«Οι Βρετανοί αποφάσισαν υπέρ της εξόδου. Γιατί είσαι εδώ;»

Μια αγκαλιά και ένας ασπασμός αρχικά στον Νάιτζελ Φάρατζ – από αυτούς που συνηθίζει ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και ξενίζει πολλούς. Κι έπειτα, όταν ο πρόεδρος της Κομισιόν ήταν στο βήμα του Ευρωκοινοβουλίου, ένα χειροκρότημα από τον Φάρατζ – αργό και ειρωνικό από αυτά που συνηθίζει ο ηγέτης των βρετανών εθνικιστών. Ο Γιούνκερ στρέφει αργά το βλέμμα για να δει από πού προέρχεται ο ήχος από τις παλάμες που χτυπούν και όταν ανακαλύπτει τον δράση, ξεσπά: «Αυτή είναι η τελευταία φορά που χειροκροτάς εδώ». Χειροκρότημα – αυτή τη φορά ζεστό – και επευφημίες σχεδόν από όλους τους ευρωβουλευτές. «Και κατά μία έννοια, εκπλήσσομαι από το γεγονός ότι είσαι εδώ. Πάλεψες για την έξοδο. Ο βρετανικός λαός ψήφισε υπέρ της εξόδου. Γιατί είσαι εδώ;». Νέο ζεστό χειροκρότημα.

Είναι μια σκηνή που δεν είχε ζήσει ποτέ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στον σχεδόν μισό αιώνα της ιστορίας του. Εκτυλίχθηκε κατά την πρώτη συνεδρίαση του σώματος μετά το δημοψήφισμα που οδήγησε τη Βρετανία εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το αντικείμενο της συνεδρίασης ήταν ακριβώς αυτό: το Brexit και οι συνέπειές του. «Δεν είμαι ούτε κουρασμένος ούτε άρρωστος, όπως γράφουν οι γερμανικές εφημερίδες» είπε επίσης ο 61χρονος Γιούνκερ στην Ολομέλεια του Κοινοβουλίου. «Παραμένω αυτό που είμαι, μέχρι την τελευταία μου ανάσα θα μάχομαι για την ενιαία Ευρώπη. Η Κομισιόν θα συνεχίσει να κάνει τη δουλειά της, παρά την αβεβαιότητα που προκάλεσε η έξοδος της Βρετανίας». Κι ακόμη: «Ολοι λένε ότι “πρέπει να τα αλλάξουμε όλα” χωρίς να λένε τι είναι αυτό που πρέπει να αλλάξουμε. Αλλά δεν πρέπει να αλλάξουμε την ουσία. Και η ουσία είναι ότι η Ευρώπη παραμένει ένα σχέδιο ειρήνης και ένα σχέδιο για το μέλλον».

Το ειρωνικό χειροκρότημα του Φάρατζ ήρθε όταν ο Γιούνκερ είπε από το βήμα ότι, παρά το γεγονός πως τον θλίβει το αποτέλεσμα, σέβεται τη βρετανική δημοκρατία και την απόφασή της. Μετά το τέλος της ομιλίας του Γιούνκερ, ο Βρετανός πήρε τον λόγο για να κινηθεί στο ίδιο μήκος επιθετικής ειρωνείας και πολιτικής απρέπειας. «Οταν ήρθα εδώ πριν από 17 χρόνια και είπα ότι ήθελα να ηγηθώ μιας εκστρατείας υπέρ της αποχώρησης της Βρετανίας από την ΕΕ, γελούσατε μαζί μου. Αλλά τώρα δεν γελάτε ε;» είπε για να συνεχίσει με την πρόβλεψη ότι η Βρετανία δεν θα είναι το τελευταίο κράτος που θα αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Η αποστροφή πάντως που προκάλεσε την αντίδραση των ευρωβουλευτών ήταν ο ισχυρισμός του Φάρατζ ότι δεν έχουν δουλέψει ποτέ στη ζωή τους. «Οι περισσότεροι από εσάς δεν έχετε κάνει μια κανονική δουλειά στη ζωή σας στον τομέα των επιχειρήσεων και στο εμπόριο» ήταν η φράση που προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων αλλά και την παρέμβαση του προέδρου Μάρτιν Σουλτς προς τους ευρωβουλευτές: «Καταλαβαίνω πώς αισθάνεστε, αλλά αυτή τη στιγμή ενεργείτε όπως ενεργεί συνήθως το UKIP».

Ο Φάρατζ δεν ήταν μόνος εναντίον όλων στη χθεσινή συνεδρίαση. Στην αίθουσα ήταν και η Μαρίν Λεπέν. Και το νήμα που τους συνέδεσε δεν ήταν μόνο ο αντιευρωπαϊσμός τους («Η Βρετανία ανέκτησε την εθνική της κυριαρχία» είπε η επικεφαλής του γαλλικού Εθνικού Μετώπου). Ηταν και η ειρωνεία. Ηταν και η αναφορά στην Ελλάδα ως χώρας στην οποία η Ευρώπη έχει επιβάλει «ένα πρόγραμμα φτώχειας» όπως είπε η Λεπέν. Ανάλογη ήταν η τοποθέτηση του Φάρατζ. «Κοιτάξτε τι γίνεται στη Μεσόγειο» είπε στους ευρωβουλευτές. Ο ηγέτης του UKIP, πάντως, δεν ξέχασε ούτε σε αυτή την επεισοδιακή συνεδρίαση τα οφέλη από τη συμμετοχή στην ΕΕ: η Βρετανία πρέπει να διατηρήσει την πρόσβασή της στην ελεύθερη αγορά είπε.

Η συνεδρίαση ωστόσο δεν είχε μόνο ένταση. Είχε και μια στιγμή κορυφαίας συγκίνησης. Και αυτή ήταν όταν το σώμα αποχαιρέτησε τον βρετανό επίτροπο Τζόναθαν Χιλ οπότε οι ευρωβουλευτές σηκώθηκαν όρθιοι στις θέσεις τους και τον χειροκροτούσαν. Ορθιοι τον χειροκροτούσαν και οι συνάδελφοί του στο Κολέγιο των Επιτρόπων. Εκείνος πάντως δεν μπόρεσε να τους μιμηθεί: έμεινε στη θέση του έχοντας το κεφάλι ανάμεσα στα χέρια του.