«Εσείς μας χρειάζεστε περισσότερο»

Απειλές για ακύρωση της συμφωνίας για το Προσφυγικό εκτοξεύει η Τουρκία, με τον πρωθυπουργό της Αχμέτ Νταβούτογλου να λέει, οδεύοντας προς το Στρασβούργο, ότι κάτι τέτοιο θα συμβεί «εάν μέσα στους δύο επόμενους μήνες δεν καταργηθεί η βίζα για τους τούρκους πολίτες που ταξιδεύουν στην ΕΕ». Μάλιστα, τραβώντας και άλλο το σκοινί, ο τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε χθες προκλητικά ότι «η ΕΕ χρειάζεται περισσότερο την Τουρκία απ’ ό,τι η Αγκυρα τις Βρυξέλλες».

Οι προειδοποιητικές βολές της τουρκικής κυβέρνησης είχαν αρχίσει από τη Δευτέρα, όταν ο υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, μιλώντας στην Εθνοσυνέλευση της χώρας του, προειδοποίησε πως «θα ακυρωθούν οι συμφωνίες με την ΕΕ για το Προσφυγικό εάν οι Βρυξέλλες δεν τηρήσουν τον λόγο τους. Θέλουμε οι πολίτες μας να ταξιδεύουν χωρίς τους περιορισμούς της έκδοσης θεωρήσεων εισόδου και η τελωνειακή μας σύνδεση να αναβαθμιστεί». Στις δηλώσεις αυτές έσπευσε να απαντήσει χθες το πρωί ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν – Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος μιλώντας στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου, τόνισε πως «η Τουρκία πρέπει να πληροί όλες τις προϋποθέσεις για ταξίδια χωρίς βίζα στην ΕΕ και σχετικά με αυτό δεν πρόκειται να κάνουμε καμία έκπτωση».

Η κατάργηση της βίζας για τους 75 εκατομμύρια τούρκους πολίτες αποτελεί ένα ακανθώδες θέμα για πολλές χώρες-μέλη της ΕΕ, καθώς αρκετοί ηγέτες θεωρούν ότι θα ανοίξει τον δρόμο για ακόμα μεγαλύτερη μετανάστευση σε μια εποχή που η Ευρώπη γνωρίζει τη μεγαλύτερη μεταναστευτική κρίση εδώ και δεκαετίες. Οι Βρυξέλλες εκτιμούν πως η Τουρκία μέχρι στιγμής πληροί μόνο τα 19 από τα 72 κριτήρια για την απελευθέρωση της βίζας, όμως χθες ο Νταβούτογλου ανέφερε πως μόνο 17 από τα κριτήρια μένουν να υλοποιηθούν από την τουρκική πλευρά, κάτι που πιστεύει ότι θα έχει ολοκληρωθεί μέσα στον Μάιο.

Ομως αυτή δεν είναι η μόνη διαφορά. Η ΕΕ έχει ξεκαθαρίσει ότι συνδέει άμεσα την άρση της βίζας με ένα άλλο κομμάτι της συμφωνίας, το οποίο μέχρι τώρα η Τουρκία φαίνεται να αγνοεί επίτηδες. Παρότι η κυβέρνηση Νταβούτογλου έχει δώσει διαβεβαιώσεις πως πρόσφυγες και μετανάστες εκτός των Σύρων θα έχουν πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου μετά την επιστροφή τους από την Ελλάδα, μέχρι στιγμής η δυνατότητα αυτή δίνεται μόνο σε σύρους πρόσφυγες. Η Ευρωπαϊκή Ενωση θέλει να απελάσει στην Τουρκία παράνομους μετανάστες άλλων εθνικοτήτων, όμως αυτό είναι παραβίαση της διεθνούς νομοθεσίας, εκτός και εάν η Αγκυρα αναγνωρίσει τα δικαιώματά τους. Η τουρκική κυβέρνηση αρνείται κατηγορηματικά να υλοποιήσει τις προϋποθέσεις αυτές, διότι θεωρεί πως κάτι τέτοιο θα προκαλέσει ακόμα μεγαλύτερο μεταναστευτικό κύμα προς το έδαφός της.

Μέσα σε αυτό το βαρύ κλίμα αντεγκλήσεων συναντήθηκαν, λοιπόν, χθες στο Στρασβούργο ο Γιούνκερ με τον Νταβούτογλου για να αξιολογήσουν την πορεία της συμφωνίας, καθώς σήμερα αναμένεται η πρώτη επίσημη αξιολόγηση της Κομισιόν για την εφαρμογή της συμφωνίας αυτής. Την ίδια ώρα, στην Αγκυρα, ο Ερντογάν όχι μόνο έκανε ειρωνικές δηλώσεις για την Ευρώπη, αλλά χαρακτήριζε και «προκλητική» την έκθεση – χαστούκι του Ευρωκοινοβουλίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ελευθερία του Τύπου. Μιλώντας σε ομάδα τοπικών αξιωματούχων, είπε ότι το μεγαλύτερο μέρος της κριτικής που ασκείται εις βάρος της Τουρκίας και προέρχεται από τη Δύση είναι «κακόβουλη». «Εμείς έχουμε αναλάβει τρία εκατομμύρια ανθρώπους για να μην ενοχληθούν οι Ευρωπαίοι» πρόσθεσε. «Τι λέει η έκθεση γι’ αυτό το θέμα; Τίποτα».

Η καγκελάριος της Γερμανίας Ανγκελα Μέρκελ και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ αναμένεται να επισκεφθούν το Σάββατο καταυλισμό προσφύγων στο Γκαζιαντέπ της Νότιας Τουρκίας. Ο καταυλισμός φτιάχθηκε με τα χρήματα που συμφώνησε να δώσει η ΕΕ στις 18 Μαρτίου, προκειμένου να περιορισθούν οι προσφυγές ροές προς την Ευρώπη. Η Μέρκελ αναμένεται στην Τουρκία ενόσω εντός και εκτός Γερμανίας δέχεται σκληρή κριτική για «υποταγή» στον τούρκο πρόεδρο, μετά την αποδοχή εκ μέρους της γερμανικής κυβέρνησης του αιτήματος του Ερντογάν για τη δίωξη γερμανού κωμικού ο οποίος άσκησε έντονη σάτιρα εναντίον του.