Manga χωρίς προκατάληψη

Ελαφρώς δύσκολα τα πράγματα στη Γερμανία πριν από τη δεκαετία του 1990 για τα λίγα εκείνα κορίτσια που αρέσκονταν στα κόμικς. Εκτός από κάτι αγορίστικες αμερικανιές, ξεραΐλα. Η ελληνικής καταγωγής Χριστίνα Πλάκα ήθελε κάτι παραπάνω κι ενθουσιάστηκε διαπιστώνοντας ότι τα ήδη αγαπημένα της ιαπωνικά κινούμενα σχέδια, πηγή έμπνευσης για τις πρώτες ζωγραφιές της, το είχαν. «Κοριτσίστικες» σειρές όπως το «Sailor Moon» προκάλεσαν μια τάση τόσο ισχυρή ώστε η Χριστίνα να θυμάται ακόμα τη στιγμή που στα δώδεκά της κράτησε το πρώτο της manga. «Σε σχέση με τα δυτικά κόμικς είχαν τόσο εξωτικό ντιζάιν και διάταξη καρέ που έμοιαζαν με αποκάλυψη». Οταν στα δεκαπέντε της αγόρασε ένα τεύχος «Dragonball», κατάλαβε με τι ήθελε να ασχοληθεί. Το είχε ίσως υποπτευθεί όταν είχε γνωρίσει τους δημοφιλείς χαρακτήρες του στην ελληνική τηλεόραση, ένα καλοκαίρι της παιδικής ηλικίας, όταν είχε έρθει στην Ελλάδα για διακοπές.

Στο μεταξύ στη Γερμανία, η σκηνή φούντωνε, προσφέροντας στη Χριστίνα αυτό που σήμερα ονομάζει επιρροές: πέραν του Τοριγιάμα Ακίρα («λάτρευα τον απλό και αστείο τρόπο που σχεδίαζε τα περιπετειώδη σενάρια του «Dragonball»»), υπήρχαν και η Μινεκούρα Καζούια («ήθελα οι χαρακτήρες μου να είναι όσο κουλ και οι δικοί της») ή η Νανανάν Κιρίκο («πολύ μινιμαλιστική αλλά τόσο πλούσια σε συναίσθημα και μηνύματα»).

Δηλαδή ήταν γυναικεία υπόθεση τα manga στη χώρα των Τευτόνων; Και ναι και όχι. Ενώ ο μέσος Γερμανός εντυπωσιάζεται ακόμα από μια συμπατριώτισσά του δημιουργό και την «αλλόκοτη» τέχνη της, την ίδια στιγμή στα manga είναι που σχεδιάζονται οι περισσότερες ειπωμένες από γυναικεία σκοπιά ιστορίες. «Κάποια γυναικεία ζητήματα σπανίζουν στα δυτικά κόμικς» λέει η Χριστίνα, που δραστηριοποιείται κυρίως στα «σόουτζο», τα manga για νεαρά κορίτσια. Χαρακτηριστικότεροι τίτλοι της, τα «Prussian Blue» και «Yonen Buzz», για ένα γυναικείο συγκρότημα που καλείται να συνδυάσει επιτυχία, σχέσεις και καθημερινότητα. Χώρια που η ίδια η Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου ανεβοκατεβαίνει συχνά στον κατάλογο των ευρωπαϊκών προτιμήσεων: παρά τον «ιαπωνισμό» του 19ου αιώνα ή τη μεταπολεμική ειρήνη, κάποιοι εξακολουθούν να τη βλέπουν σαν εξωτικό προορισμό. «Υπάρχει λοιπόν μια προκατάληψη για τα manga ή τα anime, που οφείλεται στην άγνοια για τον κόσμο τους» εξηγεί η Χριστίνα. Οχι ότι αποθαρρύνεται: το 2012 αποφοίτησε από το πρώτο μεταπτυχιακό για manga στo Πανεπιστήμιο Seika του Κιότο, τα έργα της μεταφράζονται συχνά, ενώ στη Γερμανία παραδίδει διάφορα σχετικά σεμινάρια. Στην Αθήνα και στο Comicdom έρχεται ως καλεσμένη του Ινστιτούτου Γκαίτε αφενός για ένα δημιουργικό εργαστήριο σε μαθητές γερμανικών και αφετέρου για ένα σεμινάριο σχεδιασμού ή μια συζήτηση με την καθηγήτρια ιαπωνικών κόμικς Σουκγιούνγκ Γιου. Ανυπομονεί για όλα, λέει. Και όταν ερωτάται για την ικανότητα της ένατης τέχνης να καλωσορίζει νέες ιδέες και πολιτισμούς, την περιγράφει σαν «ένα εργαλείο της ελεύθερης σκέψης που δεν γνωρίζει εθνικά ή πολιτισμικά σύνορα». «Ολοι θα πρέπει να μπορούν να διαβάζουν ένα κόμικ χωρίς να προσβάλλονται από εθνική ή θρησκευτική άποψη».

INFO
Comicdom Con Athens, 15-17 Απριλίου, Ελληνοαμερικανική Ενωση και Γαλλικό Ινστιτούτο, είσοδος ελεύθερη. Λεπτομέρειες για σεμινάρια, εργαστήρια και συζητήσεις στα οποία συμμετέχει η Χριστίνα Πλάκα στα www.comicdom-con.gr/ και www.goethe.de/ins/gr/el/