Γιατί ο «Monde» ταξίδεψε στους αμπελώνες των Στεγαστών;

Στα μέσα της περασμένης δεκαετίας, στην περιοχή Φαλατάδο της Τήνου, σε μια έκταση 120 στρεμμάτων και 450 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας, άρχισε ένα ιδιωτικό πείραμα επιχειρηματικότητας, βασισμένο στην παράδοση της αμπελουργίας. Το έδαφος στο Φαλατάδο παρείχε όλα τα εχέγγυα καθώς το χώμα περιέχει σπάνια γρανιτική άμμο, κατάλληλη για φύτευση αμπελιών από ποικιλίες των Κυκλάδων. Ο Αλέξανδρος Αβατάγγελος, άριστος γνώστης των κρασιών, αποφάσισε με τη βοήθεια του διεθνούς έλληνα οινολόγου Θάνου Φακορέλλη, εγκαταστημένου στο Μπορντό, να επαναφέρει την αμπελουργία στον τόπο.

Οι αμπελώνες στα Στεγαστά ξαναφυτεύτηκαν με κυκλαδίτικες ποικιλίες – ασύρτικο, μαυροτράγανο, αυγουστιάτης και μαλαγουζιά. Σήμερα η Τ-ΟΙΝΟS αριθμεί δύο ετικέτες λευκής, τρεις κόκκινης και της πρώτης φέτος ροζέ ποικιλίας τηνιακού κρασιού. Στην πρόσφατη έντυπη έκδοσή της μάλιστα, το σαββατιάτικο περιοδικό της εφημερίδας «Le Monde» «Mαgazine» (2/7/2015) περιλαμβάνει στο πολυσέλιδο αφιέρωμα για τα κρασιά της Μεσογείου και τη «θαυμάσια ανακάλυψη του λευκού T-OINOS». Οι φιάλες από τους τηνιακούς αμπελώνες εξάγονται σε κάβες της Γαλλίας, της Αγγλίας, της Δανίας και του Βελγίου. Και μέσα από το δίκτυο εστιατορίων του διάσημου γάλλου σεφ Αλέν Ντικάς τα κρασιά Τ-ΟΙΝΟS συνοδεύουν συνταγές ιδιαίτερης έμπνευσης από την Ιαπωνία έως και τη Νέα Υόρκη.   

Το πείραμα βιοκαλλιέργειας στα Στεγαστά βασίστηκε στην πυκνή φύτευση, 1.000-1.100 αμπέλια ανά στρέμμα. Η προϋπόθεση της «πυκνοκατοίκησης» προσδιορίζει την καλή ποιότητα του καρπού επειδή, όπως εξηγεί ο οινολόγος  της Τ-ΟΙΝΟS Σπύρος Ζουμπούλης, «τα φυτά ζορίζονται, κλέβοντας νερό και τροφή το ένα από το άλλο κι έτσι βελτιώνονται μεταξύ τους. Τα γονίδια των αμπελιών πασχίζουν για την επιβίωσή τους.  Η πυκνή φύτευση προκαλεί στα φυτά την έγερση του μηχανισμού της επιβίωσής τους που δεν είναι άλλος από την παραγωγή καρπών. Το αμπέλι κατά κάποιον τρόπο σκέφτεται να παραγάγει περισσότερους καρπούς ώστε να προσελκύσει τα ζώα ή και τα πτηνά που θα συμμετέχουν στη γονιμοποίησή του μεταφέροντας τους σπόρους του φυτού. Αυτήν την έκρηξη καρπών εκμεταλλεύονται οι αμπελουργοί για να συλλέξουν το σταφύλι καλής ποιότητας από το οποίο θα ξεκινήσει στο οινοποιείο η διαδικασία παραγωγής του κρασιού. Λέμε ότι το καλό κρασί γίνεται πάνω στο αμπέλι. Στο οινοποιείο κρατάμε το καλό σταφύλι». Κατά τον Δαρβίνο, η εξέλιξη είναι έργο του ανταγωνισμού. Σύμφωνα με βιολόγους του 20ού αιώνα, ο ρόλος του ανταγωνισμού στην εξέλιξη δεν είναι παρά η μία όψη, ενώ η άλλη είναι εκείνη της συμβίωσης, δηλαδή της φιλίας.

ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΙΕΣ. Το τοπίο όπου συμβαίνουν όλα αυτά χώρεσε στην ειδική έκδοση της Τ-OINOS και τον φακό του Γιώργου Βδοκάκη. Οι λεπτομέρειες από τα χρώματα, το φως, τις σκιές των όγκων, τα ίχνη της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, οι ανθρώπινες χειρονομίες, οι φιγούρες των ζώων αναφέρονται στον τόπο ως κοινή εργασία πολλών διαφορετικών παραγόντων που ζούνε και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Ετσι το έδαφος δεν σχετίζεται απλώς με τη γεωλογία, δηλαδή με τη μη ζωή, αλλά με τη βιολογία. Το έδαφος γίνεται το πεδίο της συνδιατροφής και της αναπαραγωγής της ζωής. Το πλήθος των οργανισμών που ζουν σε αυτό το αναδημιουργεί συντηρώντας το. Σε κοινή συνέργεια τα όντα που κατοικούν τη γη εκτελούν ένα πλήθος εργασιών. Η γη της Τήνου αναδεικνύεται από τον φακό του Βδοκάκη με τέτοιον τρόπο ώστε να δείχνει ένα τεράστιο ζωντανό εργοστάσιο με κατανεμημένη εργασία, στην οποία συνεργάζονται όλα τα όντα.