«Αφήστε τη Δικαιοσύνη να κάνει τη δουλειά της»

Οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες κυβερνητικές επιθέσεις εις βάρος της Δικαιοσύνης, με αιχμή του δόρατος την έκδοση διαφορετικών αποφάσεων, που φέρουν μάλιστα τη σφραγίδα των ανώτατων δικαστηρίων της χώρας, έχουν προκαλέσει τις τελευταίες μέρες έντονη δυσφορία στον δικαστικό και εισαγγελικό κόσμο.

Οι βολές εναντίον των λειτουργών της Θέμιδος, ακόμα και μέσω προσωπικών αναρτήσεων σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως αυτή του αναπληρωτή υπουργού Υγείας Παύλου Πολάκη, που όπως αναφέρουν δικαστικοί κύκλοι, έχουν δυστυχώς την πλήρη κάλυψη του ίδιου του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, ξεπερνούν τα όρια της καλόπιστης και καλοδεχούμενης κριτικής, πλήττοντας ευθέως τον θεσμό της Δικαιοσύνης.

«Το φαινόμενο των επιθέσεων εις βάρος δικαστικών λειτουργών δεν είναι καινούργιο. Το έχουμε συναντήσει και στο παρελθόν. Ωστόσο, το τελευταίο χρονικό διάστημα, σε κάθε ευκαιρία, επιχειρείται αμφισβήτηση του κύρους της Δικαιοσύνης. Τακτική που συμπίπτει σε μια περίοδο που ενώπιον της Δικαιοσύνης εκκρεμούν πολλές και σοβαρές δικογραφίες για υποθέσεις διαφθοράς καθώς και για μείζονα θέματα τήρησης της συνταγματικής νομιμότητας» έλεγε στα «ΝΕΑ» ανώτατη δικαστική πηγή, παραπέμποντας σε σειρά ανακοινώσεων που έχουν κατά διαστήματα εκδώσει οι δικαστικές ενώσεις, υπερασπιζόμενες τον αυτονόητο και συνταγματικά κατοχυρωμένο ρόλο της ανεξάρτητης Δικαιοσύνης.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ενωση Δικαστικών Λειτουργών του Συμβουλίου της Επικρατείας, δηλαδή ενός εκ των τριών ανώτατων δικαστηρίων της χώρας, που κρίνει τη συνταγματικότητα ή μη των νόμων, έχει δώσει σκληρές απαντήσεις σε κυβερνητικές επιθέσεις που δέχθηκε το ΣτΕ, με αφορμή τόσο την απόφαση περί αντισυνταγματικότητας του νόμου για τις τηλεοπτικές άδειες όσο και την πρόσφατη απόφαση που αφορά την παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου για επιβολή φόρων και άλλων οικονομικών βαρών.

Παρ’ όλα αυτά, δεν συνάδει με το κύρος του ανώτατου δικαστηρίου ούτε είναι στις προθέσεις των δικαστών να έχουν διαρκώς ανοιχτό διάλογο με κυβερνητικούς παράγοντες, καθώς οι ίδιοι δεν είναι πολιτικοί και έχουν συνηθίσει όλα τα χρόνια να δίνουν δείγματα γραφής με τις αποφάσεις τους, ακόμα και αν αυτές δεν είναι σε όλους αρεστές.

Συνιστούν
αυτοσυγκράτηση

Οι ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί, όπως προκύπτει από τα κείμενα των ανακοινώσεών τους, έχουν κάνει λόγο για «θεσμική άγνοια» συνιστώντας τη δέουσα αυτοσυγκράτηση απέναντι στο ίδιο το δικαστήριο που με τη μακρόχρονη ιστορία του εκπληρώνει την αποστολή του ως θεματοφύλακας του κράτους δικαίου.

Κανένας δικαστής δεν αρνείται την κριτική και τον καλόπιστο σχολιασμό των αποφάσεων που εκδίδει. Ο ίδιος ο νομοθέτης μάλιστα έχει «οπλίσει» τα διάδικα μέρη (είτε αυτά είναι ιδιώτες είτε είναι το ίδιο το ελληνικό Δημόσιο), στα ποινικά, αστικά και διοικητικά δικαστήρια, με ένδικα μέσα ώστε να επανακρίνεται η υπόθεση σε ανώτερο βαθμό και με διαφορετική σύνθεση ώστε να ελαχιστοποιείται το ενδεχόμενο εσφαλμένης δικανικής κρίσης.

Εξάλλου, σε κάθε περίπτωση οι δικαστικοί λειτουργοί είναι εφαρμοστές του δικαίου, των νομοθετημάτων δηλαδή που ψηφίζει η Βουλή, και υπερασπιστές του υπέρτατου νόμου, δηλαδή του Συντάγματος. Υπό αυτό το πρίσμα, όπως εύστοχα απάντησαν οι δικαστές του ΣτΕ στην επίθεση που δέχθηκαν για την απόφασή τους σχετικά με τις τηλεοπτικές άδειες, «ο δημόσιος λόγος που αναφέρεται στην αποστολή και τον ρόλο του δικαστηρίου πρέπει να εκφέρεται με γνώση της εν γένει οργάνωσης και λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος και των θεσμών, επιδεικνύοντας τη δέουσα αυτοσυγκράτηση».

