Το Ρωσικό Κόμμα, όπως το Αγγλικό και το (κάπως μακροβιότερο) Γαλλικό, είχαμε να το ακούσουμε από τη δεκαετία του 1840, άντε και του 1850.
Δεν ξέρουμε ούτε πότε ιδρύθηκαν, ούτε πότε διαλύθηκαν, άλλωστε δεν ήταν «κόμματα» με τη σύγχρονη έννοια του όρου. Περισσότερο έμοιαζαν με φατρίες, χωρίς καταστατικά, συνέδρια, όργανα και προγράμματα.
Είναι λογικό λοιπόν να έχουν χάσει επεισόδια όσοι επιχειρούν να τα αναβιώσουν τώρα.
Στην πραγματικότητα δεν τα έλεγαν καν όπως τα έχουμε συνηθίσει. Το Ρωσικό Κόμμα για παράδειγμα ήταν το «κόμμα των Ναπαίων» από το όνομα κάποιου «κόντε Νάπα», υποτίθεται Κερκυραίου και οπαδού του Καποδίστρια.
Μερικοί θεωρούν ότι ο «κόντε Νάπας» που καυχιόταν για τα ανύπαρκτα κατορθώματά του ήταν το κοροϊδευτικό προσωνύμιο του Αυγουστίνου Καποδίστρια, του αδελφού του Κυβερνήτη.
Αλλοι υποστηρίζουν πως υπήρχε όντως κάποιος Νάπας, ημίτρελος και μεθύστακας, που τριγύριζε στο Ναύπλιο και καμάρωνε για τις παλικαριές του.
Οταν του έδιναν μερικά κέρματα χόρευε, πηδούσε και φώναζε:
– Ζήτω το παλικάρι ο Νάπας!
Δεν μπορώ να πω ποια εκδοχή ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα διότι εκείνα τα χρόνια οι μύθοι και τα γεγονότα βάδιζαν χέρι-χέρι.
Αλλωστε μικρή σημασία έχει. Κανείς δεν περιμένει από την κυρία Καρυστιανού να πάρει σβάρνα την Ελλάδα και να χοροπηδάει φωνάζοντας:
– Ζήτω η λεβέντισσα η Μαρία!
Τούτων δοθέντων όμως η ανασύσταση ενός Ρωσικού Κόμματος φαίνεται πως επανήλθε στην ημερήσια διάταξη με το «κόμμα Καρυστιανού».
Δεν είναι μεμονωμένο, ούτε αθώο γεγονός. Ούτε καν τυχαίο.
Ούτως ή άλλως, η προσπάθεια διείσδυσης και επηρεασμού των πραγμάτων στη Δυτική Ευρώπη από τη Ρωσία φαίνεται ότι αποτελεί συντεταγμένο σχέδιο της Μόσχας και έχει αποκαλυφθεί και καταγγελθεί από πολλές ευρωπαϊκές δημοκρατίες.
Ακόμη και σε εκλογές προσπάθησαν οι Ρώσοι να βάλουν χέρι (Ρουμανία, Μολδαβία).
Από ένα τέτοιο σχέδιο αποσταθεροποίησης δεν θα μπορούσε να απουσιάζει ως στόχος η Ελλάδα.
Για πολλούς λόγους. Υπάρχει κατ’ αρχήν στην ελληνική κοινή γνώμη ένα ρεύμα ακατανόητα φιλικό για τη Ρωσία, κυρίως ακροαριστερό και ακροδεξιό. Εχουν καλλιεργηθεί σχέσεις με εκκλησιαστικούς και μοναστικούς κύκλους ιδίως στη Βόρειο Ελλάδα. Η Ορθοδοξία λειτουργεί σαν άλλοθι κάλυψης σε κάθε λογιών νταραβέρια.
Ενώ ο τετριμμένος αντιαμερικανισμός και αντιδυτικισμός της ελληνικής κοινωνίας βρίσκει εύκολα θαλπωρή στη ρωσική αγκαλιά.
Ακόμη κι αν είναι η αγκαλιά του Πούτιν ή της Ζαχάροβα!
Φυσικά η ελληνική κοινή γνώμη ήταν προφανώς αρνητική απέναντι στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αλλά όχι στον βαθμό και με την ένταση των άλλων ευρωπαϊκών δημοκρατιών (2022).
Μόνο στη χώρα μας είχαμε συναυλίες και εκδηλώσεις από το ΚΚΕ ή διάφορους καλλιτέχνες που δεν δήλωναν μεν φιλορώσοι αλλά «με τον άνθρωπο».
