Ο Μπέκαμ, ο Μιτεράν και οι μασκότ

Το πολύχρωμο πόστερ για το Μουντιάλ του 1982 προδίδει τον δημιουργό του αν παρατηρήσει κανείς προσεκτικά τις καμπύλες, την κυριαρχία του κόκκινου και του μαύρου και – τελικά – τη μικρή υπογραφή με τα τέσσερα γράμματα στο κάτω δεξί μέρος: Miro. Είναι το έργο με το οποίο ανοίγει η έκθεση «Foot foraine» (Ξένο ποδόσφαιρο) στο Γκραντ Αλ ντε λα Βιλέτ, όπου φιλοξενούνται εκτός των άλλων: μια φωτογραφία του Ντέιβιντ Μπέκαμ, ο οποίος γλείφει τον αριστερό του ώμο και τραβάει έξω από το παντελόνι του το λεοπάρ σλιπάκι που φοράει/ μια εικόνα του Σισέ – με πλάτη προς το κοινό -, πάνω στην οποία η κολεκτίβα None of Futbol Club πρόσθεσε μια εγκατάσταση από νέον παραπέμποντας στον Μαρσέλ Ντισάν/ ένα δίπτυχο της σημαντικής χιλιανής ζωγράφου Γκρατσία Μπάριος, όπου μαυροντυμένες φιγούρες – χωρίς πρόσωπο – εμφανίζονται συγκεντρωμένες στο γήπεδο του Σαντιάγο. Είναι η «σκοτεινή» όψη της Ιστορίας, όταν στη δικτατορία του Πινοτσέτ το απρόσωπο πλήθος συμπεριφέρεται σαν οπαδική κερκίδα ή, σε μια άλλη περίπτωση, όταν το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 1934 διοργανώνεται στη Ρώμη, υπό την αιγίδα του Μουσολίνι.

Η έκθεση αυτή δεν είναι η μόνη που πραγματοποιείται στη Γαλλία παράλληλα με το Euro αναδεικνύοντας είτε τη λαμπερή υπεραξία των σταρ ποδοσφαιριστών είτε την περίφημη «ποδοσφαιροποίηση της πολιτικής» (ή αντιστρόφως, αν προτιμάτε). Ανάλογη έκθεση διεξάγεται και στη Λίλλη (με τουρνουά αγώνων και ψυχαγωγικά δρώμενα), ενώ ειδικό φωτογραφικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η έκθεση του Λιονέλ Μπριό «Velodrome, le douzieme home» (Βελοντρόμ, ο 12ος παίκτης) στη Μασσαλία. Πρόκειται για ένα φωτοψυχογράφημα οπαδών, καθώς ο Μπριά από το 1996 έως το 2002 ακολούθησε κατά πόδας τους οργανωμένους της Ολιμπίκ Μαρσέιγ αποδίδοντας τον παλμό και την ένταση μέσα στο γήπεδο. Ειδικά για την περίσταση, η γκαλερί μετατρέπεται σε αρένα με γραφικά, τρισδιάστατες μακέτες και ολογράμματα γηπέδων.

ΜΑΣΚΟΤ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ. Στη βαριά σκιά που ρίχνουν οι βίαιες συμπλοκές μεταξύ οπαδών, εκτός και εντός γηπέδων, το βασικό όχημα για να αναδειχθεί η πολιτιστική διάσταση του αθλήματος είναι η έκθεση «Le foot, une affaire d’ Etat» (Το ποδόσφαιρο, μια εθνική υπόθεση), για την οποία αντλείται υλικό από τα Εθνικά Αρχεία του γαλλικού Κράτους. Εδώ ανήκει η αφίσα του Ανρί Ντεσμέ για το Μουντιάλ του 1938, που προέκυψε από διαγωνισμό: σε αυτήν εικονίζεται ο «άγνωστος ποδοσφαιριστής» με το πόδι του πάνω σε μια μπάλα να ακουμπάει την υδρόγειο. Εδώ και η μασκότ – κόκορας στο Μουντιάλ του 1998, αλλά και η επιστολή του Φρανσουά Μιτεράν προς τον πρόεδρο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ποδοσφαιρικών Ενώσεων Ζοάο Χαβελάνζε, το 1989, με την οποία εκδηλώνει επισήμως το ενδιαφέρον της Γαλλίας να φιλοξενήσει το Μουντιάλ του 1998. Η έκθεση επιτρέπει στον επισκέπτη να ανακαλύψει τον συναρπαστικό κόσμο των μεγάλων διοργανώσεων, ενώ παράλληλα παρουσιάζει την εξέλιξη των εθνικών αθλητικών εγκαταστάσεων που μετεξελίχθηκαν σε μυθικά στάδια, όπως το Parc des Princes και το Stade de France. Για την Ιστορία, η ιδέα για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πρωταθλήματος εθνικών ομάδων υπήρχε από το 1927 και ανήκε στον Γάλλο Ανρί Ντελονέ.

Σε γήπεδο παιχνιδιών και καλλιτεχνικών δράσεων γύρω από την κουλτούρα του ποδοσφαίρου μετατρέπεται, εξάλλου, η γκαλερί Carreau du Temple στο τρίτο διαμέρισμα του Παρισιού από τις 6 έως τις 10 Ιουλίου, τελευταία εβδομάδα του Euro. Η έκθεση «Ερωτας για την μπάλα» εμπλέκει και ατελιέ στην περιοχή Λες Αλ – στο παρισινό κέντρο -, στα οποία διαδραστικές εγκαταστάσεις αναφέρονται στην ιεροτελεστία του ποσοσφαίρου.  

Το Euro αφήνει το αποτύπωμά του και στο νέο θέατρο Μοντρέιγ, όπου προτείνεται μια άλλη προσέγγιση με την έκθεση «Le Terrain des negociations» (Το γήπεδο των διαπραγματεύσεων). Η θεατρική ομάδα Gongle προτείνει σειρά θεατρικών δρωμένων τα οποία παρουσιάζουν το άθλημα όπως δεν το έχει προσεγγίσει κάποιος ώς τώρα, δηλαδή μέσα από τη ματιά των οπαδών, των παικτών και των φιλάθλων.

Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να περιγράψουν αγώνες του Euro 2016, να δοκιμάσουν διάφορους τρόπους ντρίμπλας, να εκτελέσουν πέναλντι στο τουρνουά «Βut or not to but» και να χορέψουν με τις μουσικές προτάσεις του ντιτζέι Ντεσάν.