Τζούλια Κρίστεβα: η πράκτορας «Σαμπίνα» των βουλγαρικών μυστικών υπηρεσιών

Θα μπορούσε να είναι έως και μια διεστραμμένη παράφραση του όρου που η ίδια καθιέρωσε, μαζί με τον Ρολάν Μπαρτ στα μέσα του περασμένου αιώνα: της «διακειμενικότητας».

Πάντως με την ίδια ευκολία φαίνεται ότι η διάσημη 76χρονη ψυχαναλύτρια και συγγραφέας Τζούλια Κρίστεβα άλλαζε ταυτότητες στη δεκαετία του 1970, εάν πάρουμε κατά γράμμα την ανακοίνωση μιας βουλγαρικής επιτροπής σχετικά με τη δράση της ως πράκτορα των μυστικών υπηρεσιών της γενέθλιας χώρας της. Η επιτροπή που ταυτοποιεί συνεργάτες του κομμουνιστικού καθεστώτος δημοσιοποίησε, σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα «Γκάρντιαν», ότι η βουλγαρογαλλίδα Κρίστεβα είχε την κωδική ονομασία «Σαμπίνα» και υπηρετούσε στο Α’ Γραφείο της Επιτροπής για την Κρατική Ασφάλεια, επιφορτισμένο με την παρακολούθηση καλλιτεχνών και δημοσιογράφων.

Η Κρίστεβα είχε ήδη ταξιδέψει στη Γαλλία το 1965 με γαλλική υποτροφία και, σύμφωνα με την Επιτροπή, άρχισε να εργάζεται ως πράκτορας το 1971, χωρίς να διευκρινίζεται για ποιο διάστημα και αν πληρωνόταν για τις υπηρεσίες της. Η ίδια η συγγραφέας, ωστόσο, πολλά βιβλία της οποίας κυκλοφορούν και στα ελληνικά (μεταξύ άλλων, τα «Εθνη χωρίς εθνικισμό», 1992, «Εμμονές», 1997, «Οι νέες αρρώστιες της ψυχής», 1998, «Χάννα Αρεντ», 2008, «Ιστορίες αγάπης», 2012) δεν σχολίασε σχετικά τη δημοσιοποίηση του εγγράφου.

Εφη Φαλίδα