Ο θυμός των ψηφοφόρων

Από πού να αρχίσει κάποιος να μετρά τις επιπτώσεις των εκρηκτικών αποκαλύψεων των Panama Papers; Ναι, γνωρίζαμε ότι το σκιώδες χρηματοπιστωτικό σύστημα διογκωνόταν, όμως είναι εντελώς διαφορετικό όταν βλέπεις τα ονόματα και τις πρακτικές που περιγράφονται στα 11,5 εκατομμύρια ντοκουμέντα. Ο βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον είχε μετοχές στο offshore επενδυτικό ταμείο του πατέρα του έως και τέσσερις μήνες προτού γίνει πρωθυπουργός, πολλά μέλη της κινεζικής ηγεσίας και συγγενείς τους ακολουθούσαν ίδιες πρακτικές, πολιτικοί από όλον τον κόσμο, καλλιτέχνες όπως ο Πέδρο Αλμοδόβαρ και ποδοσφαιριστές όπως ο Λιονέλ Μέσι.

«Πρόκειται απλώς για την κορυφή ενός τεράστιου παγόβουνου» γράφει η Ράνα Φόρουχαρ στο περιοδικό «Τάιμ». Οι επιπτώσεις όμως συνδέονται με τη φετινή προεκλογική περίοδο στις ΗΠΑ. Οι ψηφοφόροι πλέον γνωρίζουν καλά πως στο σημερινό σύστημα μόνο το 1% του πληθυσμού επωφελείται, όχι το 99%. Και ίσως γι’ αυτό ο Σάντερς και ο Τραμπ πάνε τόσο καλά, επειδή αγγίζουν την αλήθεια, βέβαια ο καθένας με τον δικό του τρόπο.

«Πού πάμε από εδώ και πέρα;» αναρωτιέται η αρχισυντάκτρια του «Τάιμ». Σίγουρα σε μια επανεξέταση για τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος της αγοράς. Μέρος αυτού είναι και η συζήτηση για το ελεύθερο εμπόριο αλλά και η έκκληση για μια διεθνή καμπάνια εναντίον της φοροδιαφυγής. Θα πρέπει να ελέγχονται οι τρόποι κίνησης των κεφαλαίων παγκοσμίως. «Οι ψηφοφόροι εκφράζουν όλο και περισσότερο θυμό για την παντοδυναμία των οικονομικών και πολιτικών ελίτ» παρατηρεί ο οικονομολόγος Πίτερ Ατγουότερ. «Και αυτό τον θυμό θα τον δούμε να εκφράζεται ακόμα πιο πολύ τους επόμενους μήνες. Και όχι μόνο στις ΗΠΑ». Τα στοιχεία συνηγορούν. Η οργάνωση Διεθνής Οικονομική Ακεραιότητα αποκάλυψε πρόσφατα ότι οι αναπτυσσόμενες οικονομίες έχασαν 7,8 τρισ. δολάρια λόγω των μυστικών κινήσεων κεφαλαίων, όπως αυτές που αναλάμβανε η Mossack Fonseca στον Παναμά.