Χ. Θεοχάρης: «Αν ψηφιστεί ο εκλογικός νόμος, θα οδηγήσει σε παρατεταμένη μη κυβερνησιμότητα»

Προ τριμήνου στη Βουλή απέδιδαν την αποχώρησή του από Το Ποτάμι στην υπερφιλοδοξία του να γίνει αρχηγός. Ο Χάρης Θεοχάρης δικαίωσε προς το παρόν μερικώς αυτή την εκτίμηση. Μαζί με τον Αλέκο Παπαδόπουλο δημιούργησε ένα νέο κόμμα, τη Δημοκρατική Ευθύνη, το οποίο θα παρουσιαστεί μεθαύριο, Δευτέρα, στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Ωστόσο, μιλώντας στα «ΝΕΑ», υποστηρίζει ότι δεν έχει αρχηγικές βλέψεις και θα δεχθεί να υπηρετήσει οποιοδήποτε αξίωμα του αναθέσει η πλειοψηφία – δεδομένου ότι στη Δημοκρατική Ευθύνη δεν υπάρχει προς το παρόν πρόεδρος και δημοκρατικά εκλεγμένα όργανα. Επίσης τοποθετεί το κόμμα του στον χώρο της ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας, για την οποία λέει ότι «δεν εκπροσωπήθηκε στην πραγματικότητα ποτέ στη χώρα μας». Παράλληλα ο ανεξάρτητος βουλευτής εμφανίζεται έτοιμος να καταψηφίσει την κυβερνητική πρόταση για τον εκλογικό νόμο, καθώς εκτιμά ότι «η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ θα κάνει τα πάντα, ακόμα και να απεμπολήσει τη σταθερότητα της χώρας, για να μπλοκάρει τον σχηματισμό κυβερνήσεων ή να έχει λόγο γι’ αυτές».

Η κυβέρνηση φέρνει μια πρόταση πολύ επικίνδυνη για τη χώρα. Και το κάνει ομνύοντας στην  ανάγκη σταθερότητας. Συγχρόνως φέρνει μια πρόταση η οποία, αν ψηφιστεί, θα οδηγήσει σε παρατεταμένη μη κυβερνησιμότητα της χώρας.

Θεωρείτε ότι η χρονική στιγμή που επιλέγει η κυβέρνηση κρύβει κάποια σκοπιμότητα;

Για να είναι η απλή αναλογική φορέας εκδημοκρατισμού του εκλογικού συστήματος, πρέπει να απεμπλακεί η σταθερότητα ή η αστάθεια της κυβέρνησης από τον τόσο σφιχτό εναγκαλισμό με την πλειοψηφία στη Βουλή. Αυτό σε άλλες χώρες το έχουν πετύχει μέσω των προεδρικών συστημάτων. Στη χώρα μας, όσο δεν αποφασίζουμε να κάνουμε μια τέτοια κίνηση – και αναγνωρίζω ότι κοινωνικά δεν υπάρχει η πλειοψηφία ακόμη -, αναγκαστικά θα πρέπει να οδηγηθούμε σε κάποιον συμβιβασμό μεταξύ των δύο σκοπιμοτήτων. Αυτό δεν το αναγνωρίζει η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία θα κάνει τα πάντα, ακόμα και να απεμπολήσει τη σταθερότητα της χώρας, για να μπλοκάρει τον σχηματισμό κυβερνήσεων ή να έχει λόγο γι’ αυτές.

Η κυβέρνηση αισιοδοξεί ότι θα πιάσει τους στόχους που έχουν τεθεί για το 2016 και δεν θα χρειαστεί να εφαρμοστεί ο κόφτης. Τα μηνύματα από το εξωτερικό βέβαια είναι λίγο διαφορετικά. Θεωρείτε ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό;

Δεν υπάρχει καμία περίπτωση να επιτευχθούν οι στόχοι. Η κυβέρνηση, με μια πρόχειρη λογική, θεωρούσε ότι επειδή έπιασε 0,7% του ΑΕΠ πρωτογενές πλεόνασμα σύμφωνα με το πρόγραμμα του 2015, μπορεί εύκολα να πιάσει το 0,5% το 2016. Αλλά η άκριτη αύξηση της φορολογίας μεταξύ του ’15 και του ’16 θα φέρει το αντίθετο αποτέλεσμα. Τα πρώτα δείγματα του Μαρινόπουλου, της Jetoil διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα.

