«Δεν αναγνωρίζω τίποτα από την Αριστερά με την οποία μεγάλωσα»

Θαλασσοδαρμένα και γεμάτα πληγές που άφησαν πάνω τους ο χρόνος και η εγκατάλειψη, ποζάρουν κουβαλώντας την αυτοπεποίθηση εκείνων που έχουν ζήσει μια ζωή γεμάτη περιπέτεια, που έχουν δοκιμαστεί και τώρα έχουν αποσυρθεί, χωρίς όμως να χάσουν την ελπίδα πως κάποια στιγμή, έστω και για λίγα μόνο λεπτά, θα επιστρέψουν εκεί όπου έδρασαν και έγραψαν τη δική τους ιστορία: στα κύματα.

Αυτά τα ξεχασμένα απομεινάρια, καΐκια και βάρκες, σκαριά που αποσύρθηκαν και βγήκαν στη στεριά, αποτελούν μοντέλα ιδανικά για τον ζωγράφο που αγαπά να αποτυπώνει στον καμβά του τη φθορά και τα ίχνη της, τον Σωτήρη Σόρογκα. Πέντε χρόνια μετά την αναδρομική του έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη ο βραβευμένος και από την Ακαδημία Αθηνών ζωγράφος επιστρέφει, αυτή τη φορά με 30 νέα έργα σε μια έκθεση που επιμελείται ο Τάκης Μαυρωτάς στο Ιδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη υπό τον τίτλο «Θαλάσσια ξύλα 2010-2016». «Αυτές οι βάρκες έχουν ξεχαστεί, παρατηθεί, αποσυρθεί. Είχαν επαφή με τη θάλασσα, με τον κίνδυνο, με τη γαλήνη, με τον ήλιο. Είναι ταυτισμένες με τον άνθρωπο και η σκληρότητα της ζωής τις ανάγκασε να μείνουν στην ερημιά τους. Συμπάσχω» μας λέει ο Σωτήρης Σόρογκας, που δεν μπορεί να ανακαλέσει με βεβαιότητα στη μνήμη του πότε ξεκίνησε το ενδιαφέρον του για τα παλιά σκαριά. «Ισως να ξεκίνησαν όλα από ένα καΐκι στο Λαύριο, το οποίο είναι στη στεριά, καμένο, σκεπασμένο σχεδόν από χόρτα. Οποτε πηγαίνω εκεί, το βλέπω, μόνο του, δίπλα σε λιμνάζοντα νερά, και πάντα το φωτογραφίζω, πάντα αλλοιωμένο, πάντα αλλιώτικο».

Εκείνο το μαύρο σκαρί αποτέλεσε την αφορμή για να αρχίσει μια μεγάλη περιπέτεια αναζήτησης καρνάγιων από τη Χαλκίδα και τις Σπέτσες ώς τη Βιστωνίδα και το Αγιον Ορος καθώς διαπίστωσε, όπως λέει, ότι «τα ξύλα των καϊκιών προσφέρονταν με έναν εξόχως γοητευτικό τρόπο για να μελετήσει κάποιος το χρώμα, επειδή έχουν αλλεπάλληλες στρώσεις χρωμάτων δημιουργώντας ένα παλίμψηστο. Βέβαια, πολλά από αυτά τα χρώματα είναι δύσκολο να τα διαβάσει κάποιος, πρέπει να παρατηρήσει το ξύλο ως κάτι που το λατρεύουμε» λέει ο ζωγράφος, που παραδέχεται ότι δεν κυνήγησε ιδιαιτέρως τις ιστορίες που μπορεί να κουβαλούν οι βάρκες-μοντέλα του. «Μία από το Λαύριο όμως ίσως να ήταν εκείνη που έκανε τη γραμμή Λαύριο – Μακρονήσι και παραλίγο να είχα ταξιδέψει μαζί της. Με είχε πάρει η γιαγιά μου η Εριφύλη να πάμε τρόφιμα στον εξόριστο θείο Λευτέρη, αλλά τελικά μια θαλασσοταραχή δεν μας επέτρεψε να φύγουμε» θυμάται.

