Παροχές αντί ψήφων

Ο πολιτικός κύκλος σπάνια παρακολουθεί τις διακυμάνσεις της οικονομίας. Αντίθετα δεν είναι λίγες οι φορές που οι κυβερνητικές αποφάσεις δεν υπαγορεύονται από την οικονομική λογική, αλλά περισσότερο από τους εκλογικούς σχεδιασμούς των κομματικών επιτελείων. Η διεθνής εμπειρία καταγράφει πλήθος περιπτώσεων ευκαιριακής χαλάρωσης της δημοσιονομικής πολιτικής στις περιόδους που προηγούνται εκλογικών αναμετρήσεων.

Αυτή η πρακτική, όμως, δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη την υπερψήφιση των κυβερνητικών σχηματισμών. Το αντίθετο φαίνεται να ισχύει. Oι οικονομολόγοι Αντι Μπρέντερ και Αλαν Ντράζεν («How Do Budget Defecits and Economic Growth Affect Reelection Prospects?», NBER, 2005) μελέτησαν εβδομήντα τέσσερις χώρες στην περίοδο 1960-2003 και παρατήρησαν ότι, ειδικά στις αναπτυγμένες οικονομίες, η αύξηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων μάλλον δυσκολεύει την επανεκλογή τους. Ενδεχομένως γιατί οι πολίτες αντιλαμβάνονται ότι τη διόγκωση των ελλειμμάτων θα ακολουθήσει αναπόφευκτα μια περίοδος δημοσιονομικής προσαρμογής, αλλά και γιατί παρόμοιες επιλογές καθιστούν την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης εξ ορισμού αναξιόπιστη.

Το παραπάνω φαινόμενο κάθε άλλο παρά ξένο είναι στη χώρα μας. Το πολιτικό μας σύστημα, με παράδοση μακροοικονομικού λαϊκισμού, φάνηκε στο παρελθόν συχνά επιρρεπές στη χρήση της οικονομικής πολιτικής ως εργαλείο ανενδοίαστης ψηφοθηρίας. Σήμερα η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ φέρεται, στον δρόμο προς τις πολλαπλές κάλπες, να επεξεργάζεται έναν αριθμό κοινωνικών και οικονομικών παροχών. Περιττεύει να πούμε ότι η κάλυψη των σημαντικών κενών του συστήματος κοινωνικής προστασίας (το 2017 οι μεταβιβαστικές πληρωμές μείωσαν τον κίνδυνο φτώχειας μόλις κατά 15,8% έναντι 32,4% του μέσου όρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση) δεν μπορεί να γίνει με την παροχή επιδομάτων αμφίβολης αποτελεσματικότητας. Και ακόμη, ενισχύεται ο ευτελισμός του κομματικού μας συστήματος καθώς επιχειρείται να καταστεί, για ακόμη μία φορά, η δημοσιονομική πολιτική αντικείμενο συνδιαλλαγής.

Είναι προφανές ότι η ευημερία των ελλήνων πολιτών συναρτάται με την επίτευξη ισχυρών ρυθμών ανάπτυξης, την αύξηση της απασχόλησης και τη διεύρυνση των μεσαίων στρωμάτων που σήμερα συνθλίβονται από τις υπέρμετρες φορολογικές επιβαρύνσεις. Και ταυτόχρονα προϋποθέτει την υλοποίηση στοχευμένων κοινωνικών πολιτικών, ειδικά για τις οικογένειες με παιδιά και τις «ξεχασμένες ομάδες» που βρίσκονται εκτός της αγοράς εργασίας. Αυτό είναι το πραγματικό ζητούμενο και αυτό θα κριθεί στις επερχόμενες εκλογές.

Ο Δημήτρης Σκάλκος είναι σύμβουλος του προέδρου της Νέας Δημοκρατίας σε ζητήματα οικονομικών της ανάπτυξης