Η κυβέρνηση θα βρεθεί μπροστά σε τρεις επιλογές. Η μία είναι να δραπετεύσει προς τις εκλογές όταν τα πράγματα δυσκολέψουν. Η δεύτερη είναι να πάρει μέτρα αντισταθμίζοντας τον κόφτη. Μέτρα όχι ευχάριστα. Η τρίτη είναι να αφήσει τον κόφτη να λειτουργήσει. Ηδη έγινε γνωστό το Τεχνικό Μνημόνιο και προβλέπει μέτρα 45% μείωσης των μισθών.

Η χώρα μας αυτή τη στιγμή χρειάζεται λύσεις από ανθρώπους που είναι αξιόπιστοι με απόθεμα εμπιστοσύνης. Χρειάζεται μια προοδευτική πρόταση που θα μπορέσει να πείσει τον λαό ότι δεν ασχολείται μόνο με τους αριθμούς. Λείπει το όραμα για το πώς θα μπορούσαμε να ξαναχτίσουμε τη ζωή μας. Εκεί διαπιστώσαμε ένα κενό όσοι συζητήσαμε. Δεν διαπιστώσαμε να προσφέρεται μια τέτοιου είδους λύση, η οποία θα πρέπει να έχει τα χαρακτηριστικά της εντιμότητας και να είναι απεξαρτημένη από τα συμφέροντα και από το παρελθόν.

Η Δημοκρατική Ευθύνη δηλαδή σε ποιους απευθύνεται και σε τι στοχεύει; Θα κατέβει στις επόμενες εκλογές;

Από τους ανθρώπους που μας πλησίασαν κι εκείνους στους οποίους πήγαμε εμείς – γιατί η σχέση μας είναι διαδραστική – προκύπτει αβίαστα ένα «φτάνει πια!». Θα οργανωθούμε το συντομότερο δυνατόν. Συνεπώς, η φιλοδοξία μας είναι να μαζέψουμε όσο δυνατόν περισσότερο κόσμο που πιστεύει ότι ο προοδευτικός χώρος έχει ανάγκη από μια νέα μεγάλη προσπάθεια.

Αυτοί οι διαχωρισμοί έχουν αρχίσει να ξεθωριάζουν. Στην Ελλάδα, αν το πολιτικό μας σύστημα δεν ήταν τόσο διαιρεμένο στην αλληλοκατηγορία, θα μπορούσαμε να δώσουμε λύσεις κοινής αποδοχής και να πάμε πιο πέρα. Δεν καταλαβαίνω γιατί είναι δεξιό ή αριστερό να πιάσουμε τους λαθρεμπόρους στα καύσιμα. Πιστεύουμε πως υπάρχει κίνδυνος να αφανιστεί η μικρομεσαία τάξη, να μην επιτραπεί στους δημοσίους υπαλλήλους που έχουν προσόντα να ξεδιπλώσουν τις ικανότητές τους. Συνεπώς πιστεύουμε στον χώρο της ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας – που δεν εκπροσωπήθηκε στην πραγματικότητα ποτέ στη χώρα μας. Είναι ένας χώρος που πρεσβεύει ότι μόνο η ελεύθερη οικονομία και η αγορά παράγουν πλούτο. Ομως παράγουν και ανισότητες που μόνο το ισχυρό κοινωνικό κράτος τις αμβλύνει μέσω των παροχών, των νοσοκομείων, της παιδείας κ.ο.κ.

Η κίνησή μας δεν στηρίζεται στη συνταγή των επωνύμων. Οι περισσότεροι είναι ηλικίας 35-45 ετών. Αγκαλιάστηκε βεβαίως από τον Αλέκο Παπαδόπουλο, εμένα και άλλους ανθρώπους κύρους. Στηρίζεται κυρίως όμως στην ενέργεια και τη δύναμη ανθρώπων οι οποίοι είναι πολιτικοποιημένοι κι έχουν το μικρόβιο να προσπαθήσουν να βοηθήσουν τη χώρα. Θέλουμε να προσφέρουμε κάτι αυθεντικά συλλογικό και αυθεντικά καινούργιο χωρίς να αποκλείουμε κανέναν.

