Η «επόμενη μέρα» των κοινοτικών πόρων

Καθώς ολοκληρώνεται η πρώτη φάση της τρέχουσας περιόδου στην εφαρμογή των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2014-2020, είναι χρήσιμο να συνοψίσουμε τα πεπραγμένα της τελευταίας διετίας. Σε αυτό το χρονικό διάστημα τέθηκαν οι βάσεις για το ασφαλές κλείσιμο των τομεακών και περιφερειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων, χωρίς την παραμικρή πιθανότητα απώλειας πόρων στην τυπική λήξη τους, στο τέλος του 2023, καθώς βελτιώθηκαν σημαντικά οι επιδόσεις στην υλοποίηση των συγχρηματοδοτούμενων έργων.

Το 2020 σημειώθηκε σημαντική επιτάχυνση στην απορρόφηση των κοινοτικών πόρων (η δεύτερη μεγαλύτερη μετά τη Σουηδία), κάτι που πλέον κατατάσσει τη χώρα μας στην 3^η θέση ανάμεσα στα 28 κράτη-μέλη της ΕΕ. Τον Ιούλιο του 2019 οι συνολικές πληρωμές αντιστοιχούσαν μόλις στο 25% (κοινοτική συνδρομή) ενώ σήμερα αντιστοιχούν στο 64%. Ξεμπλοκάραμε σημαντικά δημόσια έργα. Απλοποιήσαμε χρονοβόρες διαδικασίες στις κρατικές ενισχύσεις. Κάνοντας χρήση του προσωρινού πλαισίου ευελιξίας της Πολιτικής Συνοχής, κινητοποιήσαμε αυξημένους πόρους (ξεπερνώντας συνολικά τα 7,5 δισ. ευρώ) κύρια μέσω της ενεργοποίησης των χρηματοδοτικών εργαλείων της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΤΕΠΙΧ, επιδότηση τόκων, Ταμείο εγγυοδοσίας, κ.ά.) για τη στήριξη των επιχειρήσεων και των εργαζομένων απέναντι στις επιπτώσεις της πανδημίας.

Ταυτόχρονα  το νέο Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης (όπως πλέον ονομάζεται το ΕΣΠΑ) για την περίοδο 2021-2027, συνολικού προϋπολογισμού 26,2 δισ. ευρώ, είναι το πρώτο στρατηγικό κείμενο ΕΣΠΑ που ενέκρινε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το γεγονός αυτό διασφαλίζει την ομαλή μετάβαση ανάμεσα στις δύο προγραμματικές περιόδους χωρίς οποιαδήποτε κενά χρηματοδότησης.

Η επόμενη μέρα των κοινοτικών πόρων στη χώρα μας περιλαμβάνει:

Την οριστική έγκριση και έναρξη εφαρμογής των νέων προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021-2027 που θα απαντούν κύρια στη διπλή πρόκληση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης της ελληνικής οικονομίας.

Την ανασυγκρότηση του «συστήματος ΕΣΠΑ» (νέες δομές διαχείρισης, επαρκής ενίσχυση και αναβάθμιση του στελεχιακού δυναμικού, ενίσχυση δικαιούχων για την υλοποίηση έργων μέσω ειδικού προγράμματος τεχνικής βοήθειας, νέα πληροφοριακά συστήματα για την παρακολούθηση των έργων), με κύριο όχημα τον νέο εφαρμοστικό νόμο του ΕΣΠΑ που βρίσκεται σε τελικό στάδιο επεξεργασίας.

Τη διασφάλιση της επίτευξης συνεργειών ανάμεσα στα προγράμματα της Πολιτικής Συνοχής και στις άλλες διαθέσιμες πηγές δημόσιας χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας (Σχέδιο Ελλάδα 2.0, Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, κ.ά.) που θα λειτουργήσουν συμπληρωματικά και προσθετικά καλύπτοντας το μεγάλο επενδυτικό κενό της οικονομίας.

Μεταφορές υφιστάμενων και ωρίμανση νέων έργων που θα χρηματοδοτηθούν τα προγράμματα της νέας περιόδου. Το νέο ΕΣΠΑ ξεκινά με μία «προίκα» ώριμων έργων της τάξης των 5 δισ. ευρώ.

Την επιτάχυνση της υλοποίησης των ήδη ενταγμένων έργων. Μόνο το 2022 προβλέπεται εισροή κοινοτικών πόρων μεγαλύτερης των 3 δισ. ευρώ.

Η επίτευξη των παραπάνω στόχων, που ήδη δρομολογούνται, θα επιτρέψει την αποτελεσματική αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων συμβάλλοντας καταλυτικά στην οικονομική και κοινωνική ευημερία του τόπου μας.

Ο Δημήτρης Σκάλκος είναι γενικός γραμματέας Δημοσίων Επενδύσεων
και ΕΣΠΑ στο υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων.