Λαίδη η παντοτινή

Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1970 τα μπουζούκια δεν είχαν ακόμη αποχουντοποιηθεί. Ψευδοπολυτέλεια και το σπάσιμο των πιάτων ως επακόλουθο – εκτός και αν το απαγόρευε ο ίδιος ο καλλιτέχνης και μόνο αν ήταν μεγάλη φίρμα όπως η Μαρινέλλα. Εξάλλου οι μπουάτ ήταν ήδη η νέα πολιτισμική τάση στη νυχτερινή διασκέδαση που εξόριζε τα μπουζουξίδικα σε μια περιοχή ακριβοπληρωμένης γραφικής παρακμής. Ακόμη και οι τακτικοί θαμώνες, μια «χρυσή» νεολαία που λίκνιζε τη ματαιοδοξία της στις πίστες του περίφημου κλαμπ Εννέα Μούσες, τελείωναν στα μπουζούκια τη βραδιά τους όταν ήθελαν, κατά το κοινώς λεγόμενο, να κανιβαλίσουν. Τότε λοιπόν εμφανιζόταν στο Δέλτα δίπλα στον Ιππόδρομο μια σχετικά νέα τραγουδίστρια, η Αντζελα Δημητρίου, που προκάλεσε γρήγορα το ενδιαφέρον ιδιαίτερα των νεαρών γόνων της χάι σοσάιτι. Οχι βέβαια για τη φωνή της, που ακόμη παρέπαιε, αλλά για την εμφάνισή της. Δεν ήταν πολύ ωραία, αλλά απέπνεε έναν γνήσιο, γήινο, λαϊκό ερωτισμό. Χωρίς όμως πρόκληση ή υπόνοια χυδαιότητας. Ντυμένη εντυπωσιακά, σαν γοργόνα – από τις πρώτες που καθιέρωσαν την ασφυκτικά εφαρμοστή παγέτα με ουρά -, έκανε «ζημιές» και μεράκλωνε υπαινικτικά τα «καψούρια» της στα πρώτα τραπέζια που έσπαγαν βουνά από πιάτα στα πόδια της. Στη δύση λοιπόν αυτών των μαγαζιών ανέτειλε το άστρο της, εκεί «στο Φάληρο που πλένεσαι».

Από τότε μέχρι σήμερα έχουν περάσει σχεδόν σαράντα χρόνια, η Ελλάδα έχει κάνει reloading αρκετές φορές, η Αντζελα Δημητρίου όμως παραμένει αταλάντευτα ίδια. Εξακολουθώντας να κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα. Ζημιές. Η πιο πρόσφατη ήταν από τις μεγαλύτερες της καριέρας της. Μία ακόμη καμπάνια, από τον Πολύκαρπο Ζαλώνη, στην ευρηματικά προκλητική σειρά διαφημίσεων των Jumbo που μέσα σε δύο ώρες από την πρώτη της διαδικτυακή εμφάνιση έγινε νούμερο ένα στο twitter, το πρώτο 24ωρο ξεπέρασε το ένα εκατομμύριο views μόνο στο facebook (σήμερα είναι πάνω από δύο εκατ.), προκάλεσε την μήνιν του Κέντρου Ερευνας για Θέματα Ισότητας που ζήτησε την απόσυρσή της γιατί, όπως ισχυρίζεται, παροτρύνει στην άσκηση βίας κατά των γυναικών, ενέπνευσε ευρηματικές παραλλαγές και σίγουρα θα είναι μέσα στο τοπ-3 των θεμάτων που θα συζητηθούν στα πασχαλινά τραπέζια  απανταχού της Ελλάδας, κλείσει – δεν κλείσει η αξιολόγηση. Απέφερε δε στην τραγουδίστρια 40.000 ευρώ.

Η Λαίδη Αντζελα (τίτλος που απένειμε η ίδια στον εαυτό της, αλλά όλοι τον υιοθέτησαν) είναι η προσωποποίηση του συνοικιακού ονείρου που καλλιεργήθηκε στις φτωχογειτονιές του 1950, όπου γεννήθηκε σε μια απροσδιόριστη χρονολογία στο πρώτο μισό της δεκαετίας. Εκεί το σχολείο ήταν για τα κορίτσια πολυτέλεια και η δουλειά στο εργοστάσιο μονόδρομος. Πιθανή διαφυγή ένας καλός γάμος. Ή, για τις πιο ριψοκίνδυνες, μια επανάσταση όχι για ιδεολογικούς λόγους αλλά για αναζήτηση του στοιχειώδους ζωτικού χώρου. Η έφηβη Αγγελική Κιουρτσάκη, εργάτρια στις κλωστές Πεταλούδα, μητέρα ενός αγοριού εκτός γάμου, την ύπαρξη του οποίου είχε κρατήσει κρυφή αφού τον παρουσίαζε ως αδελφό της, «την κάνει» για να συναντήσει το όνειρό της. Ο Κοέλιο μπορεί να μην είχε διατυπώσει ακόμη το τσιτάτο-κλισέ περί σφοδρής επιθυμίας και συνωμοσίας του Σύμπαντος, αλλά η Αγγελική το είχε ως κληρονομικό χάρισμα.

