Μια ακόμα εβδομάδα έμεινε ως την 23η Αυγούστου , όταν λήγει η παράνομη Navtex, βάση της οποίας το Oruc Reis μπήκε στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Οι εξελίξεις των τελευταίων ωρών από μια πρώτη ματιά δείχνουν μια τάση αποκλιμάκωσης της έντασης, ωστόσο ουδείς μπορεί να είναι βέβαιος για το τι μέλλει γενέσθαι καθώς η παρουσία πολεμικών πλοίων στην περιοχή θα μπορούσε να προκαλέσει επιπλοκές, όπως έδειξαν τα γεγονότα των προηγούμενων 24ωρων.

Ωστόσο, στον απόηχο του Συμβουλίου υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ και με τη Γερμανία να διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο, το Βερολίνο και η Άγκυρα θέλουν να προωθήσουν έναν απευθείας ελληνοτουρκικό διάλογο.

Ήδη μετά το τέλος του Συμβουλίου των Ευρωπαίων ΥΠΕΞ, γερμανικά ΜΜΕ πρωτοστατούν στη διαμόρφωση αυτού του κλίματος και με δεδομένο ότι η Γερμανία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο να μπλοκάρει ουσιαστικά μια δυναμική στάση της ΕΕ στην καταδίκη της τουρκικής προκλητικότητας, γεγονός μάλιστα που οδήγησε την Ελληνική πλευρά να μπλοκάρει με τη σειρά της κοινό ανακοινωθέν των ΥΠΕΞ της ΕΕ για τη Λευκορωσία που ήταν το κύριο θέμα συζήτησης την Παρασκευή.

Εκκίνηση διαλόγου μετά τη Navtex;

Σύμφωνα με το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (dpa), ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε ενημερώσει πριν την έναρξη της χθεσινής τηλεδιάσκεψης των ευρωπαίων ΥΠΕΞ, πως έχει δεχτεί πρόταση της καγκελαρίου για εκκίνηση διαλόγου με την Ελλάδα μετά την ολοκλήρωση των ερευνητικών δραστηριοτήτων του Oruc Reis στις 23 Αυγούστου.

Σε δηλώσεις του μετά το τέλος της προχθεσινής τηλεδιάσκεψης των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ ο γερμανός ΥΠΕΞ Χάικο Μάας αναφερόμενος στο ζήτημα της ελληνοτουρκικής έντασης επεσήμανε την πάγια στάση του Βερολίνου: «Εργαζόμαστε ώστε οι εμπλεκόμενοι να μπουν σε διάλογο, ο οποίος θα συμβάλει να βρούμε λύση για αυτό το θέμα».

Απευθυνόμενος τόσο στην Άγκυρα όσο και στην Αθήνα ο κ. Μάας τόνισε ακόμη ότι «οι προκλήσεις δεν μπορούν να συνεχιστούν – ούτε οι τουρκικές γεωτρήσεις».

Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, ήταν στο χέρι των υπουργών Εξωτερικών να αποφασίσουν στη χθεσινή τους τηλεδιάσκεψη μέτρα κατά της Τουρκίας.

Ήδη τον Ιούλιο ο επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ είχε ανακοινώσει κυρώσεις σε περίπτωση που η Άκυρα συνέχιζε τις «παράνομες», όπως τις είχε χαρακτηρίσει, γεωτρήσεις.

Μεσολαβεί εδώ και τέσσερις εβδομάδες

Στη Γερμανία αλλά και σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ, επικαλούνται το προσφυγικό και τις αρνητικές επιπτώσεις στη συνεργασία της ΕΕ με την Τουρκία που θα είχαν τυχόν κυρώσεις για να μεταθέσουν το πρόβλημα στις ελληνικές καλένδες και για νέες συζητήσεις στο άτυπο Συμβούλιο των ΥΠΕΞ της ΕΕ στις 27-28 Αυγούστου.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο και καθώς η Γερμανία θεωρεί την Τουρκία σημαντικό στρατηγικό εταίρο της Δύσης η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ παρεμβαίνει εδώ και τέσσερις εβδομάδες ανάμεσα στην Αθήνα και την Άγκυρα, τηρώντας ίσες αποστάσεις σε ρόλο διαμεσολαβητή.

Άμεσοι βασικοί στόχοι της γερμανικής διαμεσολάβησης είναι να σταματήσουν οι όποιες ενέργειες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο και η έναρξη συνομιλιών.

Οι όροι του διαλόγου

Η Τουρκία εμφανίζεται μεν στα λόγια υπέρ του διαλόγου και των διαπραγματεύσεων αλλά στην πραγματικότητα αντιστρέφει τα γεγονότα και εμφανίζεται ως θύμα … ελληνικών προκλήσεων!

Στην πραγματικότητα η Άγκυρα ζητάει διάλογο με όρους αποδοχής από τους συνομιλητές της του τουρκικού δόγματος της «γαλάζιας πατρίδας».

