«Victor / Victoria» Η ζωή του θεάτρου

να από τα πιο γοητευτικά για τον μέσο θεατή θεατρικά θέματα είναι η ζωή του θεάτρου εν θεάτρω. Η θεματογραφία ποικίλλει. Αλλοτε ο θεατής καλείται να κοιτάξει μέσα από την κλειδαρότρυπα τη ζωή στα καμαρίνια, τους έρωτες, τα μίση, τους ανταγωνισμούς, τις υπονομεύσεις, συχνά και τις απόπειρες φυσικής εξόντωσης των ανταγωνιζόμενων πρωταγωνιστριών κυρίως. Αλλοτε το θέμα εστιάζεται στα οικονομικά αδιέξοδα, στο κυνήγι της επιτυχίας, τις διασυνδέσεις με άδολα, δόλια και ύποπτα οικονομικά κέντρα χρηματοδότησης.

Αλλοτε πάλι κυρίως στα μιούζικαλ εντοπίζονται οι διασυνδέσεις του μεγάλου θεάματος στο Μπρόντγουεϊ με τη μαφία, τους γκάνγκστερ, τις μειονότητες, τις υποβαθμισμένες γειτονιές των νέγρων, των πορτορικανών, των μεξικανών παριών στις παρυφές της Νέας Υόρκης. Οχι σπάνια οι ήρωες κωμωδιών, φάρσας αλλά και μιούζικαλ αντιμετωπίζουν εργασιακές συνθήκες λόγω πληθώρας προσφορών και κριτηρίων επιλογής συντελεστών ανάλογα με τις επικρατούσες κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές και ηθολογικές συνθήκες.

Αλλά ο πυρήνας πολλών μιούζικαλ είναι το ίδιο το θέατρο. Τα παρασκήνια, οι συγκρούσεις, τα μειονοτικά ήθη, η κουλτούρα των εθνοτικών ομάδων της Αμερικής.

Π.χ. «Ο βιολιστής στη στέγη» είχε θεματολογικό πυρήνα τους διωγμούς των Εβραίων στη Σοβιετική Ενωση και έμμεσα εκθέτει τα ήθη τους, το ήθος τους, τα τραγούδια τους, τους χορούς τους, τις τελετές τους.

Στο «Καμπαρέ» το θέμα μετατοπίζεται στη χιτλερική εποχή, τους διωγμούς των Εβραίων στη Γερμανία και τον κτηνώδη εξανδραποδισμό ομοφυλοφίλων.

Στο «Σικάγο» η σκηνή κυριαρχείται από τους θεατρικούς νονούς της Μαφίας των γκάνγκστερ του θεάματος.

Στην «Εβίτα» κυριαρχούσε η θεατρικότητα του λαϊκισμού της εξουσίας, ως δόλωμα πενήτων λαών να υπνωτιστούν με το νέο αφιόνι της πολιτικής.

Ακόμα και τα «μουσικά» έργα των Μπρεχτ – Βάιλ εστιάζονται γύρω από τη μεταμόρφωση της ζητιανιάς, του γκανγκστερισμού και της πορνείας ως ωμά εκτοπλάσματα του καπιταλισμού.

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ. Θα τολμήσω να πω ότι το αμερικανικό υβρίδιο, το μιούζικαλ, παιδί της αγγλικής μουσικής παράδοσης του μιούζικ χολ, στο βάθος μιμείται τη θολή, αλλοιωμένη αλλά αυθεντική παράδοση μέσα από παραμορφωτικούς καθρέφτες του Αριστοφάνη. Είναι πολιτικό θέατρο, με ό,τι σημαίνει πάντα αυτός ο ανοιχτός στη συζήτηση όρος.

Ιδού τώρα παίζεται στο θέατρο Πάνθεον ένα διάσημο με μακρά επιτυχία διεθνώς αμερικανικό μιούζικαλ, το «Βίκτορ / Βικτόρια». Οπως συμβαίνει σ’ αυτό το είδος θεάματος το θέμα στηρίζεται συνήθως σε ελεύθερη διασκευή προϋπάρχοντος θεατρικού έργου ή κινηματογραφικού σεναρίου.

Και η «Οπερα της πεντάρας» και η «Καμπίρια» και η «Ντόλι» έχουν πίσω τους αριστουργήματα του Γκέι, του Φελίνι και του Θόρντον Γουάιλντερ. Μη προς κακοφανισμόν τα περισσότερα έργα του Σαίξπηρ είχαν λογοτεχνικό ή θεατρικό πρόδρομο (του μεγαλοφυούς «Αμλετ» είχαν προηγηθεί τρεις άλλοι «Αμλετ»!!).

Ετσι και το «Βίκτορ / Βικτόρια» μεταφέρει στη μουσική του εκδοχή ένα γνωστό θέμα στο μεγάλο θεατρικό θέαμα της Νέας Υόρκης. Η ανεργία των ηθοποιών, χορευτών, τραγουδιστών, μουσικών, ενδυματολόγων και η εμπλοκή της θεατρικής παραγωγής στα συμφέροντα που ελέγχονται από οργανωμένες ομάδες εκμετάλλευσης του θεάματος, κυρίως του μαζικού, θεατρικού και μουσικού.

