Βραζιλιάνικο «καρναβάλι»

Αυτή τη χρονιά είναι λες και η Βραζιλία έχει δύο καρναβάλια. Το ένα, τον Φεβρουάριο, ολοκληρώθηκε. Το άλλο μόλις άρχισε. Καθημερινά οι δρόμοι στις μεγάλες πόλεις της χώρας είναι γεμάτοι από αντικυβερνητικούς και φιλοκυβερνητικούς διαδηλωτές που εκφράζουν έντονα τις απόψεις τους με συνθήματα, σάμπα και χορό. Μάλιστα οι διαδηλώσεις αντί να περιοριστούν αυξήθηκαν μετά την απόφαση της Κάτω Βουλής να παραπέμψει σε δίκη την πρόεδρο Ντίλμα Ρουσέφ.

Τώρα τα μάτια έχουν στραφεί προς τη Γερουσία, όπου τις επόμενες εβδομάδες θα πραγματοποιηθεί ψηφοφορία για την επικύρωση της παραπομπής και την προσωρινή καθαίρεση της Ρουσέφ. Οι υπολογισμοί δείχνουν πως αυτό θα συμβεί, με αποτέλεσμα την προεδρία της Βραζιλίας να αναλάβει προσωρινά ή έως το τέλος της θητείας της Ρουσέφ το 2018 ο αντιπρόεδρος Μισέλ Τεμέρ. Ο Τεμέρ είναι επικεφαλής του μεγαλύτερου κόμματος της χώρας, του Δημοκρατικού Κινήματος, το οποίο μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες συμμετείχε στην κυβέρνηση της Μπραζίλια.

Ο Τεμέρ, τον οποίο η Ρουσέφ κατηγορεί ότι οργάνωσε πραξικόπημα εις βάρος της, έχει υποσχεθεί μεταρρυθμίσεις και άνοιγμα στην αγορά, κάλυμμα στη μεγάλη «τρύπα» που υπάρχει στο συνταξιοδοτικό και αντιμετώπιση του μεγάλου ελλείμματος του προϋπολογισμού. «Πολλές από αυτές τις μεταρρυθμίσεις δεν θα είναι δημοφιλείς και θα προκαλέσουν εντάσεις» σχολιάζουν οι αναλυτές.

Η χώρα όμως, ούτως ή άλλως, βρίσκεται σε τεταμένη ατμόσφαιρα. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η πλειοψηφία των πολιτών υποστηρίζει τη διαδικασία παραπομπής της 68χρονης προέδρου, παρότι το κόμμα της χαίρει ακόμα μεγάλης εκτίμησης από την εργατική τάξη, καθώς οι πολιτικές τόσο της Ρουσέφ όσο και του προκατόχου της Λούλα ντα Σίλβα συνέβαλαν στο να βγουν από τη φτώχεια εκατομμύρια Βραζιλιάνοι.

Το περίεργο είναι πως πολλοί πολίτες γνώρισαν για πρώτη φορά, μέσω της τηλεοπτικής μετάδοσης, τα στελέχη του Δημοκρατικού Κινήματος που θα αναλάβει τις τύχες της χώρας. Και για πολλούς η διαδικασία στη Βουλή θύμισε ποδοσφαιρικό αγώνα. Οι βουλευτές που τάχθηκαν υπέρ της παραπομπής κρατούσαν πλακάτ που έγραφαν «Αντίο αγαπημένη» ή «Γεια σου, αγάπη», αναφερόμενοι στον τρόπο με τον οποίο αποκαλούσε τη Ρουσέφ ο Λούλα σε ηχογραφημένη συνομιλία τους που δόθηκε στη δημοσιότητα. Οσοι ήταν εναντίον της παραπομπής άνοιξαν ένα τεράστιο πανό πίσω από τον πρόεδρο της Βουλής Εντουάρντο Κούνια – είναι ο μεγαλύτερος πολέμιος της Ρουσέφ και συντάκτης της πρότασης μομφής – και ζητούσαν την απομάκρυνσή του. Οι βουλευτές ενεπλάκησαν σε επεισόδια και επί πέντε λεπτά πριν αρχίσει η συνεδρίαση έπεφτε πολύ ξύλο.

Ομως τα προβλήματα για την πολιτική τάξη στη Βραζιλία δεν σταματούν εδώ. Πολλά από τα μέλη του Κογκρέσου (σχεδόν 300 και όχι μόνο από το κυβερνών κόμμα) κατηγορούνται ότι επωφελήθηκαν από το σκάνδαλο διαφοράς στην Petrobras, την κρατική εταιρεία πετρελαίου που μοίραζε κονδύλια δεξιά κι αριστερά. Το σκάνδαλο αγγίζει ακόμα και τον Τεμέρ που αντιμετωπίζει παρόμοιες κατηγορίες με τη Ρουσέφ – ότι δηλαδή μαγείρεψαν τον προϋπολογισμό προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι προεκλογικές τους εκστρατείες.

Οι επόμενοι μήνες φαίνεται ότι θα είναι δύσκολοι για τη Βραζιλία που φιλοξενεί το καλοκαίρι τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο ντε Ζανέιρο και βρίσκεται εν μέσω της χειρότερης οικονομικής κρίσης των τελευταίων 90 ετών.

Η Ρουσέφ ορκίζεται ότι θα πολεμήσει την εις βάρος της απόφαση με κάθε τρόπο, ένδικο και μη. Στην πρώτη της συνάντηση με δημοσιογράφους μετά την παραπομπή της από τη Βουλή θύμισε πως η χώρα της έχει παράδοση πολλών δεκαετιών να μη γίνεται σεβαστή η αιρετή εξουσία. «Στη Βραζιλία υπάρχει μια πραξικοπηματική διάθεση σε ύπνωση», δήλωσε. «Εάν ακολουθήσουμε την πορεία των προέδρων σε αυτήν τη χώρα… θα δούμε ότι η παραπομπή έχει χρησιμοποιηθεί συστηματικά ως εργαλείο εναντίον των εκλεγμένων προέδρων».

Οι εσωτερικές αντιπαλότητες και το αβέβαιο μέλλον, προειδοποιούν οι ειδικοί, υπονομεύουν και τη διεθνή θέση της χώρας, η οποία τα τελευταία χρόνια αντιμετωπίστηκε ως ανερχόμενη διεθνής δύναμη και κατόρθωσε να εκλέξει αντιπροσώπους της σε μεγάλους διεθνείς οργανισμούς. Εάν η Βραζιλία αποσταθεροποιηθεί οι επιπτώσεις θα αγγίξουν όλη τη Λατινική Αμερική.

Κωδικός «πίτσα»
Η ιστορία της Βραζιλίας βρίθει σκανδάλων – η κωδική ονομασία τους είναι «πίτσα». Τόσο πολλά γίνονται. Τώρα όμως είναι η πρώτη φορά που υπάρχουν οι ανεξάρτητοι δικαστές οι οποίοι μπορούν να τα διαλευκάνουν και να αποδώσουν ευθύνες. Αυτή τη στιγμή δύσκολα μπορεί κάποιος να φανταστεί μια διαδικασία κατά την οποία θα γίνουν ριζικές αλλαγές σε ένα σάπιο σύστημα χωρίς να υπάρξουν σοβαρές παρενέργειες.