Οι αναγνώστες αποφασίζουν

Την Τρίτη 23 Μαΐου, για τέταρτη συνεχή χρονιά, απονέμονται τα βραβεία αναγνωστών που οργανώνουν τα καταστήματα Public. Τα βραβεία αυτά, που σε μια άλλη μορφή τους οργανώνονταν κάποτε από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, προκαλώντας μάλιστα και θετικά και αρνητικά σχόλια – πολλοί θεωρούσαν ότι δεν έπρεπε να οργανώνεται κάτι τέτοιο από κρατικό θεσμό -, πέρασαν πια στην οργανωτική φροντίδα μιας ιδιωτικής εταιρείας που τα εξέλιξε και τους έδωσε μια ιδιαίτερη δυναμική.

Τα Βραβεία Βιβλίου Public, στη σύντομη έως τώρα διαδρομή τους, έχουν καταφέρει να κινητοποιούν όλο και πιο πολλούς αναγνώστες – στους 110.000 έφτασαν το 2016 εκείνοι που πήραν μέρος στη διαδικασία της ψηφοφορίας. Φέτος, μέχρι την ανάδειξη της βραχείας λίστας, στις δέκα διαφορετικές κατηγορίες, μέχρι δηλαδή τις 24 Απριλίου, είχαν ψηφίσει πάνω από 78.000 αναγνώστες, ενώ η ψηφοφορία συνεχίζεται μέχρι και αύριο 21 Μαΐου (στην ιστοσελίδα publicbookawards.gr). Οι διοργανωτές έχουν εμπλουτίσει τον θεσμό απονέμοντας βραβεία σε πολλές διαφορετικές κατηγορίες βιβλίων αλλά και στα ανεξάρτητα βιβλιοπωλεία. Δίνουν και τέσσερα ειδικά βραβεία: καλύτερης εικονογράφησης σε παιδικό βιβλίο, εκδοτικού αποτυπώματος (για τον καλύτερο εκδοτικό οίκο της προηγούμενης χρονιάς), βιβλιοπωλείων Public (ψηφίζουν οι πωλητές) καθώς και βραβείο σε μια τιμώμενη χώρα, που φέτος είναι η Ιταλία.

Στις βραχείες λίστες κάθε κατηγορίας υπάρχουν από δέκα βιβλία. Μέχρι τώρα οι περισσότερες ψήφοι προέρχονται από την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Κοζάνη και τη Λάρισα, ενώ ακολουθούν Πάτρα, Δράμα, Χανιά και Κέρκυρα. Στα βραβεία συμμετείχαν φέτος πάνω από 160 εκδοτικοί οίκοι και 1.300 συγγραφείς με περισσότερους από 2.200 τίτλους.

Τρεις εκδότες δηλώνουν την άποψή τους για τον θεσμό απαντώντας στις ερωτήσεις:

Θεωρείτε ότι ο θεσμός έχει συμβάλει στην ευαισθητοποίηση του κοινού αναφορικά με το βιβλίο και στην αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος (και εμπορικά) για τίτλους της προηγούμενης χρονιάς;

Τι γνώμη έχετε για την ύπαρξη ενός Βραβείου Αναγνωστών;

Γιάννης Κωνστανταρόπουλος

Εκδόσεις Μίνωας

Θεωρώ ότι ο θεσμός αυτός, με την αλληλεπίδραση με το κοινό που δημιουργεί, παρακινεί περισσότερο κόσμο να δηλώσει τις προτιμήσεις του, να τις μοιραστεί με τους φίλους του αλλά και με όλο το υπόλοιπο ενδιαφερόμενο κοινό και τελικά να ανεβάσει την ενασχόληση με τα τεκταινόμενα στον χώρο του βιβλίου σε άλλα επίπεδα. Οσο περισσότερο βάζουμε στη ζωή μας το βιβλίο τόσο περισσότερο ανεβαίνει και η αναγνωσιμότητα. Αυτή η αλληλεπίδραση δημιουργεί επίσης μια έντονη διάθεση εκ μέρους των δημιουργών-συγγραφέων για επικοινωνία με το κοινό τους, ιδιαίτερα τώρα που τα social media έχουν δώσει τη δυνατότητα αυτή η επικοινωνία να επεκταθεί πέραν των στενών ορίων της «γειτονιάς» και να φτάσει σε όλη την υφήλιο, οπουδήποτε υπάρχει κοινό που διαβάζει ελληνικά.

