Τελευταία ευκαιρία για τους κόκκινους δανειολήπτες

Ιδιαιτέρως θερμό αναμένεται το φθινόπωρο για χιλιάδες δανειολήπτες, ιδιώτες και επιχειρήσεις, αλλά και για τις τράπεζες. Η έναρξη έως τότε της ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, της πλατφόρμας για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό των επιχειρηματικών δανείων καθώς και η προετοιμασία των τραπεζών για πωλήσεις κόκκινων δανείων τους σε εταιρείες διαχείρισης και distress funds ανεβάζουν το θερμόμετρο.

 Την ίδια ώρα προβληματισμό δημιουργεί στα επιτελεία των τραπεζών το γεγονός ότι το α’ εξάμηνο του 2017 δημιουργήθηκαν νέα κόκκινα δάνεια ύψους 3,5 δισ. ευρώ. Ανάμεσά τους και δάνεια που είχαν ήδη ρυθμιστεί αλλά οι κάτοχοί τους δεν μπόρεσαν να είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.

Και μπορεί οι τράπεζες να κατάφεραν να πιάσουν τελικά τους στόχους τους ως προς τον περιορισμό των μη εξυπηρετούμενων δανείων, έχοντας προχωρήσει σε γενναίες διαγραφές που φτάνουν τα 2,5 δισ. ευρώ, ωστόσο η εισροή νέων κόκκινων δάνειων και μάλιστα στεγαστικών προκαλεί προβληματισμό. Το επεσήμανε άλλωστε στην έκθεσή της και η Τράπεζα της Ελλάδος. Είναι ενδεικτικό ότι τα κόκκινα στεγαστικά έφτασαν το 42,2%. Από αυτά το 1/3  αφορά δανειολήπτες που είχαν υπαχθεί σε καθεστώς νομικής προστασίας και τώρα χάνουν τις ρυθμίσεις. Επιπλέον 45% είναι τα επιχειρηματικά και 54,2% τα καταναλωτικά δάνεια. Ειδικά για τα επιχειρηματικά, όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάλυση, την καλύτερη εικόνα εμφανίζουν τα δάνεια προς μεγάλες επιχειρήσεις (25,9%). Χειρότερη είναι η κατάσταση προς πολύ μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες (68,3%) και προς  μικρομεσαίες επιχειρήσεις (60,7%).

ΠΩΛΟΥΝ ΔΑΝΕΙΑ. Το σύνολο του χρηματοπιστωτικού συστήματος, έχοντας να διαχειριστεί το πρόβλημα αυτό και με δεδομένο ότι οι διαγραφές δανείων δεν μπορούν να αποτελούν τη μόνη οδό για να πιάνουν τους στόχους που έχουν τεθεί από τον SSM (Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας) έως το 2019, βρίσκεται ήδη σε διαδικασίες πώλησης των χαρτοφυλακίων τα οποία σε πρώτη αφορούν μη εξυπηρετούμενα δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις  (καταναλωτικά, κάρτες κ.τ.λ.). Καλούν παράλληλα τους δανειολήπτες σε μια τελευταία ευκαιρία να διευθετήσουν οριστικά το χρέος τους πριν αυτό περάσει στα χέρια ξένων ή εγχώριων εταιρειών διαχείρισης (funds). Σε πώληση δανείων έχει ήδη προχωρήσει η Attika Bank η οποία ήταν και η πρώτη που άνοιξε αυτόν τον κύκλο μεταβιβάζοντας στις αρχές Ιουλίου χαρτοφυλάκιο μη εξυπηρετούμενων δανείων στη Θεά Αρτεμις. Ανάλογη κίνηση προετοιμάζει και η Εurobank με στόχο η μεταβίβαση να έχει ολοκληρωθεί ώς το τέλος του χρόνου.

 Την ίδια ώρα σύμφωνα με εκτιμήσεις οι τράπεζες έχουν προχωρήσει σε ρυθμίσεις είτε μακροχρόνιου χαρακτήρα είτε οριστικής διευθέτησης περίπου για το 1 στα 2 δάνεια τους, όμως το γεγονός ότι τα μη εξυπηρετούμενα αγγίζουν το 40% συνεχίζει να αποτελεί πρόβλημα που αναζητά άμεσα λύση.

Ενα ακόμα στοιχείο που συνθέτει την εικόνα είναι ότι από τα δάνεια με καθυστέρηση άνω των 90 ημερών έχει ήδη καταγγελθεί το 45%  και από αυτά 3 στα 10 κατά μέσο όρο θεωρούνται ως αβέβαιης είσπραξης. Για αυτά τα τελευταία τα οποία είναι στην πλειονότητα τους δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις οι τράπεζες έχουν εγγράψει επισφάλειες έως και 100% .

Ηδη για τα δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις και πριν οι τράπεζες προχωρήσουν στη μεταβίβασή τους καλούν τους δανειολήπτες σε ρυθμίσεις κάνοντας μάλιστα γενναίες διαγραφές και προτείνοντας έτσι την οριστική διευθέτηση επ’ ωφελεία και των δυο πλευρών. Ωστόσο για τους κόκκινους δανειολήπτες που δέχονται την πρόσκληση θα πρέπει να είναι κατανοητό ότι αυτό αποτελεί μια τελευταία ευκαιρία ίσως για να απαλλαγούν από τα χρέη τους.

Η πρακτική που ακολουθούν οι τράπεζες είναι να καλούν με επιστολή τους δανειολήπτες στην οποία τους καλούν σε διευθέτηση υποβάλλοντας την πρόταση τους και δίνοντας τους προθεσμία δυο εβδομάδων για να απαντήσουν σε διαφορετική περίπτωση ο δανειολήπτης θεωρείται «μη συνεργάσιμος» σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας της Τραπέζης της Ελλάδος και το δάνειο παίρνει τον δρόμο  των νομικών διαδικασιών. Σε αυτές περιλαμβάνονται: η καταγγελία του δανείου, η έκδοση διαταγής πληρωμής, η λήψη ασφαλιστικών μέτρων, η αναγκαστική κατάσχεση της όποιας κινητής ή ακίνητης περιουσίας, ακόμη και της κύριας αλλά και η κατάσχεση εις χείρας τρίτων, ακόμα και οι πλειστηριασμοί.

Μάλιστα το πάγωμα στις εκτελέσεις πλειστηριασμών εξαιτίας αποχής των δικηγόρων πλέον δεν υπάρχει ενώ οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί που αναμένεται να ξεκινήσουν από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο θα δυσχεράνουν τις συνθήκες για τους οφειλέτες.

 Ετσι, έστω και την τελευταία στιγμή, οι ρυθμίσεις δανείων με τις τράπεζες αν μάλιστα περιλαμβάνουν και διαγραφές χρεών αποτελούν την τελευταία ευκαιρία πριν τα κόκκινα δάνεια περάσουν στα χέρια των ξένων funds.