Από την πλευρά της η Ελλάδα τόσο δια του Κυριάκου Μητσοτάκη όσο και του Νίκου Δένδια έχει ξεκαθαρίσει πως διάλογος με όρους προκλήσεων και παραβιάσεων της ελληνικής υφαλοκρηπδίας από την Τουρκία δεν μπορεί να γίνει, «είναι χωρίς αντικείμενο» όπως χαρακτηριστικά είχε πει ο πρωθυπουργός στη δήλωση παρέμβασή του την προηγούμενη Τετάρτη.

Επί της ουσίας η Ελλάδα για έναν διάλογο με την Τουρκία, ζητάει από την Άγκυρα να απέχει από δραστηριότητες τύπου Oruc Reis και ειδικά για την συγκεκριμένη χρονική στιγμή επιθυμεί να μην εξαντλήσει η Τουρκία τον χρόνο της NAVTEX και να αποσυρθεί το Oruc Reis και ο στρατιωτικός στολίσκος που το συνοδεύει.

Μία δεύτερη παράμετρος που θα κρίνει την πορεία και τους όρους ενός ελληνοτουρκικού διαλόγου είναι κατά πόσον η Άγκυρα θα αποδεχτεί τη νομιμότητα της Συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου για την μερική οριοθέτηση της ΑΟΖ, η οποία επί της ουσίας ακυρώνει και το παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο.

Και σύμφωνα με τις επίσημες ελληνικές θέσεις διάλογος μπορεί να γίνει μόνο για τις θαλάσσιες ζώνες (ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα), που είναι και η μόνη διαφορά που αναγνωρίζει η Ελλάδα σε ότι αφορά τη σχέση με την Τουρκία.

Σε επίπεδο συμβούλων

Σε περίπτωση πάντως που επανεκκινήσει ένας διάλογος μεταξύ των δύο πλευρών, σύμφωνα με πληροφορίες, οι γέφυρες επικοινωνίας σε πρώτη φάση αναμένεται να είναι σε επίπεδο συμβούλων.

Συγκεκριμένα, όπως συνέβη και κατά την τριμερή του Βερολίνου, καθοριστικό ρόλο θα παίξουν η διπλωματική σύμβουλος του Κυριάκου Μητσοτάκη, Ελένη Σουρανή, από την ελληνική πλευρά και ο εκπρόσωπος της τουρκικής προεδρίας, Ιμπραχίμ Καλίν, από την άλλη.

Όπως αναφέρουν πηγές, αναμένεται τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσά τους μέσα στο επόμενο διάστημα, ενώ στην παρούσα φάση δεν προβλέπεται δια ζώσης συνάντηση.

dI

Πλαίσιο του διαλόγου το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας

Για την ουσία ενός διαλόγου με την Τουρκία άλλωστε ο Νίκος Δένδιας είχε ξεκαθαρίσει σε συνέντευξή του στα ΝΕΑ την προηγούμενη εβδομάδα:

«Η Τουρκία επέλεξε να αποσυρθεί από τον διάλογο, πριν ακόμη αυτός επανεκκινήσει. Ωστόσο, οι διερευνητικές είναι ένας σημαντικός δίαυλος επικοινωνίας που συντελεί και προς την κατεύθυνση αποφυγής κλιμάκωσης. Γι’ αυτό τον λόγο, είμαστε καταρχήν υπέρ της επανέναρξής τους, όπως και των μηχανισμών τακτικών πολιτικών διαβουλεύσεων και των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Όμως, υπάρχουν αυτονόητες προϋποθέσεις για να υπάρξει αυτός ο διάλογος. Και αυτές αφορούν τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και την αρχή των σχέσεων καλής γειτονίας. Δεν μπορεί να υπάρξει διάλογος υπό το κράτος προκλήσεων και παραβατικών ενεργειών.

Αν υπάρξει διάλογος υπό αυτές τις αυτονόητες προϋποθέσεις, ο οποίος δεν οδηγήσει σε συμφωνία, η προσφυγή στη Χάγη, όπως δήλωσε προ ημερών και ο Πρωθυπουργός, μπορεί να αποτελέσει επόμενο βήμα.

Για να γίνει όμως αυτό, θα πρέπει η Τουρκία να αποδεχθεί το πλαίσιο συζήτησης της διαφοράς που δεν μπορεί να είναι άλλο από το Διεθνές Δίκαιο και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας».

Υποβάθμιση

Πάντως το θέμα της Συμφωνίας με την Αίγυπτο είναι το μεγάλο αγκάθι στις ελληνογερμανικές σχέσεις καθώς το Βερολίνο δεν εγκρίνει τη συγκεκριμένη διπλωματική κίνηση της Αθήνας ειδικά στο χρόνο που αυτή επετεύχθη.

Πάντως από τις Βρυξέλλες γίνεται προσπάθεια να υποβαθμιστεί η κόντρα της Ελλάδας με τη Γερμανία.

Διπλωματικές πηγές σχολίασαν στο MEGA τις διαρροές περί σύγκρουσης Ελλάδας και Γερμανίας στην τηλεδιάσκεψη των Ευρωπαίων Υπουργών Εξωτερικών της περασμένης Παρασκευής που φέρεται να μπλόκαρε μια κοινή δήλωση των «27» κατά της Τουρκίας.