Το θέμα του έξοχου μιούζικαλ «Βίκτορ / Βικτόρια» καταγράφει την προσπάθεια μιας νεαρής ταλαντούχας τραγουδίστριας που για να επιβιώσει στο σκληρό, άτεγκτο περιβάλλον του μεγαλοθεάματος μεταμορφώνεται σε άνδρα, σε μια εποχή που έχει ανέβει η ζήτηση και η προβολή άρα και η κοινωνική αποδοχή εμφανώς ομοφυλόφιλων καλλιτεχνών.

Στο μιούζικαλ αυτό ο κομπέρ είναι ένας προβεβλημένος ομοφυλόφιλος σόουμαν. Ετσι η φιλόδοξη αλλά απορριπτέα ως γυναίκα σόουμαν πρωταγωνίστρια παίζει το χαρτί του αμφίφυλου όντος. Τόσο όσο να γίνεται το μήλον της διεκδίκησης ανδρών και γυναικών!! Και όλο αυτό μέσα στον κόσμο του μεγάλου μουσικού θεάματος, όπου συμφέροντα, πάθη, αντιπαλότητες, αστεράκια και αστέρες, μεροκαματιάρηδες και υψηλόμισθοι του είδους.

Το αμερικανικό πρότυπο έπεσε σε καλά χέρια και πρώτα στη Μυρτώ Κοντοβά που το μετέφρασε, το διασκεύασε και έγραψε υπέροχους στίχους.

Ο πάντα ευρηματικός και εμπνευσμένος Μανόλης Παντελιδάκης δημιούργησε ένα πολυμήχανο, ευφάνταστο και λειτουργικό εικαστικό πλαίσιο και ο ικανός και δημιουργικά εύστροφος Αλέξιος Πρίφτης με μια ορχήστρα σολίστ ενορχήστρωσε και διηύθυνε τη ζωντανή ορχήστρα.

Στην πρώτη του κύρια σκηνοθετική εμφάνιση ο Απόλλων Παπαθεοχάρης, που σχεδίασε και τα εκατοντάδες κοστούμια, κατόρθωσε να οργανώσει μια παράσταση φάρσα, ισορροπημένη και πιστή στην παράδοση τους είδους.

ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ. Αλλη μια φορά θα πρέπει να εκπλαγώ με τους Ελληνες που καταπιάνονται με ένα ξένο στην παράδοσή μας και μη διδασκόμενο στις σχολές είδος, όπου όμως θριαμβεύουν. Ειδική λοιπόν μνεία στους ηθοποιούς και τους χορευτές που οργιάζουν κυριολεκτικά στις άπειρες μεταμορφώσεις του μπαλέτου. Ενας θρίαμβος του χορογράφου Τζένινγκς.

Η Εβελίνα Παπούλια είναι χαρισματικό πλάσμα. Παίζει, ελίσσεται, χορεύει, μεταμορφώνεται με μέτρο και σκηνικό ήθος σπάνιο.

Ο Γιάννης Ζουγανέλης μεταφέρει την πείρα του και το βιτριολικό του χιούμορ σ’ έναν ρόλο που χρειάζεται να περπατήσει σε τεντωμένο σκοινί.

Η Θεοδώρα Τζήμου δίνει ρέστα. Εχει τσαγανό και γνωρίζει το είδος από μέσα.

Ο Γιάννης Στάνκογλου στην πρώτη επαφή του με το είδος κατόρθωσε και να προσαρμοστεί και να επιπλεύσει χρησιμοποιώντας την υποκριτική του περιουσία και να την εντάξει σε νέες χρήσεις ιδιότυπες.

Ο Κοψιδάς, ο Φραγκιόγλου, ο Σουξές και οι άλλοι ηθοποιοί υπηρέτησαν με πάθος και δημιουργική αφομοίωση το είδος. Χάρη βέβαια σε μια γενναιόδωρη και αφειδώλευτα σπάταλη παραγωγή.      

Κείμενο: 
Μπλέικ Εντουαρντς
Στίχοι: Λέσλι Μπρικλ
Μουσική: 
Χένρι Μαντσίνι
Απόδοση:
 Μυρτώ Κοντοβά
Σκηνοθεσία – κοστούμια:
Απόλλων Παπαθεοχάρης
Σκηνικά:
Μανόλης Παντελιδάκης
Ενορχήστρωση:
Αλέξιος Πρίφτης
Χορογραφίες:
Chali Jennings
Παίζουν:
Εβελίνα Παπούλια, Γιάννης Ζουγανέλης, Γιάννης Στάνκογλου, Θεοδώρα Τζήμου, Γιώργος Κοψιδάς, Δημήτρης Φραγκιόγλου, Γιώργος Σουξές κ.ά.
Πού:
Θέατρο Πάνθεον, Πειραιώς 166, τηλ. 210-3471.111