Στην τελευταία ανακοίνωσή τους μάλιστα, απαντώντας στα βέλη που είχαν δεχθεί από τον αναπληρωτή υπουργό Υγείας Παύλο Πολάκη, είχαν θέσει ως όριο της κριτικής τον νομικό πολιτισμό σημειώνοντας ότι «κρατικοί λειτουργοί και δημόσια πρόσωπα που ασκούν κριτική σε δικαστικές αποφάσεις επιβάλλεται να έχουν υποτυπώδη, έστω, γνώση των εξελίξεων στον νομικό πολιτισμό, διότι η αστοιχείωτη κριτική προσφέρει κακή υπηρεσία στον τόπο και στους πολίτες».

«Μακριά
από παρεμβάσεις»

«Ο δικαστής πρέπει να αποφασίζει ανεπηρέαστος από παρεμβάσεις και επιρροές της νομοθετικής και της εκτελεστικής εξουσίας. Δεν πρέπει να τον απασχολεί την ώρα που κρίνει αν είναι αρεστός στους ανωτέρους του ή στον πολιτικό κόσμο. Ή πολύ περισσότερο δεν πρέπει να επηρεάζεται από τη συγκυρία που διαμορφώνει την κοινή γνώμη σε συγκεκριμένη στιγμή» είχε επισημάνει σε πρόσφατη δημόσια τοποθέτησή του ο επίτιμος πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας και πρώην πρωθυπουργός Παναγιώτης Πικραμμένος. Για να προσθέσει το αυτονόητο, πως «η Δικαιοσύνη δεν απειλείται από κανέναν, εάν η ίδια δεν τείνει ευήκοον ους στις εξωθεσμικές παρεμβάσεις και πιέσεις. Μόνο ο κακός εαυτός, δηλαδή άτολμοι και ανάξιοι δικαστές, απειλεί το κύρος της Δικαιοσύνης», όπως εύστοχα παρατήρησε ο άλλοτε ανώτατος δικαστικός λειτουργός.

Το μήνυμα που… εκπέμπουν εδώ και καιρό δικαστικοί και εισαγγελικοί λειτουργοί είναι ένα: «Αφήστε τη Δικαιοσύνη ήσυχη να κάνει τη δουλειά της». Προς το παρόν, τουλάχιστον εκ του αποτελέσματος, φαίνεται ότι το μήνυμα δεν έχει… ληφθεί αρμοδίως.

Γεγονός που κάνει δικαστές και εισαγγελείς να μην κρύβουν την ανησυχία τους για όλα όσα συμβαίνουν στον χώρο της Δικαιοσύνης. Στις μεταξύ τους συζητήσεις μάλιστα επισημαίνουν την αναγκαιότητα να επέλθει η ηρεμία σε όλα τα επίπεδα. Και ορισμένοι εξ αυτών θυμίζουν πως σε λίγο καιρό αναμένονται οι κρίσεις του Υπουργικού Συμβουλίου για την επιλογή της ηγεσίας του Αρείου Πάγου, στις θέσεις της προέδρου Βασιλικής Θάνου, που αποχώρησε λόγω συμπληρώσεως ορίου ηλικίας, και πέντε αντιπροέδρων του ανώτατου δικαστηρίου.

«Οι επιλογές αυτές, όπως λένε οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ, είναι ιδιαίτερα κρίσιμες, καθώς οι ανώτατοι δικαστές που θα κληθούν να υπηρετήσουν την κορυφή της Δικαιοσύνης, μεταξύ άλλων, θα πρέπει να οδηγήσουν το καράβι της Δικαιοσύνης σε ήρεμα νερά».

Επικίνδυνη η λογική του «θεσμικού εμποδίου»
«Η αντιμετώπιση της Δικαιοσύνης ως “θεσμικού εμποδίου” είναι άκρως επικίνδυνη λογική, που τελικά συμβάλλει καθοριστικά στην αμφισβήτηση του κράτους δικαίου» απαντά η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων στην κλιμακούμενη επίθεση της εκτελεστικής στη δικαστική εξουσία. Στην ανακοίνωσή τους, μεταξύ άλλων, επισημαίνουν: «Οι αστήρικτες και συκοφαντικές επιθέσεις στη Δικαιοσύνη και η αθεμελίωτη κριτική στις αποφάσεις που εκδίδονται, δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ούτε ως απόδειξη “εντιμότητας” και “διαφάνειας” του πολιτικού προσωπικού ούτε ως μαρτυρία φιλολαϊκού και φιλεργατικού προσανατολισμού μιας κυβέρνησης. Ιδιαίτερα όταν για τη θεμελίωση της επιχειρηματολογίας εκλαϊκεύονται επιστημονικές έννοιες και τους προσδίδεται εντελώς αντιεπιστημονικό περιεχόμενο με μοναδική επιδίωξη καιροσκοπικά πολιτικά οφέλη. Η ζημία που γίνεται στη χώρα και στη δημοκρατία από τέτοιες δηλώσεις είναι ανυπολόγιστη».