιμετώπισή τους (παγκόσμιος καταμερισμός εργασίας, κλιματική […]

Η σημαντική υποχώρηση των δημοσίων επενδύσεων στη χώρα μας την προηγούμενη δεκαετία είχε αρνητική επίπτωση στον αναγκαίο σχηματισμό παγίων κεφαλαίων στην οικονομία περιορίζοντας τις αναπτυξιακές δυνατότητές της. Αυτό πλέον αλλάζει θεαματικά στα επόμενα χρόνια καθώς, με κύριους άξονες το νέο ΕΣΠΑ 2021-2027 και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, μόνο την περίοδο 2023-2026 πρόκειται να δεσμευτούν […]

Αντιμέτωπη με την «τέλεια καταιγίδα» κρίσεων που έπληξε και πλήττει τις ευρωπαϊκές οικονομίες, η ελληνική οικονομία επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Η κυβέρνηση διαχειρίστηκε αποτελεσματικά την οικονομική κρίση που προκάλεσε η πανδημία περιορίζοντας σημαντικά τις επιπτώσεις στις επιχειρήσεις και την απασχόληση. Τα συγχρηματοδοτούμενα Προγράμματα του ΕΣΠΑ συνέβαλαν αποφασιστικά σε αυτό καθώς την περίοδο Απρίλιος 2020 – Ιούλιος […]

Η πολιτική συνοχής αποτελεί την κύρια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή των περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Στο πέρασμα των προηγούμενων δεκαετιών η πολιτική συνοχής γιγαντώθηκε και μετεξελίχθηκε σε μία σύνθετη δημόσια πολιτική που δεν περιορίζεται στους αρχικούς στόχους του περιορισμού των περιφερειακών ανισοτήτων αλλά συμπληρώθηκε με νέους φιλόδοξους στρατηγικούς στόχους. […]

Υστερα από μία μακρά περίοδο μείωσης των δημοσίων δαπανών σε παγκόσμιο επίπεδο, οι δημόσιες επενδύσεις επανακάμπτουν ως εργαλείο δημόσιας πολιτικής για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη των οικονομιών. Οι οικονομικές υφέσεις που προκάλεσαν οι πολυ-κρίσεις της πανδημίας και του ενεργειακού κόστους αλλά και η αναγκαία προσαρμογή των οικονομιών στη διπλή πρόκληση της πράσινης μετάβασης και […]

Η Ελλάδα διαθέτει ένα αξιόπιστο εμπορευματικό και μεταφορικό δίκτυο. Σύμφωνα με τη σχετική κατάταξη της Παγκόσμιας Τράπεζας (Logistics Performance Index), η χώρα μας κατατάσσεται στην τεσσαρακοστή δεύτερη θέση ανάμεσα σε εκατόν εξήντα κράτη, θέση βελτιωμένη συγκριτικά με το παρελθόν. Ωστόσο πολλά μπορούν ακόμη να γίνουν, καθώς η θέση αυτή αντανακλά περισσότερο τις λιμενικές υποδομές μας […]

Οι ευρωπαϊκές οικονομίες πορεύονται σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας καθώς αντιμετωπίζουν την «τέλεια καταιγίδα» της ενεργειακής κρίσης. Τα κράτη πρέπει να προσαρμοστούν επιτυχώς στις παγκόσμιες μεγα-τάσεις (κλιματική αλλαγή, δημογραφική στασιμότητα, τεχνολογικές αλλαγές) ενώ ταυτόχρονα είναι αναγκασμένα να αντιμετωπίσουν τις διαδοχικές πολυ-κρίσεις (πανδημία, ενεργειακή κρίση, ρωσική εισβολή στην Ουκρανία). Τα παραπάνω επιτείνουν παλαιά και προσθέτουν νέα […]

Η ελληνική οικονομία πορεύεται σε ένα εξαιρετικά αβέβαιο οικονομικό περιβάλλον, που έρχεται μάλιστα αμέσως μετά την περιπέτεια της πανδημίας, τον επίμονο πληθωρισμό και την αναστάτωση στις διεθνείς αλυσίδες αξίας. Παρά ταύτα η οικονομία μας έδειξε αξιοσημείωτες αντοχές και ανέκαμψε δυναμικά μετά την πανδημία, νωρίτερα μάλιστα από ό,τι αναμενόταν. Τούτο γιατί συνεχίστηκαν οι αλλαγές σε μία […]

