Οταν οι πιστοί ρωτούσαν τον Δία για τα χρέη τους

Ανοιξε για πρώτη φορά τα φτερά του και πέταξε από το αρχαιότερο μαντείο της Ελλάδας – εκείνο της Δωδώνης – στο πιο δημοφιλές όπως δείχνουν οι αριθμοί ελληνικό μουσείο, εκείνο της Ακρόπολης, το οποίο φέτος μέτρησε 1.425.100 επισκέπτες – 9,5 εκατ. συνολικά λίγο πριν συμπληρώσει 7 χρόνια λειτουργίας την ερχόμενη Δευτέρα.

Αμετακίνητος εδώ και μισόν αιώνα, αφότου δηλαδή ξαναήρθε στο φως ο χάλκινος αετός που πατά σε ένα άνθος λωτού, έχει ύψος μόλις 10 εκ., είναι ο μόνος μάρτυρας ενός χαμένου αγάλματος του Διός (βρισκόταν στην κορυφή του σκήπτρου του) κι αποτελεί σύμβολο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Δεν θα μπορούσε αυτό το τόσο σπουδαίο εύρημα των αρχών του 5ου αι. π.Χ. να μην κάνει το ταξίδι ώς την Αθήνα, αφού είχε τρεις σημαντικούς λόγους: να παραβρεθεί στα έβδομα γενέθλια του Μουσείου Ακρόπολης. Να αποτελέσει έναν από τους πρέσβεις που θα «ψιθυρίσουν» τα μυστικά της Δωδώνης στους επισκέπτες μέσα από τη δεύτερη περιοδική έκθεση που οργανώνει το μουσείο υπό τον τίτλο «Δωδώνη. Το μαντείο των ήχων». Και να συναντήσει για πρώτη φορά ευρήματα από το διάσημο μαντείο που βρίσκονταν στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στη συλλογή Καραπάνου, με τα οποία δεν είχε συνυπάρξει (όπως κι άλλα εκθέματα από το Μουσείο Ιωαννίνων) ποτέ έως τώρα.

Κάτω από μια βελανιδιά με κορμό μια από τις ογκώδεις τσιμεντένιες κολόνες του κτιρίου και 8.000 τεχνητά φύλλα – καθώς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έδινε άδεια για να μετακινηθεί εντός του χώρου ένα δέντρο με διάμετρο κορμού μόλις 30 εκ. – έχουν βρει τη θέση τους τα κορυφαία από τα 256 αντικείμενα που συνθέτουν την έκθεση. Ανάμεσά τους «δεν υπάρχει ούτε ένα μεγάλο εύρημα. Είναι όλα μικρά και σπουδαία», όπως είπε ο πρόεδρος του Μουσείου Ακρόπολης Δημήτρης Παντερμαλής, που εξήγησε ότι για τον λόγο αυτό επελέγη αντί για εκτενή γραπτό υπομνηματισμό των εκθεμάτων να υπάρχουν δίπλα στις προθήκες τάμπλετ μέσω των οποίων θα προβάλλονται οι λεπτομέρειες των εκθεμάτων.

ΤΑ ΕΛΑΣΜΑΤΑ ΠΟΥ «ΜΙΛΑΝΕ». Και αν ο μυώδης Δίας με τον κεραυνό – που μοιάζει με μικρογραφία του εμβληματικού Δία του Αρτεμισίου στο Εθνικό Αρχαιολογικό – μαζί με τον χάλκινο ιππέα και το χαριτωμένο ελαφάκι γοητεύουν το βλέμμα, την παράσταση  κλέβουν χωρίς αμφιβολία τα εκ πρώτης όψεως δυσνόητα μολύβδινα ελάσματα καθώς «μιλάνε». Μέσα σε ειδική διαμορφωμένη αίθουσα  αποκτούν φωνή και μέσω ψηφιακής προβολής οι επισκέπτες μπορούν να ακούσουν στα ελληνικά και να διαβάσουν στα αγγλικά τι ζητούσαν οι πιστοί από τον Δία να τους αποκαλύψει κουνώντας τα φύλλα της ιερής βελανιδιάς (εναλλακτικά κι από το γουργούρισμα των περιστεριών που πετούσαν ανάμεσα στα κλαδιά, από το κελάρυσμα του νερού που έτρεχε στη ρίζα της ή από τον ήχο των χάλκινων αναθηματικών τριπόδων όταν χτυπούσαν μεταξύ τους από τον άνεμο) «από τον 8ο αι. π.Χ. έως τον 3ο αι. μ.Χ. και από όλο τον γνωστό κόσμο», όπως επισημαίνει ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων Κώστας Σουέρεφ. «Ποιος μου έκλεψε τα λεφτά που είχα κρύψει στα δοκάρια;». «Να εξοφλήσω τα χρέη μου ή να τα αφήσω για αργότερα;». «Θα μείνω χήρα;». Είναι μερικά μόνο από όσα ρωτούσαν οι πιστοί, μια γεύση εξήντα μόλις από τα 5.000 ελάσματα με ερωτήματα που αποδεικνύουν πόσο κοινά και διαχρονικά είναι τα καθημερινά ανθρώπινα προβλήματα.

Ωστόσο, η ιερή βελανιδιά όσο κι αν κουνήσει τα κλαδιά της φαίνεται ότι δεν μπορεί να δώσει απάντηση στα ερωτήματα που ταλανίζουν το δημοφιλές μουσείο, το οποίο καταφέρνει να κρατά σταθερά υψηλά τους αριθμούς προσέλευσης κοινού (ελπίζει το φθινόπωρο να φτάσει τα 10 εκατ. επισκέπτες με μέσο όρο 4.000 ημερησίως) στα επτά χρόνια λειτουργίας του: πότε θα ανοίξει για το κοινό η ανασκαφή που βρίσκεται στα υπόγειά του και πότε θα προκηρυχθεί διαγωνισμός για τη θέση του διευθυντή καθώς βρίσκεται ακόμη σε εκκρεμότητα η κοινή υπουργική απόφαση που ορίζει την αμοιβή για τη συγκεκριμένη θέση.  

INFO
Η περιοδική έκθεση «Δωδώνη, το μαντείο 
των ήχων» εγκαινιάζεται τη Δευτέρα στις 12.00 
στο Μουσείο Ακρόπολης, Διον. Αρεοπαγίτου 15. 
Εως 10 Ιανουαρίου