Στον προθάλαμο της δημοσιότητας έμεινε λίγα χρόνια. Το 1982, και ενώ ήταν ήδη πρώτο όνομα στις πίστες, υπογράφει το πρώτο της συμβόλαιο με μεγάλη δισκογραφική εταιρεία και αποκτά, πλέον, πανελλήνια εμβέλεια. Εκτοτε ηχογραφεί συνέχεια τραγούδια-ύμνους στην καψούρα, αλλά τι σημασία έχει να θυμίσουμε τίτλους που όλοι λίγο-πολύ γνωρίζουμε; Ή το ότι στα παζάρια της Τουρκίας και των αραβικών χωρών, όταν καταλάβουν ότι είσαι Ελληνας, σου τραγουδάνε, πολύ συχνά, τις «Μαργαρίτες». Σημασία έχει ότι η Αντζελα, χωρίς παρεκκλίσεις και χωρίς ενοχές, επέβαλε και καθιέρωσε ως «πολύ» το «λίγο» που είχε να διαχειριστεί. Με το ένστικτο για επιβίωση του ανθρώπου της πιάτσας που μπορεί ενίοτε να προκαλεί στραβοτιμονιές, αλλά σπάνια βγάζει το όχημα εκτός πορείας. Για παράδειγμα, όταν το 1985 τραγουδούσαμε ψιλομεθυσμένοι το «Ποια θυσία», με τίποτα δεν φανταζόμαστε πως, 30 χρόνια μετά, θα την κατηγορούσαν ότι για χάρη της διαφήμισης «πείραξε» το σπουδαίο αυτό τραγούδι. Ούτε ότι θα την αποκαλούσαν σπουδαία λαϊκή τραγουδίστρια.

Η Αντζελα εξάλλου δεν είναι τα τραγούδια της. Είναι ρόλος. Είναι ο καταγγελτικός τόνος της στα καψουροτράγουδα («Θα ‘θελα να ‘ξερα δεν ντρέπεσαι;»). Είναι ο χαρακτηριστικός τρόπος με τον οποίο αυτονομούνται, επί πίστας, τμήματα του κορμού της και λικνίζονται ερήμην του υπόλοιπου σώματος. Είναι οι θυελλώδεις έρωτές της που τα παραλειπόμενά τους τροφοδοτούν, δεκαετίες μετά, την gossip ειδησεογραφία και τον μύθο της, ο εις διπλούν γάμος της με τον ίδιο άνθρωπο στην ίδια εκκλησία, τα οράματα με την Παναγία, η σορός του πατέρα της που κάπνιζε, οι σε ζωντανή μετάδοση αρραβώνες της κόρης της Ολγας. Είναι οι οργίλες επεμβάσεις της στον τηλεοπτικό αέρα κουτσομπολίστικων εκπομπών. Είναι οι ατάκες της περί άσφαλτων, βρώσιμων ειδών υγιεινής, θέας στον Ατλαντικό από ταράτσες του Σουνίου, πιθανότητας που φτάνει το ένα της Χιλής. Δεν ξέρουμε με σιγουριά αν όντως τα έχει πει, αλλά ούτε αυτό έχει σημασία. Οπως δεν έχει σημασία αν ήταν αυτή η γυναίκα της ζωής του Στηβ Κακέτση ή ο Κακέτσης ο άντρας τής δικής της ζωής, πόσες αμβλώσεις τής επέβαλε να κάνει ο Λευτέρης Πανταζής, αν όντως το «Ποια θυσία» έχει γραφτεί για τον γιο της.  

Η Αντζελα είναι η Αντζελα και είναι εδώ για να θυμίζει πως όταν εσύ ο ίδιος τρολάρεις την τιμή σου, δεν μπορεί κανείς να σε υποτιμήσει.