Η Πολιτική Συνοχής, ως η κοινή ευρωπαϊκή πολιτική για την ενίσχυση της βιώσιμης ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών περιφερειών και τον περιορισμό των περιφερειακών ανισοτήτων, έχει απόλυτα θετικό πρόσημο για τις «χώρες της συνοχής», ανάμεσά τους η χώρα μας. Υπολογίζεται πως τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα της τρέχουσας περιόδου 2014-2020 συνέβαλαν στην αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ των λιγότερο […]

Οι ευρωπαϊκές οικονομίες βρίσκονται στη φάση της ανάκαμψης έπειτα από την ύφεση στην οποία οδήγησε η αναγκαστική επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας προκειμένου να διαφυλαχθεί η δημόσια υγεία. Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ενωσης υπήρξε άμεση και καίρια. Κινητοποιώντας μια δέσμη νέων χρηματοδοτικών εργαλείων και επιτρέποντας μια σειρά από (προσωρινές) ευελιξίες (κρατικές ενισχύσεις, Διαρθρωτικά Ταμεία κ.ά.), η […]

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις συνιστούν το βασικό κύτταρο ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Απασχολώντας δύο στους τρεις εργαζομένους, οι πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν φορέα καινοτομίας και κρίσιμο κρίκο στις αλυσίδες αξίας. Η ανταπόκριση των ευρωπαϊκών οικονομιών στη διπλή πρόκληση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από την ικανότητα των μικρομεσαίων […]

Οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης συνιστούν ευθεία απειλή για το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον. Οι φυσικές καταστροφές που αντιμετώπισε πρόσφατα η χώρα μας εισάγουν πιεστικά στη δημόσια συζήτηση τα συνδεόμενα ζητήματα της επαρκούς προετοιμασίας, της αποτελεσματικής διαχείρισης/αντιμετώπισης και της ταχείας και ορθής αποκατάστασης των ζημιών. Το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων, το οποίο ολοκληρώνεται σύντομα, συνιστά […]

Καθώς ολοκληρώνεται η πρώτη φάση της τρέχουσας περιόδου στην εφαρμογή των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2014-2020, είναι χρήσιμο να συνοψίσουμε τα πεπραγμένα της τελευταίας διετίας. Σε αυτό το χρονικό διάστημα τέθηκαν οι βάσεις για το ασφαλές κλείσιμο των τομεακών και περιφερειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων, χωρίς την παραμικρή πιθανότητα απώλειας πόρων στην τυπική λήξη τους, στο τέλος του […]

Η χώρα μας δοκιμάστηκε σκληρά από τις πυρκαγιές. Η εκτίμηση του κόστους, η έγκαιρη αποζημίωση των πληγέντων και η αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος προχωρούν με ταχείς ρυθμούς. Κοιτώντας τη μεγάλη εικόνα πρέπει να σημειώσουμε πως η αποτελεσματική διαχείριση φυσικών καταστροφών αυτού του είδους και έκτασης προϋποθέτουν τον σχεδιασμό και την εφαρμογή ολοκληρωμένων πολιτικών για την […]

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί ένα πεδίο οικονομικής δραστηριότητας στο οποίο θα κριθεί η δυνατότητα των επόμενων γενεών να ζήσουν σε βιώσιμες και ευημερούσες περιοχές, αλλά και μεσοπρόθεσμα η δυνατότητα των ευρωπαϊκών οικονομιών να ανακάμψουν μετά την περιπέτεια της πανδημίας. Διόλου τυχαία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόσφατα υιοθέτησε ένα πακέτο φιλόδοξων προτάσεων προκειμένου να μειωθούν οι εκπομπές […]

Η πρόσφατη επίσημη υποβολή του νέου ΕΣΠΑ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ολοκληρώνει την πρώτη φάση σχεδιασμού της νέας προγραμματικής περιόδου 2021-2027 για τα συγχρηματοδοτούμενα έργα. Η Ελλάδα υπέβαλε πρώτη ανάμεσα στα κράτη – μέλη και η έγκαιρη έγκριση του Εταιρικού Συμφώνου και των τομεακών και περιφερειακών προγραμμάτων που θα ακολουθήσουν, θα επιτρέψουν την απρόσκοπτη συνέχιση της […]

