Το αγαπημένο μότο υπουργών και κυβερνητικών στελεχών εδώ και μερικές ημέρες είναι πως «τα αιτήματα ενίοτε γίνονται δεκτά». Η συγκεκριμένη φράση εμπεριέχει ένα απροσδιόριστης αναλογίας μείγμα προειδοποίησης και απειλής προς την αξιωματική αντιπολίτευση και στην ουσία απαντά στην πρόσφατη πρόκληση Μητσοτάκη για διενέργεια εκλογών.
Το υπονοούμενο του Μαξίμου προς τους γαλάζιους δεν χρήζει πολλών αναγνώσεων. Από τη μια η κυβέρνηση αφήνει να εννοηθεί σε όλους τους τόνους πως ο νέος πρόεδρος της ΝΔ αναγκάστηκε να ζητήσει εκλογές υπό την πίεση της τέρμα δεξιάς πτέρυγας του κόμματός του και άλλων συμφερόντων. Και από την άλλη, αφήνει να αιωρείται η αίσθηση πως καλό θα ήταν για τον αρχηγό της ΝΔ να μην το επαναφέρει συχνά διότι μπορεί να έρθει αντιμέτωπος με έναν εκλογικό αιφνιδιασμό αβέβαιης κατάληξης.
Ολα αυτά εξυπηρετούν περισσότερο την πολιτική επικοινωνίας του Μεγάρου Μαξίμου. Οι αντιδράσεις ακόμη και του ίδιου του Αλέξη Τσίπρα στο αίτημα της αξιωματικής αντιπολίτευσης για κάλπες στοχεύουν περισσότερο τις ισορροπίες της ΝΔ και όχι το εσωτερικό των Κοινοβουλευτικών Ομάδων της συγκυβέρνησης.
Αλλωστε, μετά τους δημόσιους όρκους του Πάνου Καμμένου πως θα στηρίξει τον Τσίπρα «μέχρι τέλους», δεν χωρεί αμφιβολία πως ο γάμος ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, παρά τον ισχυρό κλονισμό που υπέστη εξαιτίας του lapsus linguae ενός εξωκοινοβουλευτικού αναπληρωτή υπουργού, έχει πάρει παράταση.
Να ‘τανε το ’21, να ήμουνα Πρωθυπουργός
Ο Αλέξης Τσίπρας δεν έχει στον πολιτικό του σχεδιασμό τις εκλογές. Και στους αντιπάλους του απαντά χρησιμοποιώντας το επιχείρημα των ίδιων όταν εκείνος κατέφυγε στις εκλογές του Σεπτεμβρίου. «Μα είναι αστείο, κάθε τρεις μήνες εκλογές;» είχε πει από τη μακρινή Τεχεράνη στους συνομιλητές του όταν κάτι τόλμησε να ψελλίσει ο Καμμένος, υπενθυμίζοντας ότι η κυβέρνησή του πήρε εντολή να υλοποιήσει τη μνημονιακή συμφωνία αρχές του φθινοπώρου. Επομένως, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, πρόθεση του Πρωθυπουργού είναι να παρατείνει τον βίο της κυβέρνησης και για την επόμενη διετία ή ακόμη και τριετία.
Αλλωστε, εφόσον το Μαξίμου δεν αντιμετωπίζει προβλήματα κυβερνητικής συνοχής, ο Τσίπρας δεν έχει κάποιον λόγο να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές, την ώρα μάλιστα που οι δημοσκοπήσεις δίνουν στο κόμμα του τη δεύτερη θέση σε απόσταση από τη ΝΔ. Οι επόμενες περιφερειακές και δημοτικές εκλογές θα γίνουν το 2018 και η προεδρική εκλογή το 2020.
Εναν χρόνο δηλαδή πριν από το 2021, έτος για το οποίο ο Αλέξης Τσίπρας έχει θέσει προσωπικό στόχο να γιορτάσει τα 200 χρόνια από την επέτειο της Επανάστασης του ’21 ως Πρωθυπουργός. Το είπε άλλωστε στον Παυλόπουλο ανήμερα Πρωτοχρονιάς, όταν πέρασε από το Προεδρικό για το καθιερωμένο ποδαρικό της πολιτικής ηγεσίας. «Εσύ θα είσαι και τότε» ακούστηκε να λέει στον Πρόεδρο υπαινισσόμενος ότι θα τον ξαναπροτείνει για το ύπατο πολιτειακό αξίωμα.
Ο εορτασμός των 200 χρόνων της εθνικής παλιγγενεσίας αργεί ωστόσο.
Οι παίκτες στην αφετηρία
Ο Τσίπρας έχει μπροστά του ένα κρίσιμο δίμηνο που εν πολλοίς θα καθορίσει και τη σταθερότητα της κυβέρνησής του. Στον Ευκλείδη Τσακαλώτο, που πήγε την Πέμπτη το απόγευμα στο Μαξίμου, ζήτησε να κλείσει ανώδυνα το θέμα της αξιολόγησης. Η κυβέρνηση ευελπιστεί ότι προτού οι εκπρόσωποι των δανειστών αναχωρήσουν από την Αθήνα γύρω στις 12-13 Απριλίου θα έχει επέλθει συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης και τρόικας, τουλάχιστον ως προς το τμήμα της αξιολόγησης που αφορά το Ασφαλιστικό και το Φορολογικό.
