Ο επικίνδυνος μύθος των «μοναχικών λύκων»

Η οργάνωση Ισλαμικό Κράτος, όπως και άλλες τζιχαντικές ομάδες, επιδίδεται εδώ και χρόνια σε μια έντονη προπαγανδιστική προσπάθεια με σκοπό να προσελκύσει όσους είναι ευάλωτοι στα κηρύγματα της βίας. Με την έννοια αυτή, η θέση περί «μοναχικού λύκου» που ακούγεται κάθε φορά που γίνεται μια τρομοκρατική επίθεση όπως αυτή στο Ορλάντο της Φλόριδας ή στο Μανιανβίλ της Γαλλίας αποτελεί έναν επικίνδυνο μύθο.

Αυτό γράφει στην εφημερίδα «Le Monde» ο Ερίκ Ντελμπέκ, διευθυντής του τμήματος στρατηγικής αντικατασκοπίας της εταιρείας πληροφορικής Sifaris και συγγραφέας του βιβλίου «Ιδεολογία της ασφάλειας και κοινωνία της παρακολούθησης». Σε τέτοιες τρομοκρατικές πράξεις υπάρχει μια αλυσίδα ευθυνών. Η πρώτη είναι η δυναμική της στρατολόγησης. Στην περίπτωση του Ορλάντο, ο δολοφόνος είχε δείξει ήδη τη συμπάθειά του για την ισλαμική τρομοκρατία το 2013 και βρισκόταν σε επαφή με έναν άνδρα που είχε πάει να πολεμήσει στη Συρία. Από την άλλη πλευρά, κακοποιούσε την πρώτη του γυναίκα, προσπαθώντας να την απομονώσει. Ηταν λοιπόν ο ιδανικός υποψήφιος για να γίνει «στρατιώτης του χαλιφάτου».

Οσο για τον δολοφόνο των δύο αστυνομικών, ήταν γνωστός τόσο για την εμπλοκή του σε μικροεγκλήματα όσο και για τη συμμετοχή του σε κυκλώματα τζιχαντιστών.

Η ριζοσπαστικοποίηση γίνεται με τους γνωστούς τρόπους: παρέες, Διαδίκτυο, φυλακή. Εμείς οι Δυτικοί επιμένουμε να αντιμετωπίζουμε τον αντίπαλο σαν να είναι μια οργάνωση με πυραμιδική ιεραρχία. Ομως το Ισλαμικό Κράτος δεν είναι τίποτα τέτοιο. Είναι ένας γαλαξίας, ένα δίκτυο με πορώδη σύνορα, ένα «σύστημα». Μόνο αν το καταλάβουμε αυτό θα βρούμε τρόπους για να το αντιμετωπίσουμε. Και για να συμβεί αυτό θα χρειαστούν χρόνια.

Η δεύτερη αλυσίδα ευθυνών βρίσκεται στο ψυχολογικό επίπεδο. Οταν δολοφονείς ένα ζευγάρι αστυνομικών στο σπίτι τους θέλεις να επιβάλεις την ιδέα ότι το κράτος είναι ευάλωτο. Κατά μία έννοια, το Ισλαμικό Κράτος και οι «στρατιώτες» του δεν θέλουν να περιοριστούν σε έναν συγκεκριμένο στόχο, όπως είναι οι άνθρωποι που διασκεδάζουν. Οτιδήποτε μπορεί να αποτελέσει στόχο: ένα σύμβολο ή ένα ανώνυμο πλήθος. Οι ατομικές ιστορίες κάνουν τα υπόλοιπα.  

Ο κατάλογος των πιθανών στόχων των τρομοκρατών δεν παύει να μεγαλώνει επειδή η δράση τους είναι αποκεντρωμένη και το μίσος τους για την κληρονομιά μας, για τις ιδέες μας και για τις αρχές μας είναι αβυσσαλέο.

Η σύγκρουση πολιτισμών
Οσο περισσότερο ενισχύεται η θέση περί «σύγκρουσης πολιτισμών» τόσο θα αυξάνει την απήχησή του το Ισλαμικό Κράτος. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει να αντιταχθούμε σε αυτή τη μοιραία δυναμική ερευνώντας περισσότερο τα αίτια που εξηγούν την πολιτισμική επιρροή των κηρύκων του μίσους. Και συνδυάζοντας την πρόληψη με την καταστολή. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να έχουμε μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.