Συμπληρώνονται σαράντα χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Μία καθοριστική στιγμή για την εμβάθυνση των δημοκρατικών θεσμών, την οικονομική ανάπτυξη και την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Η χώρα μας αποτελεί πλέον συστατικό μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας. Μαζί συμπληρώνονται τριάντα πέντε χρόνια από τη νομική κατοχύρωση της περιφερειακής ανάπτυξης στην Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη. Ενδεχομένως είναι […]

Η κρίση της πανδημίας του COVID-19 βύθισε τις ευρωπαϊκές οικονομίες σε μια πρωτόγνωρη ύφεση. Η ανάταξη της οικονομίας δεν θα είναι αυτόματη, θα απαιτήσει στοχευμένες εθνικές πολιτικές, μεγάλης κλίμακας επενδύσεις αλλά και συντονισμένη δράση ανάμεσα στα ευρωπαϊκά κράτη. Σε αντίθεση με την περίοδο της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2009/2010, απέναντι στον κορωνοϊό η αντίδραση της Ευρωπαϊκής […]

Η πανδημία του Covid-19 οδήγησε στον αναγκαστικό περιορισμό της οικονομικής δραστηριότητας με δραματικές επιπτώσεις στις εθνικές οικονομίες. Ο τερματισμός της κρίσης θα αφήσει τις εθνικές οικονομίες βαριά πληγωμένες. Καθώς εξελίσσεται το δεύτερο κύμα της πανδημίας έχουν ήδη γίνει φανερές οι διαφορετικού τύπου και έντασης επιπτώσεις της στο περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Η αποτελεσματική αντιμετώπισή τους […]

Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης συνιστούν για τη χώρα μας μία μοναδική ευκαιρία. Μας δίνεται η δυνατότητα να καλύψουμε ένα σημαντικό μέρος του επενδυτικού κενού της οικονομίας των τελευταίων χρόνων και να στηρίξουμε χρηματοδοτικά μία δέσμη μεταρρυθμίσεων που θα μας επιτρέψουν να τροχοδρομήσουμε στις ράγες μιας δυναμικής και βιώσιμης ανάπτυξης. Στον βαθμό που οι πόροι […]

Οι ευρωπαϊκές οικονομίες, αντιμέτωπες με το δεύτερο κύμα της πανδημίας, πορεύονται σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας. Δυστυχώς η επιδημιολογική εξέλιξη του COVID-19 αποτελεί μια γνωστή-άγνωστη μεταβλητή (known-unknown), έναν παράγοντα δηλαδή που γνωρίζουμε ότι δεν μπορούμε να υπολογίσουμε με ακρίβεια και συνεπώς οι οικονομικές προβλέψεις υπόκεινται σε αναπόφευκτες αναθεωρήσεις. Υπάρχουν ωστόσο ορισμένα ήδη γνωστά δεδομένα που δεν […]

Η έκρηξη της πανδημίας του COVID-19 βύθισε την παγκόσμια οικονομία στη μεγαλύτερη μεταπολεμική κρίση. Το επιβεβλημένο lockdown οδήγησε σε αναπόφευκτη ύφεση που κατέστησε αναγκαία την ενίσχυση των επιχειρήσεων, τη στήριξη των εργαζομένων και του εισοδήματος των νοικοκυριών. Σε αυτή τη συγκυρία η απάντηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης υπήρξε άμεση και αποτελεσματική. Σε αντίθεση με τη χρηματοπιστωτική […]

Λέγεται συχνά ότι κάθε αλλαγή προϋποθέτει μια κρίση. Ο ισχυρισμός αυτός, αν και εν πολλοίς ταυτολογικός, δεν επιβεβαιώνεται πάντοτε. Στην πραγματικότητα, με βάση τη διεθνή εμπειρία των μεταρρυθμίσεων, οι περισσότερες αλλαγές αποτυγχάνουν να μετουσιωθούν σε επιθυμητές αλλαγές. Η πρόσφατη εμπειρία των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής, από πολλές πλευρές, υπήρξε διδακτική. Σήμερα η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη […]