Οπωσδήποτε τονώνει την παρουσία στα καταστήματα των βιβλίων της προηγούμενης χρονιάς. Δυστυχώς η εμπορική ζωή των βιβλίων έχει μικρύνει απελπιστικά, ίσως και κάτω από τους έξι μήνες από την ημερομηνία κυκλοφορίας τους. Ο θεσμός αυτών των βραβείων παρατείνει την παραμονή και προβολή τους στα ράφια, τουλάχιστον των βιβλιοχώρων των Public.

 Τα Βραβεία Αναγνωστών δεν μπορούν να συγκριθούν με τα άλλα βραβεία που δίδονται από ειδήμονες του χώρου, άλλωστε ο στόχος τους είναι τελείως διαφορετικός. Θεωρώ όμως ότι είναι εξίσου αναγκαία, ως θεσμός, καθώς ο σύγχρονος αναγνώστης έχει ανάγκη από πολλαπλά ερεθίσματα προκειμένου να επιλέξει το επόμενό του ανάγνωσμα, ενώ σε πολλές περιπτώσεις έχει απαξιώσει τη γνώμη αυτών που παρουσιάζονται σήμερα ως ειδήμονες. 

Αν μου επιτρέπετε, θα ήθελα να δω στην επόμενη διοργάνωση ένα βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου έλληνα συγγραφέα καθώς και τον διαχωρισμό της κατηγορίας ελληνικό μυθιστόρημα σε ελληνικό fiction και ελληνικό literary fiction.

Νίκος Αργύρης

Εκδόσεις Ικαρος

Τα Βραβεία Βιβλίου Public έχουν καταφέρει, πιστεύω, να καθιερωθούν στη συνείδηση του κόσμου και η τελετή απονομής αποτελεί κάθε χρονιά μια ξεχωριστή γιορτή για το βιβλίο. Η διαδικασία της ψηφοφορίας από τους ίδιους τους αναγνώστες αλλά και η βράβευση των βιβλίων φέρνουν στο προσκήνιο βιβλία που αγαπήθηκαν από το αναγνωστικό κοινό ή ακόμα και βιβλία που ακόμα δεν έχει ανακαλύψει ο αναγνώστης αλλά έχουν πιστό και φανατικό κοινό. Ολα τα βιβλία της βραχείας λίστας, μέσα από την επικοινωνία και την προβολή του δικτύου καταστημάτων Public αλλά και των εκδοτών που τα αγκαλιάζουν, αποκτούν μια δεύτερη ζωή μετά την κυκλοφορία τους και ο αντίκτυπος στις πωλήσεις τους είναι πάντα αισθητός και σημαντικός. Τα Βραβεία Αναγνωστών σε κάθε κατηγορία, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα βραβεία που απονέμουν οι ειδικές επιτροπές τη βραδιά της τελετής, αποτελούν έναν θεσμό σημαντικό για το βιβλίο, που βοηθά στην αναγνωρισιμότητα και την επιβράβευση των συγγραφέων αλλά και όλων των ανθρώπων που δουλεύουν ώστε να φέρουν στα χέρια των αναγνωστών ιστορίες που αξίζει να διαβαστούν.

Κώστας Παπαδόπουλος

Εκδόσεις Διόπτρα

Με την πάροδο των ετών και την καθιέρωση του θεσμού, όλο και περισσότερο κάθε χρονιά στη συνείδηση των αναγνωστών τα εμπορικά αποτελέσματα στους τίτλους που κατακτούν κάποιο βραβείο (ιδιαίτερα αυτό του καλύτερου ελληνικού μυθιστορήματος) έχουν αυξητική τάση. Ουσιαστικά υπάρχει ένα κενό που έρχονται να καλύψουν τα βραβεία κοινού του Public: αυτό της ανύπαρκτης πολιτικής για το βιβλίο, όχι μόνο από την τρέχουσα κυβέρνηση αλλά και από όλες ουσιαστικά τις προηγούμενες. Κανένας δεν είχε την ευαισθησία να δημιουργήσει ένα πλαίσιο για το βιβλίο το οποίο ξεκινώντας από τα σχολεία θα διαμόρφωνε διαφορετικά την κουλτούρα μιας κοινωνίας η οποία δείχνει εμφανή τα σημάδια της κατάρρευσης.

Η άποψή μου είναι ότι είναι σημαντικό να υπάρχει το βραβείο αυτό, αν και θα ήθελα να μην είναι αυτό εκείνο που καθορίζει την εικόνα της βιβλιοπαραγωγής. Δεν είμαι βέβαια σίγουρος ότι τα άλλα βραβεία που υπάρχουν είναι αντιπροσωπευτικά δείγματα μιας ευρύτερης αποδοχής και συμφωνίας του πνευματικού μας κόσμου.