Λίγο αργότερα εμφανίστηκαν και πολιτικοί που αμφισβήτησαν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο την υποστήριξη στην Ουκρανία ή διαφώνησαν με τη διατάραξη των ελληνορωσικών σχέσεων (Α. Τσίπρας, Κ. Καραμανλής κ.ά.).
Και φυσικά δεν πρέπει να παραγνωρίσουμε ένα τσούρμο τσαρλατάνων «αναλυτών» της άμυνας ή της γεωπολιτικής που περιφέρονται στα κανάλια κι αραδιάζουν ό,τι κουταμάρα κατεβάζει το κεφάλι τους.
Θυμάμαι έναν καθηγητή που αμέσως μετά την εισβολή προέβλεπε ότι οι Ρώσοι θα μπουν στο Κίεβο σε… πέντε μέρες και τόσους άλλους που ενδόμυχα ή ακόμη και απροκάλυπτα εύχονταν την κατάρρευση της Ουκρανίας.
Αλλωστε όλο αυτό το διάστημα είχαμε πραγματικές ρωσικές εστίες στα μέσα ενημέρωσης που λειτουργούσαν σαν αναμεταδότες της «φωνής του Κρεμλίνου».
Δεν υπάρχει φυσικά αμφιβολία πως οι περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις (που δεν είναι λίγες…) θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν ικανοποιητική νοσηλεία σε πολλά ψυχιατρικά ιδρύματα.
Αλλά αυτό δεν αλλάζει το επιχείρημα για ποιον λόγο η Ελλάδα μπορεί να αποτελεί πρόσφορο έδαφος σε μια ρωσική επιχείρηση αποσταθεροποίησης.
Φυσικά μπορεί να θεωρείται κάτι σαν «αδύναμος κρίκος» σε όλο το δημοκρατικό ευρωπαϊκό σύστημα. Αλλά από την άλλη, η προσπάθεια δεν θα είναι τόσο απλή.
Για τρεις λόγους.
Πρώτον, το φιλορωσικό ρεύμα εξακολουθεί να παραμένει μειοψηφικό όπως δείχνουν όλα τα στοιχεία που έχουμε στα χέρια μας.
Παρ’ όλο που είναι υπαρκτό. Θα μπορούσε θαυμάσια να τροφοδοτήσει ένα κόμμα μικρομεσαίου μεγέθους με τη φιλοδοξία να διαδραματίσει κάποιον ρυθμιστικό ρόλο σε κάποια κρίσιμη στιγμή.
Δεύτερον, ακόμη κι ένα μικρομεσαίο κόμμα δεν είναι εύκολη υπόθεση να δημιουργηθεί και να στηθεί στα πόδια του.
Πέρα από την ίδια την κυρία Καρυστιανού, κάποιον δημοσιογράφο των ρωσικών υπηρεσιών, τον πρόεδρο της ελληνικής κοινότητας Αγίας Πετρούπολης, έναν αμφιλεγόμενο εμπειρογνώμονα δυστυχημάτων κι όσους ψεκασμένους μπορούν να μαζέψουν δεξιά κι αριστερά, χρειάζονται κι άλλα πράγματα.
Τα περισσότερα προς το παρόν λείπουν.
Τρίτον, σε κάθε περίπτωση για να παίξει ένα τέτοιο κόμμα τον ρόλο για τον οποίο το προορίζουν δεν αρκεί μόνο η πρόθεση, άντε και λίγο χρήμα. Δεν αρκούν καν οι (προς απόδειξη) ικανότητες εκείνων που το διευθύνουν.
Χρειάζεται να δημιουργηθούν και οι συνθήκες. Συνθήκες αναταραχής και καταστάσεις απώλειας της πολιτικής σταθερότητας.
Προς το παρόν δεν βλέπουμε κάτι τέτοιο. Και οι συνθήκες αυτές θα είναι δύσκολο να δημιουργηθούν τουλάχιστον στο ορατό μέλλον.
Μπορεί οι περσινές διαδηλώσεις για τα Τέμπη να δημιούργησαν κάποια στιγμή την ψευδαίσθηση ότι «κάτι συμβαίνει». Αλλά τελικά δεν συνέβη τίποτα περισσότερο από την ολοκλήρωση της ανάκρισης και την έναρξη της δίκης.
Με άλλα λόγια, μπορεί όντως η Ελλάδα να θεωρηθεί «ένας αδύναμος κρίκος». Αλλά αδύναμος κρίκος ποιου πράγματος;
Και για ποιον λόγο να πρέπει να βάλουμε τα γιορτινά μας και να τρέξουμε στις πλατείες μιας αλλοπρόσαλλης οργής;
Για να χοροπηδάμε και να φωνάζουμε:
– Ζήτω το παλικάρι ο Νάπας;
