Και ο Μανάρα (ξανα)έπλασε την Μπαρντό

Ο Αντι Γουόρχολ την αποτύπωσε σε έναν καταπράσινο πίνακά του. Η γλύπτρια Κριστίνα Μότα την έβαλε να κάθεται σε ένα παγκάκι της βραζιλιάνικης πόλης Μπούζιους. Ο εικαστικός Ασλάν έπλασε με τα χαρακτηριστικά της ολόκληρη προτομή της Μαριάν, του συμβόλου της Γαλλικής Δημοκρατίας, ενώ μερικά ενδιαφέροντα πράγματα θα είχαν να πουν και οι Beatles: ο ΜακΚάρτνεϊ σχεδίαζε να γυρίσει μια ταινία με εκείνη, ο Χάρισον σύγκρινε την πρώτη γυναίκα του με την ομορφιά της, ενώ ο Λένον ήθελε τόσο πολύ να τη δει, που όταν τελικά κανονίστηκε μια συνάντηση, από την αγωνία του κατανάλωσε όσο LSD χρειαζόταν ώστε ούτε εκείνη να εντυπωσιαστεί ούτε αυτός να καταλάβει πολλά. Μέχρι και ο στριμμένος Μπομπ Ντίλαν θα της αφιέρωνε κατά δήλωσή του το πρώτο του τραγούδι ή θα την ανέφερε ονομαστικά στο «I shall be free». Εδώ που τα λέμε, φαίνεται πως λίγοι συνομήλικοί του μπορούσαν να ξεφύγουν ακόμα και από την εικόνα της. Είναι λες και με την Μπριζίτ Μπαρντό είχε «κόλλημα» μια ολόκληρη γενιά.

Ο Μίλο Μανάρα είναι ένα περήφανο μέλος της. Αφού σπούδασε αρχιτεκτονική και ζωγραφική, σιγουρεύτηκε ότι θέλει να ασχοληθεί με την ένατη τέχνη όταν διάβασε ένα τεύχος της «Μπαρμπαρέλα», του γαλλικού κόμικ του Ζαν Κλον Φορέστ που είχε μεν αντλήσει έμπνευση για την ηρωίδα του επίσης από την Μπαρντό, η κινηματογραφική μεταφορά του όμως θα επιστράτευε, μετά την άρνησή της, μια άλλη γνωστή ηθοποιό. Οπως και να ‘χει, ο Μανάρα έκανε κοτζάμ καριέρα σχεδιάζοντας εξουθενωτικά ωραίες γυναίκες σαν εκείνη σε κόμικ όπως τα «Γιολάντα της Αλμαβίβα» ή «Το κουμπί της», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι συνεργασίες του με τον Αλεχάντρο Γιοντορόφσκι στους «Βοργίες» ή τον Φεντερίκο Φελίνι στο «Ταξίδι στην Τουλούμ», με τον Νιλ Γκάιμαν ή και τη Marvel δεν ήταν το ίδιο εξαίσιες. Οι γραμμές και τα χρώματά του, εκείνες λεπτές και αυτά ανάλαφρα, σαν τα μεταξένια υφάσματα που προτιμούσαν και τα κορίτσια του, μάλλον δεν ξέφυγαν ποτέ από την αναζήτηση της ιδανικότερης χάρτινης απεικόνισης του γυναικείου ερωτισμού. Είχε λόγο η τελευταία του δουλειά να διαφέρει;

«ΠΕΡΙΦΡΟΝΗΣΗ». Για όσους έχουν κουραστεί από την επανάληψη ή και την αντικειμενοποίηση των γυναικών στο έργο τού «μαέστρου», είχε. Για τους υπόλοιπους, οι είκοσι πέντε ακουαρέλες με πρωταγωνίστρια την Μπριζίτ Μπαρντό, που ο Μανάρα πρόσφατα φιλοτέχνησε, δεν θα μπορούσαν να διαφοροποιηθούν. Εκτός πάντως από το ενδεχόμενο του καθυστερημένου χρέους ενός πρώην εφήβου που κάποτε αναστέναζε με το «Και ο Θεός έπλασε τη γυναίκα», το σύνολο των σχεδίων σαν να αποτελεί και μια κάπως πιο ευγενική χειρονομία. Ενώ δηλαδή εκείνο που αποτυπώνει τον ρόλο της Μπαρντό στην «Περιφρόνηση» του Γκοντάρ δίνει μια ατεκμηρίωτη έμφαση στο μπούστο της, κάποια άλλα υπογραμμίζουν τη φιλόζωη πλευρά της. Τα ρούχα της, είτε βρίσκεται σε μια ήσυχη παραλία είτε σε ένα ξέστρωτο κρεβάτι είτε σε έναν εξωτικό θρόνο, είναι βέβαια ελάχιστα, το πρόσωπό της όμως σπάνια χάνει την αθώα κακοκεφιά του χάριν της συνήθους αυθάδειας των πρωταγωνιστριών του Μανάρα. Ισως έχει σημασία επίσης το γεγονός ότι δεν του ποζάρισε ποτέ. Απλώς υπέγραψε ό,τι της στάλθηκε και σχεδίασε σε κάθε έργο μια μαργαρίτα με επτά πέταλα, ώστε ο κάτοχός του να δοκιμαστεί σε εκείνο το παλιό παιχνίδι ερωτικού καημού.

Για να το καταφέρει ωστόσο, θα πρέπει αυτός να παραβρεθεί στο Σεν Τροπέ και στο πρώην αστυνομικό του τμήμα όπου τα έργα θα εκτεθούν το Σαββατοκύριακο. Η επόμενη ευκαιρία του είναι στις 7 και 8 Ιουνίου, στην αίθουσα τέχνης Claude-Robert στο Παρίσι ή στις 10 και 11 του ίδιου μήνα στην γκαλερί Huberty & Breyne των Βρυξελλών. Εκεί θα λάβει χώρα μία μέρα μετά και η δημοπρασία των σχεδίων, με τιμή εκκίνησης τα 15.000 ευρώ έκαστο. Ακούγονται πολλά; Η απάντηση εξαρτάται από το αν κανείς δώσει έμφαση στην τεχνική τους («με δυσκόλεψε το πρόσωπο γιατί διαθέτει λεπτές εκφράσεις μεταξύ ειρωνείας, μυστηρίου, αποπλάνησης και πρόκλησης» έλεγε ο Μανάρα), στη διαχρονική αξία του μοντέλου («πρότεινε ένα νέο πρότυπο γυναίκας, απελευθερωμένης, άγριας και περήφανης» συνέχιζε) ή, αντίθετα, στο γεγονός ότι έχουμε να κάνουμε με μια ηθοποιό που ενώ κάποτε δοξαζόταν από τη Σιμόν ντε Μποβουάρ για την απελευθερωτική της δύναμη, σήμερα, που η απεικόνιση του ερωτισμού έχει γίνει πιο πολύπλευρη από το στυλ του Μανάρα, η ίδια παραπονιέται πλέον για την ισλαμοποίηση της Γαλλίας. Μερικά πράγματα, θα πει κανείς, είναι για αυτούς που τα έζησαν. «Προφανώς ασκούσα μια επιρροή, αλλά τότε δεν το αντιλαμβανόμουν» έλεγε η Μπαρντό ερωτώμενη για την εποχή που μεσουρανούσε, αφού προηγουμένως είχε δηλώσει ενθουσιασμένη με τα σχέδια που την αναπαρήγαν. «Είναι δύσκολο να το εξηγήσω σε κάποιον που δεν το βίωσε» εξηγούσε ο Μανάρα. «Οι συνομήλικοί μου όμως θα με καταλάβουν».