«ΒΑΘΙΑ ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΗ». Αριστερός και ο ίδιος, πώς βλέπει άραγε την εμπειρία «πρώτη φορά Αριστερά»; «Είμαι βαθύτατα λυπημένος διότι δεν αναγνωρίζω τίποτε από την Αριστερά με την οποία μεγάλωσα. Ενας λαός δέχτηκε μια ολόκληρη παράταξη που τον ξεγέλασε, του υπέκλεψε την ψήφο και δεν ήταν συνεπής με όσα υποσχέθηκε. Πώς να αποδεχτώ ότι ένας αριστερός λέει ψέματα; Ο αριστερός δεν έκλεβε, δεν έλεγε ψέματα, υπερασπιζόταν το δίκαιο του άλλου, ήταν εκ προοιμίου τίμιος. Αισθάνομαι βαθιά απογοήτευση για την πολιτική κατάσταση. Ενα από τα μεγάλα κακά που συνέβησαν στον τόπο μας ήταν ότι όσο η Αριστερά δεν ήταν στα πράγματα υπήρχε μια ελπίδα: ότι όταν έρθει θα αλλάξει η κατάσταση διότι είμαστε οι εκπρόσωποι της Αληθείας και του Δικαίου. Η ελπίδα χάθηκε. Γι’ αυτό ο κόσμος είναι τόσο απελπισμένος. Τουλάχιστον έτσι είμαι εγώ».

Κι αν το ταξίδι της Αριστεράς στην εξουσία τον έχει τόσο βαθιά απογοητεύσει, μέσα από τα παλιά τούτα σκαριά ο Σωτήρης Σόρογκας τι προτείνει στον θεατή; Ενα ταξίδι στον χρόνο; Μια περιπέτεια στη θάλασσα; Μήπως είναι όλη αυτή η δουλειά μια αναφορά στους πρόσφυγες; «Το μαγικό της τέχνης, αν είναι τέχνη, είναι ότι καταφέρνει να ενεργοποιήσει διαφορετικές αφετηρίες, διαφορετικούς ανθρώπους, διαφορετικές αναφορές. Αν η τέχνη είναι πολυεπίπεδη, τότε λειτουργεί με διαφορετικό τρόπο. Αυτό που θα ήθελα να πω μέσα από τη συγκεκριμένη ενότητα δουλειάς είναι ότι η ζωή για μένα είναι κάτι εξόχως πολύτιμο, ένα δώρο μοναδικό κι ανεπανάληπτο. Η γνώση ότι κάποτε θα τελειώσει με θλίβει. Υμνώντας τη ζωή δεν μπορώ να αποφύγω ένα παράπονο: “Γιατί να αναχωρήσω;”. Θα ήμουν ευτυχής αν ήμουν πιστός χριστιανός και πίστευα κι εγώ ότι η ζωή συνεχίζεται».

«Με γοητεύει η φθορά»
«Δεν ξέρω κάθε φορά τι με ελκύει από ένα σκαρί» λέει ο Σωτήρης Σόρογκας. «Ημουν στο λιμανάκι Μεγίστης Λαύρας και ήταν χάμω κάτι ξύλα ανάμεσα σε πέτρες, χόρτα, κάτι ξερά κίτρινα λουλουδάκια και ένα κουτάκι Κόκα-Κόλα. Με ρώτησε ο πατέρας Βασίλειος που με συνόδευε γιατί τα φωτογραφίζω. Του απάντησα ότι με γοητεύει η φθορά, φαντάζομαι το σύνολο ως γλυπτό στην αυλή ενός πλούσιου σπιτιού όπου θα θυμίζει ότι όλα είναι φθαρτά. Είναι ένα κρυφό μάθημα».

INFO
H έκθεση «Θαλάσσια ξύλα 2010-2016» εγκαινιάζεται την Τετάρτη 25/5 στις 20.00 στο Ιδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη (Βασ. Σοφίας και Μέρλιν). ‘Εως 25/9