Νέα Υόρκη. Ντιζάιν από μηχανής

Στην εποχή των ηλεκτρονικών συναλλαγών, το εξειδικευμένο άγγιγμα της πείρας είναι προνόμιο. Η υψηλή ραπτική τονίζει με τις δημιουργίες της ότι η τέχνη των χεριών είναι μια διαδικασία παραγωγής, η ζωντάνια της οποίας μεταφέρεται στο αντικείμενο. Τα χειροποίητα ρούχα τυλίγονται με αυτή τη μεταφυσική αύρα την οποία αναζητούν σε όλον τον κόσμο θαυμαστές όχι μόνο  της υψηλής ραπτικής αλλά και της τεχνολογικής εξέλιξης. Φέτος οι δύο αντίθετοι κόσμοι, της παράδοσης και της τεχνολογίας, ενώνονται στις αίθουσες του Ινστιτούτου Ενδύματος. Το παράρτημα του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης ανοίγει  στις αρχές Μαΐου την έκθεση «Manus x Machina», στον σχεδιασμό της οποίας συμμετέχουν η Apple και το αρχιτεκτονικό γραφείο του Ρεμ Κούλχαας, OMA.

Ο επιμελητής της έκθεσης Αντριου Μπόλτον λειτουργεί ως ένας διαμεσολαβητής που προσπαθεί να συνδέσει τις πιο εντυπωσιακές περιπτώσεις του πρετ α πορτέ και της υψηλής ραπτικής με τεχνολογικές μεθόδους. Συνθέτει μάλιστα μια χρονολογική αφήγηση αυτής της συνάντησης χεριών και μηχανών στο όνομα της μόδας, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας  του ’60. Τότε δηλαδή που ο νεαρός Ιβ Σεν Λοράν μετακίνησε το ενδιαφέρον στο πρετ α πορτέ βάζοντας έναν πίνακα του Μοντριάν, καλλιτέχνη της νεωτερικότητας, πάνω στο αμάνικο ίσιο φόρεμά του, με τη βοήθεια των μηχανών που ύφαναν το πλεκτό ζέρσεϊ ρούχο. Ο Μπόλτον σε ένα άλμα της σκέψης του πέρασε σε μια σύγκριση με μια δημιουργία από τη σοδειά της υψηλής ραπτικής του 2014. Το νυφικό φόρεμα Chanel από νεοπρέν κομμένο σε σχήμα μάξι σάκου από υπολογιστή είχε στην πλάτη μια μακριά  ουρά κεντημένη εξ ολοκλήρου στο χέρι με μικροσκοπικούς κρυστάλλους. Το σχέδιο στον υπολογιστή χρειάστηκε μερικά λεπτά για να δημιουργηθεί. Το κέντημα ήταν έτοιμο έπειτα από 450 ώρες χειρωνακτικής εργασίας.

Η ανάδειξη της χειροποίητης εργασίας, της ραφιναρισμένης λεπτομέρειας στις εξειδικευμένες τεχνικές, η επεξεργασία της αδρής πρώτης ύλης και ο μετασχηματισμός της σε ένα θαυμαστό διακοσμητικό ή λειτουργικό αντικείμενο επέστρεψε στις αρχές της δεκαετίας και στην ετοιμασία του ρούχου.

ΤΕΧΝΙΤΗΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΗΣ. Σε αυτήν την έκθεση ο θρίαμβος της δημιουργικότητας είναι μοιρασμένος. Υστερα από την έμφαση που έδωσαν κυρίως οι ιστορικοί οίκοι της Γαλλίας στην εργασία του τεχνίτη (craftsman) και του χειροτέχνη (artisan), η αμερικανική πρακτική προσθέτει και τη σημασία των εξελιγμένων μηχανών παραγωγής που χρησιμοποιούνται για την αυξημένη παραγωγή στις συλλογές έτοιμων ρούχων. Το άθροισμα των δύο συστημάτων, λέει ο Μπόλτον, διαμορφώνει τον πυρήνα της μόδας. Το δείχνουν οι 3D εκτυπώσεις της Iris Van Herpen, οι κατασκευές του Hussein Chalayan, η τεχνολογία των υφασμάτων που κατασκευάζει ο Issey Miyake. «Η τεχνολογία θα μπορούσε να μας βοηθήσει να αλλάξουμε τον τρόπο που εννοούμε τη μόδα. Αν προσέξουμε τη διαδικασία παραγωγής και δημιουργίας του ρούχου θα δώσουμε περισσότερο χρόνο στην ίδια τη μόδα να έχει τη διάρκεια που απαιτείται για να την κατανοήσουμε μέσα από τα ρούχα που μας παρουσιάζει».