Το έργο του Μάικλ Λάντι που φτιάχνουν οι Αθηναίοι

Η έννοια της επικαιρότητας, του σχολιασμού των ειδήσεων, της ματιάς ενός επισκέπτη σε μια ξένη χώρα που μπαίνει στη ζωή του μέσα από τον καταιγισμό των ειδήσεων απασχολούν τον βρετανό καλλιτέχνη Μάικλ Λάντι, ο οποίος ως καλεσμένος του οργανισμού ΝΕΟΝ ζήτησε από τους πολίτες της Αθήνας να συνδημιουργήσουν ένα έργο τέχνης στο πλαίσιο της έκθεσης Breaking News.

Το 2001 ο Λάντι έκανε περφόρμανς στην Οξφορντ Στριτ την καταστροφή των προσωπικών του αντικειμένων. Ο καλλιτέχνης τοποθέτησε 7.134 αντικείμενα σε ιμάντα μεταφοράς που κατέληγε σε θραυστήρα ενός πολυκαταστήματος. Το Break Down, έτσι ονόμασε την πράξη καταστροφής – ήταν μια προσπάθεια, όπως εξηγεί, «διερεύνησης  του καταναλωτισμού και της επικοινωνίας μου με τον κόσμο. Σκεπτόμουν τους γονείς μου που πέρασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να αποκτήσουν κάτι. Ή τι αξία συναισθηματική ή χρηματική έχουν τα πράγματά μας και πόσο πολύ μας προσδιορίζει ως άτομα η κατανάλωση. Ηθελα λοιπόν να κάνω κάτι ακραίο και αυτό να το παρακολουθεί κόσμος. Συνήθως όταν γίνεται μια έκθεση κανείς δεν μιλάει με τον καλλιτέχνη, όλοι περιφέρονται χωρίς να ανταλλάξουν απόψεις μαζί του. Ομως με το Break Down πέρασα δύο εβδομάδες στην Οξφορντ Στριτ μιλώντας με πάρα πολύ κόσμο γι’ αυτή τη συνθήκη. Κάτι ανάλογο έγινε και το 2010 με τη μηχανή καταστροφής πιστωτικών καρτών που κατασκεύασα στην Μποντ Στριτ για τα εγκαίνια του καταστήματος της Louis Vuitton».

ΜΕΣΩ ΙNSTAGRAM. Σήμερα στην Αθήνα προσπαθεί να μετατρέψει ένα αταξινόμητο οπτικό υλικό σε μια νέα οπτική γλώσσα. Απέναντι από τον όγκο των συλλογικών και συμμετοχικών εκδηλώσεων της documenta 14 που συμβαίνουν ταυτόχρονα στην πόλη, ο Λάντι αναζητά μια δίοδο επικοινωνίας με τους κατοίκους και τους επισκέπτες για να περιγράψει ένα σύγχρονο κοινωνικό και πολιτικό τοπίο. Στο instagram ο λογαριασμός @breakingnewsathens είναι ενεργοποιημένος και ο βρετανός εικαστικός ζητά από τους χρήστες να ανεβάσουν εικόνες με τα δικά τους σλόγκαν, τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους, σχέδια και κείμενα που τους εκφράζουν.

Ο ίδιος  εδώ και δύο εβδομάδες ζωγραφίζει και δίνει οδηγίες σε οκτώ βοηθούς του να ακολουθήσουν την τεχνική του ώστε να γεμίσει τον χώρο του τέταρτου ορόφου με τα σχέδιά του, φτιαγμένα με λευκό και μπλε του κοβαλτίου. Σκοπός του είναι ο χώρος να βρίσκεται σε διαρκή επεξεργασία με τη συνεχή ροή εικόνων που θα στέλνει ψηφιακά ο κόσμος για το Breaking News.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ. Το έργο θα ολοκληρωθεί την τελευταία ημέρα της έκθεσης, δηλαδή τον Ιούνιο, και σύμφωνα με την αρχική ιδέα του καλλιτέχνη ο κόσμος θα μπορεί μετά το τέλος της έκθεσης να ξεκολλήσει κομμάτια των έργων από τους τοίχους, καθώς θα έχουν συμμετάσχει με τον τρόπο τους σε αυτό. «Ανησυχώ για το πώς θα γεμίσει ο χώρος. Φτιάχνουμε πολλά πράγματα εδώ δουλεύοντας από το πρωί στις 9 έως τις 8 το βράδυ. Λαμβάνουμε ήδη αρκετά πράγματα και οι βοηθοί μου μού εξηγούν τη σημασία τους, αν πρόκειται για φράσεις, συνθήματα ή εικόνες γκραφίτι. Προσωπικά δεν είχα καιρό για να βγω να κυκλοφορήσω στην πόλη και να συλλέξω υλικό. Γνωρίζω την Αθήνα από προηγούμενες επισκέψεις, έχω λοιπόν μια πρώτη εικόνα της, αλλά με ενδιαφέρει αυτή η νέα γλώσσα που θα δημιουργήσουμε μαζί προσπαθώντας να διηγηθούμε κάτι διαφορετικό από αυτό που λένε οι ειδήσεις. Αλλά που όμως θα είναι σύγχρονο και τωρινό. Αυτός ο χαρακτήρας του παρόντος  δίνει και τον τίτλο σε αυτό το πρόγραμμα. Σαν να φτιάχνουμε το δελτίο έκτακτης επικαιρότητας» λέει ο Μάικλ Λάντι.

ΜΕΡΚΕΛ ΚΑΙ ΕΟΠΥΥ. Ως ξεναγός του λαβυρίνθου τον οποίο ήδη έχει δημιουργήσει, ο Λάντι δείχνει τον δικό του «τοίχο διαμαρτυρίας». Ενα χαρούμενο λόγω χρωματικής επιλογής συνονθύλευμα από γραφιστικά σχέδια, φράσεις-κλειδιά (Nαι-Oχι, Nein, «πολλά κεράσια», «Build your myth in Greece», «Merkel go home») και πειραγμένα λογότυπα. Οπως εκείνο του ΕΟΠΥΥ με τις φιγούρες πιασμένες χέρι χέρι, που ο Λάντι έβλεπε για μέρες από το παράθυρο και του φάνηκε σαν εικόνα παιδιών που παίζουν ή σαν σύμβολο ενότητας.

Παράλληλα με την πρακτική της επιμέλειας εικόνων και τη μεταγραφή τους στους τοίχους, ο Μάικλ Λάντι έχει ζωγραφίσει δύο μεγάλα πορτρέτα χρησιμοποιώντας την ίδια τεχνική. «Ο καμβάς μας είναι φτιαγμένος από χαρτί ακουαρέλας βαμμένο μπλε με επίστρωση μιας λευκής πάστας σαν ξηρός πηλός. Σε αυτή την επιφάνεια χαράζουμε τα σχέδια και έτσι αφαιρείται το λευκό, για να βγει προς τα έξω το μπλε. Είναι μια τεχνική που την έκανα όταν ήμουν 11 χρονών και ταιριάζει σε αυτά τα δωμάτια με τους τοίχους που η μπογιά τους ξεφλουδίζει. Αυτά τα μεγάλα πορτρέτα είναι ο δικός μου φόρος τιμής στον Ζαν Ντιμπιφέ. Μοιάζουν σαν πρόσωπα από την Ελλάδα που καταρρέει».

INFO
Στη Διπλάρειο Σχολή, Πλατεία Θεάτρου 3, έως τις 11/6