Δημόσιες επενδύσεις και ελληνική οικονομία

Υστερα από μία μακρά περίοδο μείωσης των δημοσίων δαπανών σε παγκόσμιο επίπεδο, οι δημόσιες επενδύσεις επανακάμπτουν ως εργαλείο δημόσιας πολιτικής για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη των οικονομιών. Οι οικονομικές υφέσεις που προκάλεσαν οι πολυ-κρίσεις της πανδημίας και του ενεργειακού κόστους αλλά και η αναγκαία προσαρμογή των οικονομιών στη διπλή πρόκληση της πράσινης μετάβασης και του ψηφιακού μετασχηματισμού επαναφέρουν στη συζήτηση τον ρόλο των δημοσίων επενδύσεων. Σύμφωνα δε με πρόσφατους υπολογισμούς, μία αύξηση των δημοσίων επενδύσεων κατά 1% του ΑΕΠ οδηγεί σε αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων κατά 10% αλλά και σε 2,7% αύξηση του συνολικού ΑΕΠ.

Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη τοποθετεί στον πυρήνα της οικονομικής πολιτικής της την ενίσχυση των δημοσίων επενδύσεων (που θα μοχλεύσουν ιδιωτικούς πόρους) για τη χρηματοδότηση φιλόδοξων δημόσιων πολιτικών. Σε αυτή την κατεύθυνση διεκδίκησε και διασφάλισε αυξημένους κοινοτικούς πόρους. Και σχεδίασε ολοκληρωμένα αναπτυξιακά και επενδυτικά προγράμματα όπως το νέο ΕΣΠΑ 2021-2027 και το Σχέδιο Ελλάδα 2.0, τα οποία εγκρίθηκαν πρώτα ανάμεσα στα αντίστοιχα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ενωσης ώστε να εκκινήσει το συντομότερο δυνατό η εφαρμογή τους.

Είναι βέβαια προφανές ότι η δέσμευση των πόρων δεν επαρκεί για την υλοποίηση των αναγκαίων δημοσίων επενδύσεων. Εξίσου σημαντική είναι η ικανότητα αποτελεσματικής αξιοποίησής τους. Επ’ αυτού επισημαίνουμε ότι το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων τα τελευταία τρία χρόνια όχι μόνο εκτελείται στο σύνολό του αλλά και ενισχύεται μέσω συμπληρωματικών προϋπολογισμών προκειμένου να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης έργων και δράσεων για την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της κοινωνίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι την τελευταία τριετία 2020-2022 πραγματοποιήθηκαν δαπάνες του ΠΔΕ ύψους 31,6 δισ. ευρώ, πόροι αυξημένοι κατά 80% συγκριτικά με την τριετία 2017-2019. Η σημαντική αυτή αύξηση οφείλεται κύρια στην επιτάχυνση της υλοποίησης των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ, όπου η χώρα μας βρίσκεται σταθερά στην πρώτη τριάδα της σχετικής κατάταξης των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Την επόμενη τριετία 2023-2026, καθώς θα είναι αυξημένο το εθνικό σκέλος του ΠΔΕ, ολοκληρώνεται το τρέχον ΕΣΠΑ 2014-2020, ξεκινά το νέο ΕΣΠΑ 2021-2027 και θα υλοποιούνται τα έργα του Ταμείου Ανάπτυξης, υπολογίζεται ότι οι δημόσιες δαπάνες θα ξεπεράσουν τα 47 δισ. ευρώ. Η δέσμευση των πόρων αυτών σε δράσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας θα συμβάλλει ουσιαστικά στον στόχο της βιώσιμης και δυναμικής ανάπτυξης.

*Ο Δημήτρης Σκάλκος είναι γενικός γραμματέας Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ στο υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων.