Πλέον το Οχι σημαίνει Οχι

Από σήμερα, στη Γερμανία το Οχι σημαίνει Οχι. Σε αυτή την αρχή στηρίζεται ο νέος ορισμός του βιασμού τον οποίο ψήφισε ομόφωνα η γερμανική Βουλή: κάθε σεξουαλική πράξη που διαπράττεται «αντίθετα με την εκπεφρασμένη βούληση ενός προσώπου» θα συνιστά στο εξής ποινικό αδίκημα.

 Οι λίγες αυτές λέξεις αποτελούν προϊόν συμβιβασμού στον οποίο έφθασαν στις αρχές του περασμένου μήνα οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Σοσιαλδημοκράτες και ξεπερνούν τις προθέσεις του νομοσχεδίου που παρουσίασε στα μέσα Μαρτίου η υπουργός Δικαιοσύνης Χάικο Μάας υπό την πίεση εκστρατείας του Τύπου και του νομοθετικού έργου των βουλευτών.

Μέχρι σήμερα, και με βάση το άρθρο 177 του Ποινικού Κώδικα, ο βιασμός περιοριζόταν στις σεξουαλικές σχέσεις που επιβάλλονται «διά της βίας, μέσω απειλής κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας» ή αν το θύμα «στερείται παντελώς τρόπου άμυνας». Το θύμα έπρεπε να αποδείξει ότι αντιστάθηκε προκειμένου να τεκμηριωθούν κατηγορίες για βιασμό και σεξουαλική επίθεση εν γένει. Εάν τελούσε υπό την επήρεια αλκοόλ ή δεν είχε τις αισθήσεις του ο βιαστής τη γλίτωνε.

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε το φθινόπωρο του 2014 ότι προετοίμαζε νόμο για την «καλύτερη προστασία των γυναικών», δεδομένου μάλιστα ότι η Γερμανία έχει υπογράψει από το 2011 τη σύμβαση της Κωνσταντινούπολης που προβλέπει την ποινικοποίηση όλων των χωρίς συναίνεση σεξουαλικών σχέσεων. Αλλά η Χάικο Μάας δεν είχε πρόθεση να αγγίξει το άρθρο 177, παρά μόνο να προσθέσει μια νέα περίπτωση «σεξουαλικής κακοποίησης» που θα κάλυπτε ένα πρόσωπο «ανίκανο να αντισταθεί» εξαιτίας «της φυσικής ή της ψυχικής του κατάστασης». Και ύστερα ήρθε η Κολωνία. Οι δεκάδες σεξουαλικές επιθέσεις που καταγράφηκαν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς στην πόλη υπαγόρευσαν νέες ρυθμίσεις στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο. Οι «ομαδικές θωπείες» αποτελούν πλέον ειδικό αδίκημα. Και οι ξένοι που καταδικάζονται για ένα σεξουαλικό αδίκημα θα απελαύνονται.

Το κλίμα βάρυνε ακόμη περισσότερο εξαιτίας της δίκης για «συκοφαντική δυσφήμηση» ενός μοντέλου που κατέθεσε μήνυση για βιασμό. Η Τζίνα-Λίζα Λόφον εμφανίζεται να λέει «όχι» σε ένα βίντεο στο οποίο εμφανίζονται επίσης ένας ποδοσφαιριστής και ένας υπάλληλος βερολινέζικου κλαμπ. Και η υπόθεσή της προκάλεσε κύμα αλληλεγγύης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπό το hashtag #TeamGinaLisa.

Το νομοσχέδιο «Το Οχι είναι Οχι» συναντά όμως και αντιδράσεις. Πολλοί βουλευτές εκφράζουν φόβους για τον πολλαπλασιασμό των μηνύσεων για συκοφαντική δυσφήμηση ενώ άλλοι ανησυχούν αντίθετα ότι το κείμενο, αν και σωστό επί της αρχής, δεν αλλάζει και πολλά πράγματα. Η τιμωρία του συνόλου των βιασμών είναι πρακτικά αδύνατη, προειδοποιεί η «Tagesspiegel», καθώς είναι δύσκολη η απόδειξη ενός εγκλήματος  που εξωτερικά δεν διαφοροποιείται σε τίποτα από κάτι που κάνουν οι άνθρωποι κάθε μέρα.

Σύμφωνα με τη βερολινέζικη εφημερίδα, η τροποποίηση του ορισμού του βιασμού δεν θα επιτρέψει την επίλυση, απουσία μαρτύρων, του κλασικού προβλήματος: ο λόγος του ενός εναντίον του λόγου του άλλου.