Στον χώρο που τοποθετείτε τη Δημοκρατική Ευθύνη κινούνται Δημοκρατική Συμπαράταξη και Ποτάμι. Μάλιστα, οι μεταξύ τους διεργασίες για την ώρα φαίνεται πως προχωρούν καλά – η Επιτροπή Διαλόγου ολοκληρώνει το έργο της κ.λπ. Μετανιώσατε που φύγατε από Το Ποτάμι και δεν θα μετέχετε στην προσπάθεια για την ανασυγκρότηση του προοδευτικού Κέντρου;

Ομολογώ ότι δεν έχω μετανιώσει. Προσωπικά δεν βλέπω προς το παρόν να σχηματοποιείται μια τέτοια διαδικασία ή να έχει τις προϋποθέσεις που θέτουμε. Δηλαδή την ανανέωση σε ιδέες, νοοτροπίες και πρόσωπα. Και την απεξάρτηση από το παρελθόν για να μπορεί να πείσει και τον νέο κόσμο. Αυτό δεν μπορεί να γίνει με αναμάσημα ίδιων ανθρώπων και ίδιων ιδεών, με μια διεργασία η οποία είναι μια τεχνητή συγκόλληση των υπαρχόντων μηχανισμών όπως μοιάζει να είναι τώρα αυτή η προσπάθεια. Ισως να αλλάξει στο μέλλον.

Εάν τελικά αποφασιστεί η εκλογή του νέου επικεφαλής να είναι ανοιχτή από τη βάση, θα θέσετε υποψηφιότητα;

Οι προϋποθέσεις για μένα θα πρέπει να είναι τέτοιες που να οδηγήσουν σε κάτι πραγματικά καινούργιο και όχι στο να βρεθεί ένας νέος αρχηγός για τους υπάρχοντες μηχανισμούς, όπως κι αν λέγονται. Αν είναι απλώς να αλλάξουμε τις ταμπέλες στις τοπικές οργανώσεις και να αλλάξουμε τον αρχηγό, τότε νομίζω ότι η δυσκολία του εγχειρήματος θα είναι ανυπέρβλητη.

Ναι.

Πρόκειται για μια συλλογική προσπάθεια. Στη Δημοκρατική Ευθύνη δεν υπάρχει προς το παρόν πρόεδρος και δημοκρατικά εκλεγμένα όργανα, αλλά είναι μια κίνηση που ευελπιστεί να γίνει κόμμα. Μιλάμε για μια διεργασία που θα οδηγήσει σε ένα πραγματικά δημοκρατικό κόμμα χωρίς αρχηγισμούς. Αρα εγώ θα υπηρετήσω όπου η πλειοψηφία αποφασίσει να με τοποθετήσει. Δεν είναι κάτι που ξεκινά από μένα και τους όποιους φίλους μου.

Δηλαδή ο Χάρης Θεοχάρης δεν έφυγε από Το Ποτάμι για να κάνει δικό του κόμμα;

Οχι. Εφυγα γιατί είχα συγκεκριμένες διαφωνίες με τη στρατηγική και τη λογική που λειτουργούσαμε, με την έλλειψη δημοκρατίας. Ολα αυτά είναι μια προίκα προβλημάτων και λαθών τα οποία δεν θα ήθελα να δω σε μια προσπάθεια που ο ίδιος συνεπικουρώ και συμμετέχω.

Στην επιστολή ανεξαρτητοποίησής σας προς τον Σταύρο Θεοδωράκη, τον είχατε κατηγορήσει για διγλωσσία. Στην απαντητική επιστολή του Ποταμιού, ωστόσο, φάνηκε ότι οι εισηγήσεις σας ήταν εκ διαμέτρου αντίθετες μεταξύ τους. Σε διάστημα ενός περίπου χρόνου εμφανίζεστε να προτείνετε συνεργασίες με τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ αλλά και τη ΝΔ. Τελικά τι συνέβη;

Ξαναγυρίζουμε στο παρελθόν και μάλλον είναι άχαρο. Το είχα πει και τότε. Οποιος με γνωρίζει και είχε παρακολουθήσει τις ομιλίες μου στη Βουλή, από τις προγραμματικές ακόμα δηλώσεις, μπορεί να καταλάβει αν θα μπορούσα ποτέ να προτείνω συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ. Νομίζω ότι ήταν μια ανακοίνωση που γράφτηκε εν βρασμώ ψυχής και είναι κατανοητό να έχει ανακρίβειες.