Διασχίζοντας την επενδυτική έρημο

Η αναγκαιότητα επίτευξης ισχυρών ρυθμών ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας επί πολλά συναπτά έτη κυριαρχεί ολοένα και περισσότερο στη δημόσια συζήτηση. Απολύτως ορθά καθώς στις σημερινές συνθήκες των δημοσιονομικών περιορισμών και της αυξημένης εποπτείας μόνο η μεγέθυνση της οικονομίας μπορεί να συμβάλει στην αναστροφή των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών της πολύχρονης κρίσης και στη μείωση του υπέρογκου δημοσίου χρέους. Η μικρή εξαγωγική βάση της χώρας και το περιορισμένο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) καταδεικνύουν την αυξημένη σημασία των ιδιωτικών επενδύσεων, εγχώριων και ξένων, ως καταλύτη της ανάπτυξης. Προκειμένου όμως να επιτύχουμε ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης μεγαλύτερους του 4% του ΑΕΠ θα απαιτηθούν επενδύσεις μεγαλύτερες του 20%.

Σήμερα, ωστόσο, η ελληνική οικονομία διασχίζει ασθμαίνοντας μία επενδυτική έρημο. Το μερίδιο των επενδύσεων ως ποσοστό του ΑΕΠ για το 2018 περιορίστηκε στο 11,1% (έναντι 12,9% το 2017). Τη στιγμή που τα αντίστοιχα μερίδια στην Πορτογαλία και την Κύπρο βρίσκονται στο 16,6% και το 21%. Στα καθ’ ημάς οι πιο πρόσφατες επενδυτικές δυστοκίες (Ελληνικό, ΕΛΠΕ, COSCO), για τους δικούς τους λόγους η καθεμία, απλά υπενθύμισαν την αναποτελεσματικότητα και τη μεταρρυθμιστική αδράνεια της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Υπό αυτές τις συνθήκες η εκτίμηση του φετινού προϋπολογισμού για την περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων κατά 11,9% μοιάζει πλήρως αθεμελίωτη.

Στο παραπάνω πλαίσιο επισημαίνουμε τρεις προτεραιότητες για την ενίσχυση της επενδυτικής δυναμικής της χώρας:

Πρώτον, ένα φιλικό προς την επενδυτική και επιχειρηματική κοινότητα θεσμικό και φορολογικό πλαίσιο καθώς η προβλεψιμότητα των κανόνων συνιστά καθοριστικό παράγοντα επενδυτικών αποφάσεων.

Δεύτερον, την αποτελεσματική συνεργασία ανάμεσα στο Δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα (ενίσχυση έργων ΣΔΙΤ, ταχεία προώθηση στρατηγικών επενδύσεων). Ειδικά για τους συγχρηματοδοτούμενους πόρους και ενόψει της νέας προγραμματικής περιόδου 2021-2027, απαιτείται αλλαγή στόχευσης από τις «σκληρές» υποδομές στην ενίσχυση της καινοτομικής και μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας καθώς και προώθηση κλαδικών (τομεακών) προτεραιοτήτων.

Τρίτον, την ενδυνάμωση της περιφερειακής πολιτικής. Η ολοένα αυξανόμενη δυνατότητα των επενδυτικών κεφαλαίων και των επιχειρήσεων να μετακινούνται εκεί όπου εντοπίζουν προσφορότερες δυνατότητες κερδοφορίας ενισχύει τη σημασία των τοπικών περιοχών. Περίπου στις μισές από τις χώρες του ΟΟΣΑ, περισσότερο από το 40% του συνολικού εθνικού ΑΕΠ τους παράγεται σε λιγότερες από το 10% των περιφερειών τους. Οι πολιτικές για την ανάπτυξη των περιφερειών πρέπει να επιτυγχάνουν τη χωρική συγκέντρωση του κρίσιμου μεγέθους δεξιοτήτων, χρηματοδοτικών πόρων και θεσμικών ρυθμίσεων, ώστε να αξιοποιούνται τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματά τους.

Ταυτόχρονα στις πόλεις λιμνάζουν σημαντικά αναξιοποίητα δημόσια περιουσιακά στοιχεία και αδρανείς παραγωγικοί και ανθρώπινοι πόροι. Η ίδρυση ταμείων αστικής περιουσίας (Urban Wealth Funds) και η προώθηση συνεργειών στις τοπικές αλυσίδες αξίας θα ενισχύσουν την αναπτυξιακή προοπτική. Περιοριζόμαστε να επισημάνουμε το παράδειγμα του Βορρά της Πορτογαλίας και ειδικότερα της πόλης του Πόρτο (αναδείχθηκε στην πλέον φιλική πόλη για τις νεοφυείς επιχειρήσεις το 2017) όπου συγκεντρώθηκε το 70% των συνολικών άμεσων ξένων επενδύσεων της χώρας.

Στο πλαίσιο του διεθνούς ανταγωνισμού για την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων και την αύξηση της επενδυσιμότητας των εθνικών οικονομιών, απαιτείται μία ολοκληρωμένη εθνική επενδυτική στρατηγική που θα κινητοποιεί πόρους, δημιουργεί αγορές και ενισχύει συνέργειες. Παρά τη διάχυτη ακινησία των ημερών μας, μπορούμε κι εμείς να τα καταφέρουμε.

Ο Δημήτρης Σκάλκος είναι συνεργάτης του προέδρου της Νέας Δημοκρατίας σε ζητήματα οικονομικών της ανάπτυξης.