Τι είδε ο νεαρός κοσμοπολίτης

Στην ημερολογιακή καταχώριση με ημερομηνία 15 Μαΐου, μία από τις δεκάδες στις οποίες βασίστηκε για τη δική του εκδοχή στην απαγωγή του στρατηγού Κράιπε, ο αξιωματικός Γουίλιαμ «Μπιλ» Στάνλεϊ Μος βρίσκεται πια μαζί με μέλη της ομάδας και τον αιχμάλωτό τους σε ένα σκάφος που πλέει προς την Αίγυπτο. Δεν μπορεί να πιστέψει λέει ότι χθες, τέτοια ώρα, βρισκόταν στην κορυφή ενός βράχου στην Κρήτη. Ο εντυπωσιασμός του ίσως οφείλεται στο νεαρόν της ηλικίας ή στο ότι ήταν πρωτάρης στο νησί και τις μυστικές υπηρεσίες – ο ίδιος ο Φέρμορ κάνει λόγο για έναν κοσμογυρισμένο 22χρονο, που μόλις είχε μετατεθεί στη ΔΕΕ από τη Φρουρά Κόλντστριμ. Και η αλήθεια είναι ότι στο «Κακό φεγγαραντάμωμα», το άλλοτε φιλομαθές, κάποτε εθνογραφικό και πάντα διψασμένο βλέμμα του δεν σταματά να παρατηρεί. Τη μια τον συνεργάτη και φίλο του, τον οποίο θαυμάζει σαν ήρωα, την άλλη έναν Κρητικό που φυσάει τη μύτη του χωρίς μαντίλι. Πότε ένα κορίτσι που του θυμίζει την «Αγνωστη του Σηκουάνα» και πότε το θύμα του με τα «τευτονικά» χαρακτηριστικά.  

Οχι ότι η αφήγηση του Μος υστερεί σε ιστορική σημασία ή και στρατιωτικό σασπένς. Παρότι γράφτηκε το 1945, η ΔΕΕ επέτρεψε την κυκλοφορία της το 1950. Ο Σόμερσετ Μομ την είχε συμπεριλάβει στα τρία καλύτερα βιβλία της χρονιάς, το BBC την είχε διασκευάσει σε εκπομπή , ενώ το 1957 έγινε ταινία από τον Μάικλ Πάουελ, σε μουσική του Μίκη Θεοδωράκη. Η έκδοση περιλαμβάνει χορταστικό φωτογραφικό υλικό από την επιχείρηση, επίλογο του Φέρμορ γραμμένο το 2001 και πρόλογο της κόρης τού συγγραφέα, υπογεγραμμένο το 2014. Ομως, εκείνες οι εθνογραφικές εντυπώσεις σχεδόν δίνουν τον τόνο. «Ο Μπουρτζάλης φέρνει κάτι από τον Φάλσταφ» αναφέρει ο Μος για τον αρχηγό της ομάδας αντιπερισπασμού. «Προτού ξεκινήσει το γεύμα του, έκανε τον σταυρό του και άφησε ταυτόχρονα ένα τρομακτικό ρέψιμο. Στη συνέχεια, περιφρονώντας το πιρούνι, έχωσε το τρομερό μαχαίρι του σε ένα κομμάτι κρέας και άρχισε να το τρώει έτσι. Είδε ότι τον κοιτούσα με περιέργεια και τσίμπησε αμέσως ένα μάτι αρνιού και μου πρόσφερε το ζελατινώδες μεζεδάκι».

William Stanley Moss
Κακό Φεγγαραντάμωμα
Μτφ. Μυρσίνη Γκανά
Εκδ. Μεταίχμιο, 2015, Σελ. 256
Τιμή 13,30 ευρώ