Μια χαρτογράφηση της ελληνικής τέχνης των τελευταίων έξι δεκαετιών επιχειρεί η έκθεση «Η Αναζήτηση της εικόνας στην ελληνική τέχνη, 1960–2020», που παρουσιάζεται στην Ελληνοαμερικανική Ένωση, στο πλαίσιο της σειράς «Οι Συλλέκτες Αφηγούνται». Μέσα από έργα της συλλογής της Ευγενίας και του Νίκου Παπαγεωργίου, o θεατής καλείται να παρακολουθήσει έξι δεκαετίες εικαστικών μετατοπίσεων, σε μια αφήγηση που κινείται ανάμεσα στην ιστορία της τέχνης και τη βιωματική πρόσληψή της.
Η συλλογή, προϊόν μιας προσωπικής και μακρόχρονης σχέσης με την τέχνη, δεν συγκροτήθηκε με μουσειακά κριτήρια αλλά με γνώμονα τη συγκίνηση. Αυτό το στοιχείο αποτυπώνεται και στην ίδια την έκθεση, την οποία επιμελείται η ιστορικός τέχνης, Λουίζα Καραπιδάκη: η επιλογή των έργων δεν ακολουθεί ένα αυστηρά γραμμικό ή διδακτικό σχήμα, αλλά προκρίνει μια πιο ανοιχτή ανάγνωση, όπου οι συσχετισμοί προκύπτουν συχνά απροσδόκητα. Η πολυφωνία της συλλογής —σε τεχνοτροπίες, υλικά και γενιές καλλιτεχνών— λειτουργεί ως καθρέφτης της ίδιας της ελληνικής καλλιτεχνικής παραγωγής.
Από τη δεκαετία του 1960, όταν η αναπαραστατική εικόνα αρχίζει να υποχωρεί υπό την πίεση της αφαίρεσης και των διεθνών μοντερνιστικών ρευμάτων, έως τη σημερινή εποχή της ψηφιακής υπερπαραγωγής εικόνων, η έκθεση αναδεικνύει τη συνεχή μετατόπιση του βλέμματος. Η εικόνα παύει σταδιακά να θεωρείται αυτονόητη αναπαράσταση της πραγματικότητας και μετατρέπεται σε πεδίο έρευνας: της ύλης, της χειρονομίας, της ίδιας της διαδικασίας της θέασης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίοδος της δικτατορίας, όπου η ζωγραφική επιφάνεια φορτίζεται πολιτικά και συμβολικά, ενώ παράλληλα αναπτύσσονται υπαινικτικές ή υπερρεαλιστικές στρατηγικές. Στη μεταπολίτευση, η επιστροφή της μορφής συνοδεύεται από μια νέα αφηγηματικότητα, με την ιστορία και τη μνήμη να επανέρχονται στο προσκήνιο. Αργότερα, με τη δεκαετία του 1990 και την είσοδο του μεταμοντερνισμού, η εικόνα αποδομείται, δανείζεται από τη μαζική κουλτούρα και τα μέσα, αμφισβητώντας την ίδια την αυθεντικότητά της.
Στις αρχές του 21ου αιώνα, η ελληνική ζωγραφική εντάσσεται σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου το προσωπικό και το πολιτικό συχνά συμπλέκονται, ενώ την τελευταία δεκαετία η ψηφιακή εικόνα και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επαναφέρουν με νέα ένταση το ερώτημα της αξίας και της υλικότητας του ζωγραφικού έργου. Σε αυτό το πλαίσιο, η έκθεση δεν λειτουργεί απλώς ως αναδρομή, αλλά ως αφορμή για να τεθεί εκ νέου το βασικό ερώτημα: τι σημαίνει εικόνα σήμερα;
Χωρίς να επιδιώκει εύκολες απαντήσεις, η «Αναζήτηση της εικόνας» αφήνει χώρο για μια πιο στοχαστική πρόσληψη της τέχνης, αναδεικνύοντας τη ζωγραφική όχι ως στατικό πεδίο, αλλά ως μια ζωντανή διαδικασία συνεχούς αναθεώρησης. Έτσι, η έκθεση καταφέρνει να ισορροπήσει ανάμεσα στην ιστορική επισκόπηση και τη σύγχρονη ανησυχία, προτείνοντας μια ματιά που αφορά όχι μόνο το παρελθόν της ελληνικής τέχνης, αλλά και το μέλλον της.
H έκθεση «Η Αναζήτηση της εικόνας στην ελληνική τέχνη, 1960–2020» έως τις 21 Απρίλίου.