Η πανδημία του κορωνοϊού ήρθε να διακόψει αιφνίδια και βίαια την παρατηρούμενη ανάκαμψη της οικονομίας και την επιστροφή της χώρας στην κανονικότητα σε όλα τα επίπεδα. Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ενωσης στη νέα οικονομική κρίση, σε αντίθεση με την περίοδο της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2009, υπήρξε ανάλογη της πρόκλησης. Η νέα δέσμη χρηματοδοτικών εργαλείων που […]

Τα ευρωπαϊκά κράτη αφήνουν σταδιακά πίσω τους την πρωτόγνωρη κατάσταση του lockdown και ετοιμάζονται για μία ακόμη δύσκολη μάχη, αυτή της ταχείας ανάκαμψης των οικονομιών τους. Στην πρώτη φάση οι πολιτικές αντιμετώπισης των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της νόσου cOVID-19 επικεντρώθηκαν στην ενίσχυση των υγειονομικών συστημάτων, στη στήριξη επιχειρήσεων και εργαζομένων στους κλάδους που επλήγησαν. […]

Σε αναμονή των λεπτομερειών του πρόσφατα ανακοινωθέντος ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης (Recovery Fund) για την επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας στη μετά τον Covid-19 εποχή, κάθε πρόβλεψη πρέπει να θεωρείται παρακινδυνευμένη. Η εμφάνιση της πανδημίας βρήκε την ΕΕ βυθισμένη σε πολιτικούς ανταγωνισμούς και αντικρουόμενα εθνικά συμφέροντα. Ας μη μας διαφεύγει το γεγονός ότι η συζήτηση για το […]

Η Ελλάδα έχει πλέον γυρίσει σελίδα. Αφήσαμε πίσω μας μία μακρά περίοδο επώδυνης στασιμότητας, απόρροια μιας διάχυτης μεταρρυθμιστικής άπνοιας. Η πρώτη δέσμη των παρεμβάσεων της κυβέρνησης στο πεδίο της οικονομίας καταδεικνύει τη βούλησή της να προωθήσει σημαντικές αλλαγές. Η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης σε επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα θα αυξάνει το διαθέσιμο εισόδημα. Και το […]

ΗΠολιτική Συνοχής αποτελεί διαχρονικά το κύριο εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τον περιορισμό των περιφερειακών ανισοτήτων και την ενίσχυση της οικονομικής αποτελεσματικότητας στις ευρωπαϊκές περιφέρειες. Η χώρα μας κατά τις τελευταίες δεκαετίες έχει ωφεληθεί πολλαπλά από τους πόρους της Πολιτικής Συνοχής. Με την αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων αναβαθμίσαμε τις υποδομές μας, εκσυγχρονίσαμε τη δημόσια διοίκηση, […]

Ο πολιτικός κύκλος σπάνια παρακολουθεί τις διακυμάνσεις της οικονομίας. Αντίθετα δεν είναι λίγες οι φορές που οι κυβερνητικές αποφάσεις δεν υπαγορεύονται από την οικονομική λογική, αλλά περισσότερο από τους εκλογικούς σχεδιασμούς των κομματικών επιτελείων. Η διεθνής εμπειρία καταγράφει πλήθος περιπτώσεων ευκαιριακής χαλάρωσης της δημοσιονομικής πολιτικής στις περιόδους που προηγούνται εκλογικών αναμετρήσεων. Αυτή η πρακτική, όμως, […]

Η αναγκαιότητα επίτευξης ισχυρών ρυθμών ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας επί πολλά συναπτά έτη κυριαρχεί ολοένα και περισσότερο στη δημόσια συζήτηση. Απολύτως ορθά καθώς στις σημερινές συνθήκες των δημοσιονομικών περιορισμών και της αυξημένης εποπτείας μόνο η μεγέθυνση της οικονομίας μπορεί να συμβάλει στην αναστροφή των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών της πολύχρονης κρίσης και στη μείωση του […]

Η δημοσιοποίηση της ετήσιας έκθεσης της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2018 επαναφέρει στη δημόσια συζήτηση τον στόχο της επίτευξης ισχυρής αναπτυξιακής δυναμικής ως πρώτη προτεραιότητα της Ελλάδας στην μετά την τυπική λήξη του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής περίοδο. Γίνεται ολοένα περισσότερο αντιληπτό ότι στο ασφυκτικό περιβάλλον των δημοσιονομικών περιορισμών της αυξημένης εποπτείας και των υψηλών […]