Σύμφωνα με Ευρωπαίο διπλωμάτη, η τηλεδιάσκεψη των Ευρωπαίων Υπουργών Εξωτερικών ήταν άτυπη και συνεπώς δεν θα μπορούσε να υιοθετήσει επίσημα συμπεράσματα.

H ίδια πηγή τόνισε πως οι θέσεις του Βερολίνου έχουν να κάνουν πάντα με αλληλεγγύη σε ό,τι αφορά την Ελλάδα και την Κύπρο, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη για αποκλιμάκωση στην περιοχή.

Το ραντεβού Πομπέο και Τσαβούσογλου

Από την άλλη μεριά γρίφος παραμένει η αποτελεσματικότητα της στάσης των Αμερικανών, μία στάση την οποία ωστόσο η ελληνική διπλωματία θεωρεί ικανοποιητική για τις ελληνικές θέσεις και προς σ’ αυτή την κατεύθυνση ο κ. Δένδιας έχει ζητήσει αυξημένη παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή.

Ο Μάικ Πομπέο κατά τη συνάντησή του με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών μίλησε για την «επείγουσα ανάγκη μείωσης της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο»

«Η σαφής τοποθέτηση του State Department δεν επιτρέπει την παραμικρή παρερμηνεία» είχε τονίσει ο κ. Δένδιας «ευχαριστώντας γι’ αυτή τη σαφή θέση του υπουργείου και της αμερικανικής πλευράς» τον Αμερικανό ομόλογό του.

Τα βλέμματα πλέον έχουν στραφεί στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των ΗΠΑ και της Τουρκίας, Μάικ Πομπεό και Μεβλούτ Τσαβούσογλου, σήμερα, Κυριακή 16 Αυγούστου, λίγο μετά τις συζητήσεις του επικεφαλής της διπλωματίας της Ουάσινγκτον με τον έλληνα ομόλογό του, Νίκο Δένδια.

Μέχρι στιγμής φαίνεται πως σε αντίθεση με τους Γερμανούς, οι Αμερικανοί έχουν υποστηρικτική θέση ως προς την υπογραφή της Συμφωνίας Ελλάδας και Αιγύπτου για τη μερική οριοθέτηση της ΑΟΖ.

Η Τουρκία και το ΝΑΤΟ

Υπογραμμίζεται ωστόσο ότι τις προηγούμενες μέρες γερμανικά Μέσα Ενημέρωσης υποστήριζαν ότι λόγω της αδυναμίας της ΕΕ αποφασιστική θα ήταν η παρέμβαση του ΝΑΤΟ στην περιοχή.

Η θέση αυτή στο βαθμό που απηχεί τις γερμανικές επιδιώξεις επί της ουσίας συνιστά ενθάρρυνση αν μη τι άλλο των τουρκικών βλέψεων και ταυτόχρονα ένα μέσο πίεσης προς τις ΗΠΑ να τηρήσουν μια εφεκτική έναντι της Τουρκίας στάση.

Προς σ’ αυτή την κατεύθυνση δεν είναι τυχαίες οι δηλώσεις του εμπνευστή και αρχιτέκτονα της Γαλάζιας Πατρίδας που «απειλεί» με αποχώρηση της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με το twitter του Τούρκου αναλυτή και δημοσιογράφου Ιλχάν Τανίρ, ο Τζεμ Γκιουρντενίζ δήλωσε πως «η Τουρκία θα εγκαταλείψει το ΝΑΤΟ εάν η Ελλάδα αναλάβει στρατιωτική δράση στην Ανατολική Μεσόγειο» και πρόσθεσε:

«Η απόσυρση της Τουρκίας από τη συμμαχία θα αποτελούσε βαρύ πλήγμα στη νότια πτέρυγά του».

Ενδεικτικό των διεργασιών εντός ΝΑΤΟ για τα τεκταινόμενα στην Ανατολική Μεσόγειο με επίκεντρο την ελληνοτουρκική κρίση είναι τα όσα γράφει στο κύριο άρθρο της η εφημερίδα The Times του Λονδίνου.

Το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να έχει μια χώρα μέλος που αρνείται να ζήσει εντός των καθιερωμένων συνόρων της και καταπατά τα ελληνικά και τα κυπριακά ύδατα. Αυτή είναι μια μη διαπραγματεύσιμη αρχή και οι ηγέτες της Συμμαχίας θα πρέπει να την επισημάνουν γρήγορα στον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, γράφει μεταξύ άλλων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με το τέλος της ισχύος της παράνομης τουρκικής Navtex στις 23 Αυγούστου, την επόμενη ημέρα, στις 24 Αυγούστου, ανοίγει ξανά η ελληνική Βουλή, επομένως θα υπάρχει δυνατότητα από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης για την κύρωση της συμφωνίας με την Αίγυπτο για την μερική οριοθέτηση της ΑΟΖ.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από