«Ξένοι» του Σέρτζιο Μπελμπέλ: Στη διασταύρωση

ριζοντίως και καθέτως παρουσιάζεται η θεματική στους «Ξένους» του Σέρτζιο Μπελμπέλ, όπου η προσέγγιση γίνεται μέσα από την οικογένεια, πυρήνα δημιουργίας και καταστροφής. Κλεισμένο μέσα στους τοίχους ενός διαμερίσματος που το συναντάμε με διαφορά τεσσάρων δεκαετιών, το έργο εξελίσσεται μαζί με τις ηλικίες των ηρώων του, μετατρέποντας τη μάνα σε γιαγιά, την κόρη σε μάνα. Αλλωστε η γυναίκα είναι το καθοριστικό πρόσωπο σε αυτόν τον φαύλο κύκλο, όπου όλα μοιάζουν να επαναλαμβάνονται: από την αρρώστια (η μάνα πάσχει από καρκίνο) ώς τον έρωτα με τον Μετανάστη που κλέβει την κόρη και τελικά αγοράζει το σπίτι.

Από πάνω ζουν οι άλλοι, οι ξένοι, οι εχθροί: τους ακούμε, χωρίς να βλέπουμε το σπίτι τους, ενώ τους συναντούμε στην επικοινωνία – απειλή με τους από κάτω.

Ο 53χρονος σήμερα καταλανός συγγραφέας Σέρτζιο Μπελμπέλ (Sergio Belbel, 1963) γεννήθηκε και σπούδασε στη Βαρκελώνη. Φοιτητής ακόμα άρχισε να γράφει θέατρο, μετά την παρότρυνση του καθηγητή του, επίσης συγγραφέα Χοσέ Σάντσις Σινιστέρα. Ασχολήθηκε παράλληλα με τη σκηνοθεσία και τη μετάφραση. Μετρά πάνω από είκοσι θεατρικά έργα, τα οποία μεταφράζονται και παίζονται στην Ευρώπη και την Αμερική. Εχει διδάξει θέατρο στην πατρίδα του ενώ ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου της Καταλωνίας από το 2006 ώς το 2012. Τον πολυβραβευμένο Μπελμπέλ σύστησε στην Ελλάδα ο Γιάννης Χουβαρδάς ήδη από το 1999, με το «Μετά τη βροχή», στον Εξώστη του Αμόρε.

ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ. Αυτό το «οικογενειακό μελόδραμα σε δύο εποχές» γράφτηκε το 2004, όταν στην Ευρώπη είχε πια εδραιωθεί ο φόβος για τους ξένους. Παράλληλα με τον αιώνιο φόβο του ανθρώπου να γίνει αποδεκτός από τον ίδιο του τον εαυτό και τους δικούς του, το έργο κινείται στη διασταύρωση. Στους «Ξένους» η συνάντηση των πάνω με τους κάτω, των μεν με τους δε, γίνεται παράλληλα με αυτό το πηγαινέλα στον χρόνο – από τη δεκαετία του ’60 στο 2000.

Από τη μία η άπωση προς τη διαφορετικότητα και από την άλλη η μόνιμη γοητεία που ασκεί το άγνωστο. Το έργο του Μπελμπέλ βρίσκεται ακριβώς στο μεταίχμιο και αυτή είναι η πιο ενδιαφέρουσα προσφορά του: ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζεται ο συγγραφέας το θέμα του και η αυστηρότητα με την οποία το μεταφέρει επί σκηνής ο Νίκος Μαστοράκης.

Μέσα στο λειτουργικό σκηνικό με τους φωτισμούς που συμπληρώνουν τη διανομή, ο σκηνοθέτης κινεί τους ήρωές του με τρόπο καθαρό. Η λιτότητα του έργου αποτυπώνεται εξίσου λιτά στην παράσταση, που αποφεύγει περιττούς συναισθηματισμούς – κι ας παραμονεύει (σκηνικά) ο καρκίνος. Το μελοδραματικό στοιχείο παρουσιάζεται αποστασιοποιημένο καθώς το τότε και το τώρα βρίσκονται σε μια διαρκή επικοινωνία: ίσως γιατί το τώρα θα γίνει σύντομα τότε…

Η Λυδία Κονιόρδου, ανάμεσα στους ρόλους της καρκινοπαθούς μάνας και της επίσης καρκινοπαθούς κόρης, βρίσκει έναν διαφορετικό χώρο για να κινηθεί: ρεαλιστική, όπως δεν την έχουμε ξαναδεί, εσωτερικά συναισθηματική, δίνει τον υποκριτικό τόνο στην παράσταση. Πλάι της η Δανάη Σκιάδη (κόρη και εγγονή, αντιστοίχως) κάνει ίσως την καλύτερη ερμηνεία της. Μετρημένος και διαρκώς εξελισσόμενος ο Δημήτρης Πασσάς. Σταθερή αξία η ερμηνεία του Θέμη Πάνου. Ενδιαφέρουσα η χαριτωμένη εκδοχή του Κρις Ραντάνοφ.

Μετάφραση:
Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Σκηνοθεσία – δραματουργική επεξεργασία και μουσική επιμέλεια:
Νίκος Μαστοράκης
Σκηνικά και κοστούμια:
Εύα Νάθενα
Παίζουν:
Λυδία Κονιόρδου, Θέμης Πάνου, Δανάη Σκιάδη, Δημήτρης Πασσάς, Κρις Ραντάνοφ, κ.ά.
Πού:
Στο Νέο Ρεξ – Εθνικό Θέατρο (Πανεπιστημίου 48 , τηλ. 210-3305.074, 210-7234.567) έως τις 29 Μαΐου