Οι Γάλλοι ψηφίζουν κατά του Frexit

^«Δεν θα επιβάλει το βρετανικό Συντηρητικό Κόμμα την ατζέντα του». Το είπε κατηγορηματικά ο γάλλος πρωθυπουργός Μανουέλ Βαλς ανοίγοντας προχθές στη γαλλική Εθνοσυνέλευση τη συζήτηση για τις επιπτώσεις της ιστορικής απόφασης του Ηνωμένου Βασιλείου. «Είναι λάθος να θεωρούμε ότι αυτό το δημοψήφισμα αφορά μόνο τους Βρετανούς» τόνισε. «Οχι! Αφορά το μέλλον του κάθε λαού της Ενωσης. Αρνούμαι να παρεκκλίνει αυτό το μεγαλόπνοο σχέδιο. Αρνούμαι να ανατραπεί και να βουλιάξει κάτω από το βάρος των λαϊκισμών. Αρνούμαι την παράδοσή μας στη μοιρολατρία και την απαισιοδοξία».

Το πρόβλημα της Γαλλίας, ή μάλλον ένα από τα μεγάλα προβλήματα της Γαλλίας, λέγεται Μαρίν Λεπέν. Η αρχηγός του Εθνικού Μετώπου ισχυρίζεται πως ό,τι κι αν συμβαίνει στον κόσμο – είτε πρόκειται για τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι είτε για την προσφυγική κρίση ή το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στη Βρετανία – δικαιώνει την ίδια και το κόμμα της. Ποιος ευθύνεται για το Brexit; Μα η Ευρωπαϊκή Ενωση, φυσικά, και για τον λόγο αυτόν πρέπει να πραγματοποιηθεί και στη Γαλλία δημοψήφισμα με το ερώτημα της εξόδου.

Η Λεπέν δεν περίμενε το δημοψήφισμα για να διατυπώσει αυτή την πρόταση. Οπως γράφει ο Ζεράρ Κουρτουά στη «Μοντ», έχει ξεκινήσει τη σταυροφορία αυτή εδώ και τρία χρόνια. Προσέκρουε όμως πάντα τόσο στους πολιτικούς της Δεξιάς και της Αριστεράς, που θεωρούν αυτόν τον δρόμο ανεύθυνο και επικίνδυνο, όσο και σε στελέχη του κόμματός της, που θα προτιμούσαν μια πολιτική πιο ήπια και λιγότερο αποτρεπτική απέναντι στους παραδοσιακούς ψηφοφόρους.

Λίγο ενδιαφέρει τη Λεπέν ότι ο πρόεδρος Ολάντ απέρριψε κατηγορηματικά ένα τέτοιο σενάριο όταν τη δέχθηκε στο προεδρικό μέγαρο στις 25 Ιουνίου. Αυτό που θέλει είναι να επιβάλει την ιδέα της στους υποψηφίους για το χρίσμα της Κεντροδεξιάς. Και το κατάφερε. Ο Νικολά Σαρκοζί, που μέχρι πριν από έναν μήνα θεωρούσε αυτή την πρόταση ανάρμοστη, τώρα λέει ότι «δεν πρέπει να φοβόμαστε τον λαό» και ότι «αν η ευρωπαϊκή ιδέα δεν αντέξει τη δοκιμασία ενός δημοψηφίσματος, σημαίνει ότι βρίσκεται σε λάθος δρόμο». Ο Αλέν Ζιπέ θεωρεί εντελώς ανεύθυνο να οργανωθεί σήμερα ένα τέτοιο δημοψήφισμα στη Γαλλία, δεν αποκλείει όμως αυτό το ενδεχόμενο για το μέλλον. Και ο Μπρινό λε Μερ συμφωνεί με την πραγματοποίηση δημοψηφίσματος, αλλά με αντικείμενο ένα νέο ευρωπαϊκό σχέδιο και όχι την έξοδο από την ΕΕ.

Οσο για τους ψηφοφόρους, φαίνεται να τάσσονται υπέρ του δημοψηφίσματος, αλλά κατά του Frexit. Δύο δημοσκοπήσεις που δημοσίευσε τις τελευταίες ημέρες η «Φιγκαρό» δείχνουν ότι οι Γάλλοι θα ψήφιζαν υπέρ της παραμονής στην ΕΕ σε ποσοστό 45% ως 53%. Οι υπέρμαχοι της εξόδου φτάνουν το 31%-33%. Δεν είναι λίγοι. Κι αν είναι αναμενόμενο ότι ανάμεσά τους βρίσκεται το 74% των ψηφοφόρων του Εθνικού Μετώπου, ίσως να εκπλήσσει λίγο περισσότερο ότι υπέρ της εξόδου ψηφίζουν σχεδόν οι μισοί ψηφοφόροι (43%) του Μετώπου της Αριστεράς!

Οι Γάλλοι κατανοούν χωρίς αμφιβολία ότι η χώρα τους εμπλέκεται πολύ περισσότερο στις ευρωπαϊκές υποθέσεις απ’ ό,τι έχει εμπλακεί ποτέ η Βρετανία. Και η υιοθέτηση του ευρώ περιπλέκει ακόμη περισσότερο ενδεχόμενη έξοδο. Η κοινωνιολογική σύνθεση των δύο στρατοπέδων δεν είναι πολύ διαφορετική από εκείνη της Βρετανίας: οι πιο ευνοημένες επαγγελματικές τάξεις είναι υπέρ της παραμονής στην Ενωση σε ποσοστό 51%, το οποίο πέφτει όμως στο 3% για τους «απόβλητους». Αντίθετα πάντως με τη Βρετανία, όπου οι άνω των 60 ψήφισαν μαζικά υπέρ του Brexit, η ηλικία δεν παίζει εδώ ρόλο. Οπως επισημαίνει ο Εμανουέλ Ριβιέρ από το ινστιτούτο TNS Sofres, η απήχηση του Εθνικού Μετώπου στους νέους ενισχύει σημαντικά το Frexit στις ηλικίες 18-25 ετών.