Σμυρναίικος μπακλαβάς

Η Σμύρνη είναι η πρωταγωνίστρια στην παράσταση της Μιμής Ντενίση, η Σμύρνη και η μνήμη. Ξεκινώντας από την ίδια την Ιστορία, το έργο καλύπτει περίπου μια εξαετία από το 1917 έως το 1923. Από την άνοδο στην πτώση, από την ευημερία στην καταστροφή, με την πολιτική να κινείται παράλληλα με τις επιμέρους μικρές και μεγάλες ιστορίες, Ελληνες, Αρμένιοι, Εβραίοι, Τούρκοι συμβιώνουν επί σκηνής, σε μια πλούσια, χωρίς υπερβολές, παραγωγή.

Μέσα από τη ζωή μιας οικογένειας που ξεκληρίστηκε και όσοι απέμειναν ήρθαν πρόσφυγες στην Ελλάδα, η παράσταση επιχειρεί να συνδυάσει τα ιστορικά γεγονότα με τη μυθοπλασία. Μέσα από την αφήγηση – τον ρόλο της αφηγήτριας κρατά η Μιμή Ντενίση, που παίζει και τον κεντρικό ρόλο της Φιλιώς – περνούν πολλές πληροφορίες γύρω από τη ζωή στη Σμύρνη. Από τις γειτονιές και τους μαχαλάδες ώς τα ζαχαροπλαστεία και τις μοδίστρες, η αφήγηση παρέχει το αποτέλεσμα της έρευνας που υπογράφει η πρωταγωνίστρια. Με τη συνδρομή των μεγάλων πανό που αλλάζουν στο βάθος της σκηνής, ο Γιώργος Πάτσας έστησε ένα καθαρό, χρηστικό σκηνικό, που εναλλάσσεται για να καθορίσει τον τόπο και τον χρόνο της εξέλιξης.

ΕΡΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. Η πλοκή της παράστασης «Σμύρνη μου αγαπημένη» κινείται ανάμεσα σε ιστορίες έρωτα και πολιτικής. Ανολοκλήρωτοι έρωτες ανάμεσα σε Ελληνίδα και Τούρκο, δύσκολοι έρωτες ανάμεσα σε αφεντικό και υπηρέτρια, μοιραίοι έρωτες ανάμεσα σε ντόπια και Ευρωπαίο και παράλληλα η κόντρα βενιζελικών και βασιλικών ανάμεσα σε δύο αδέλφια.

Καθοριστικός ο ρόλος της ζωντανής ορχήστρας: η Εστουδιαντίνα ζωντανεύει τους ήχους μια πόλης και μιας ολόκληρης εποχής. Καθοριστική και η παρουσία του Μπάμπη Τσέρτου, μιας γνήσιας φωνής, ζωντανά στη σκηνή. Εξαιρετική η Σοφία Μέρμηγκα.

Μεγάλη η διάρκεια της παράστασης και περιττές οι λαϊκίστικες ατάκες («Οχι, δεν έγινε συνωστισμός στο λιμάνι της Σμύρνης»), κι ας προκαλούν τον ενθουσιασμό και το χειροκρότημα του κοινού που αντιδρά και σε κάθε αναφορά στη Μεγάλη Ιδέα. Η συγκίνηση είναι ο βασικός μοχλός, μια συγκίνηση που έχει βαθιές ρίζες και που συνδέεται τόσο άμεσα με το σήμερα. Μετά την καταστροφή της Σμύρνης, η αρχόντισσα Φιλιώ, που επιζεί μαζί με τα παιδιά της, εγκαθίσταται στα προσφυγικά της Αθήνας και φτιάχνει μπακλαβά.

Δεν είναι τυχαία η επιτυχία της παραγωγής αυτής: δύο χρόνια γεμίζει το Θέατρον του Ελληνικού Κόσμου, με τις 1.000 θέσεις και τις πέντε παραστάσεις την εβδομάδα. Αγγίζει ευαισθησίες με μια μορφή θεατρική και αφηγηματική μαζί. Είναι μια έξυπνη σύλληψη εκπαίδευσης και ψυχαγωγίας που παρέχει πληροφορίες ενώ παράλληλα επιχειρεί να φτιάξει μια ατμόσφαιρα συγκίνησης. Χωρίς να αποτελεί παράσταση – ντοκουμέντο συνδυάζει μυθοπλασία και ιστορικά γεγονότα.

Ο θίασος, τέλος, υπηρετεί τις απαιτήσεις του θεάματος. Δεν είναι οι ερμηνείες που καθηλώνουν, είναι ο τρόπος που εξελίσσεται η ιστορία παράλληλα με την Ιστορία, μέσα από τα μικρά της καθημερινότητας. Ακόμα και τα επιμέρους αυτονόητα στοιχεία εντάσσονται στη φυσική ροή ενός πρόσφατου παρελθόντος με το οποίο εξακολουθούμε να συνδεόμαστε. Η σκυτάλη έχει πια περάσει στο παρόν. Με τα ίδια σμυρναίικα υλικά.

Κείμενο – σκηνοθεσία:
Μιμή Ντενίση 
Σκηνικά – κοστούμια:
Γιώργος Πάτσας 
Μουσική – ενορχηστρώσεις:
Ανδρέας Κατσιγιάννης
Παίζουν: Μιμή Ντενίση, Κώστας Βουτσάς, Τάσος Χαλκιάς, Μιχάλης Μητρούσης, Τάσος Νούσιας, Χριστίνα Αλεξανιάν, Μάνος Ζαχαράκος, 
Δημήτρης Μακαλιάς, Κατερίνα Γερονικολού, Λευτέρης Ζαμπετάκης κ.ά.
Συμμετέχει ζωντανά η ορχήστρα Εστουδιαντίνα.
Τραγουδούν ο Μπάμπης Τσέρτος και η Σοφία Μέρμηγκα
Πού: Ιδρυμα Μείζονος Ελληνισμού – Ελληνικός Κόσμος – Θέατρον (Πειραιώς 254, τηλ. 212-2540.300) ώς τις 24/4.