Εάν αυτό συμβεί – η κυβέρνηση πιστεύει ότι δεν υπάρχουν μεγάλες αποστάσεις -, ενδεχομένως να προχωρήσει στην κατάθεση και ψήφιση των δύο επίμαχων νομοθετημάτων προκειμένου εκ παραλλήλου να συνεχίζεται η διαπραγμάτευση για τα κόκκινα δάνεια. Οι αρχικές σκέψεις για αποκοπή των κόκκινων δανείων από το συνολικό πακέτο της διαπραγμάτευσης έχει υποχωρήσει μπροστά στη διαπίστωση πως, εφόσον δεν κλείσει το σύνολο της αξιολόγησης, δεν θα εκταμιευτεί η επόμενη δόση.
Ο υπουργός Οικονομικών, γνωρίζοντας ότι το παιχνίδι θα κριθεί εν πολλοίς και στη στάση του ΔΝΤ, θα πάει στα μέσα Απριλίου στην Ουάσιγκτον για να είναι παρών στην εαρινή Σύνοδο του Ταμείου. Εκεί θα επιδιώξει μια πρώτη βολιδοσκόπηση των δανειστών για το ζήτημα του χρέους ευελπιστώντας σε μια εξέλιξη-πακέτο που θα αφορά και την αξιολόγηση και το χρέος μέχρι το ορθόδοξο Πάσχα.
Βεβαίως οι σημαντικές αποφάσεις για την τύχη της αξιολόγησης θα ληφθούν στις 22 Απριλίου στο Eurogroup, όπου και θα φανεί εάν οι δανειστές έχουν αποφασίσει να συναινέσουν στο κλείσιμο της πρώτης αξιολόγησης και φυσικά στην εκταμίευση της δόσης. Οι εκτιμήσεις του συνόλου των θεσμών συγκλίνουν στην άποψη πως το ΔΝΤ θα μπει στο πρόγραμμα τελικώς και ότι προκειμένου να κλείσει η διαπραγμάτευση θα κάνει κάποιες υποχωρήσεις – «να βάλει λίγο νερό στο κρασί του» είχε ζητήσει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος μέσω των «ΝΕΩΝ» υπό την προϋπόθεση ότι θα ανοίξει η συζήτηση για το χρέος.
Ανασχηματισμός στον τερματισμό
Εάν όλα εξελιχθούν όπως αναμένει το Μαξίμου και οι ψηφοφορίες δεν κρύβουν εκπλήξεις, τότε ο Αλέξης Τσίπρας θα προχωρήσει σε κυβερνητικό ανασχηματισμό. Με το κλείσιμο της αξιολόγησης θα επικαλεστεί το κλείσιμο ενός κυβερνητικού κύκλου και θα κάνει κάποιες αλλαγές ή ακόμη και διορθώσεις στο κυβερνητικό σχήμα που θα δώσουν ένα νέο στίγμα.
Οι αλλαγές αυτές θεωρείται αυτονόητο ότι θα περιλαμβάνουν και τις υποσχέσεις που έχει δώσει ο Πρωθυπουργός στον Πάνο Καμμένο προκειμένου να καταλαγιάσει το πάθος του προέδρου των ΑΝΕΛ προς το πρόσωπο του αναπληρωτή υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννη Μουζάλα. Χωρίς αυτό να σημαίνει αναγκαστικά ότι ο Τσίπρας θα μετακινήσει τον Μουζάλα ή ότι θα τον θέσει εκτός κυβερνητικού σχήματος. Πάντως, στον ανασχηματισμό ο Αλέξης Τσίπρας αναμένεται να συμπεριλάβει και πρόσωπα όπως π.χ. ο Φώτης Κουβέλης που έχουν έναν συμβολισμό για τον ΣΥΡΙΖΑ και γενικώς τους αριστερούς ψηφοφόρους.
Από τη στιγμή που το Μαξίμου διασφαλίσει την έναρξη της συζήτησης για το χρέος, τότε θα προσπαθήσει να αποκτήσει ένα νέο αναπτυξιακό αφήγημα που θα επικεντρώνεται στην οικονομία, στις επενδύσεις και στο άνοιγμα στις αγορές. Καθόλου εύκολη υπόθεση, εάν σκεφτεί κανείς πως η πλήρης συμμετοχή του ΔΝΤ προϋποθέτει τη σε εύλογο χρονικό διάστημα σύναψη συμφωνίας (memorandum) μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και του Ταμείου.
Η πρώτη αξιολόγηση πάντως είναι μόνο η αρχή.
Διότι αμέσως μετά θα εκκινήσει η διαδικασία της δεύτερης αξιολόγησης που αυτή τη στιγμή κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει ότι θα είναι ευκολότερη ή λιγότερο βασανιστική.
Χωρίς να μπορεί κανείς να υποτιμά τον παράγοντα Προσφυγικό, ο οποίος μπορεί να προκαλέσει από ελαφρές εσωκομματικές αναταράξεις έως και μεγάλες κυβερνητικές κρίσεις.