«Το μήνυμα του Ισλαμικού Κράτους έχει πλέον εξασθενήσει»

Καθηγητής στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών στο Παρίσι και συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Τζιχάντ: ο ιερός πόλεμος» (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Καστανιώτη), ο Ζιλ Κεπέλ εξηγεί γιατί η προπαγάνδα του Ισλαμικού Κράτους αποτυγχάνει παρά τις επιθέσεις στις Βρυξέλλες.

Γιατί το Βέλγιο έχει μπει στο στόχαστρο των τζιχαντιστών;

Ενας λόγος είναι το επίπεδο του κοινοτισμού του. Το διαζύγιο ανάμεσα στους Φλαμανδούς και τους Βαλόνους επέτρεψε επιπλέον τη δημιουργία και άλλων τύπων θυλάκων – από την τουρκική κοινότητα στο Σάαρμπεκ έως την κοινότητα των Μαροκινών στο Μόλενμπεκ. Επειτα, οι Βρυξέλλες ενσαρκώνουν το σύμβολο της Ευρώπης. Δεν είναι τυχαίο ότι ο σταθμός του μετρό όπου σημειώθηκε η επίθεση βρίσκεται δυο βήματα από τις έδρες δύο σημαντικών θεσμών της ΕΕ. Η επίθεση φέρνει στον νου τον Αμπού Μουσάμπ Αλ Σουρί, γενάρχη της τρίτης γενιάς του τζιχαντισμού, ο οποίος εξηγούσε στο «Κάλεσμα στην παγκόσμια ισλαμική αντίσταση» (2005) ότι η Ευρώπη είναι «το μαλακό υπογάστριο της Δύσης». Aν είναι έτσι, τότε φοβάμαι ότι οι Βρυξέλλες είναι ο ομφαλός.

Μπορεί η επίθεση να είναι η απάντηση στη σύλληψη του Σαλάχ Αμπντεσλάμ;

Ηταν όλα έτοιμα σε κάθε περίπτωση. Η σύλληψη του Σαλάχ Αμπντεσλάμ ήταν ένα πολύ κακό νέο για το ISIS, μια οργάνωση που υπερηφανεύεται για τον ηρωισμό και τη μαρτυρική στάση των οπαδών του. Τι αποδείχθηκε; Οτι ο Αμπντεσλάμ λιποψύχησε στις επιθέσεις του Παρισιού και έπειτα κρύφτηκε στη φούστα της μαμάς του. Για το ISIS ήταν ένα πραγματικό πλήγμα, μια ταπείνωση. Ο συντονισμός και η προετοιμασία των προχθεσινών επιθέσεων δεν αφήνει καμία αμφιβολία ότι ο στόχος ήταν η αποκατάσταση της εικόνας.

Ποια είναι η επιδίωξη των τζιχαντιστών με αυτές τις τυφλές επιθέσεις;

Μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι το μήνυμα του ISIS έχει εξασθενήσει. Η επικοινωνιακή του πολιτική διέρχεται κρίση. Ο στόχος της ισλαμικής τρομοκρατίας είναι να αιφνιδιάσει τους αντιπάλους του προκαλώντας όσο περισσότερες ζημιές μπορεί. Παράλληλα προσπαθεί να στρατολογήσει συμπαθούντες στον πόλεμο που θέλει να προκαλέσει. Αλλά αντί να στοχοποιήσουν τους «ισλαμόφοβους», τους «αποστάτες» ή τους Εβραίους, όπως έκαναν τον Ιανουάριο του 2015, οι τζιχαντιστές επιτίθενται αδιακρίτως από τον περασμένο Νοέμβριο σε πολυπολιτισμικές πόλεις στις οποίες ζουν πολλοί γάλλοι ή βέλγοι μουσουλμάνοι. Ετσι όμως χάνουν. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι επικρίσεις έχουν ενταθεί στον μουσουλμανικό κόσμο μετά τις επιθέσεις του περασμένου Νοεμβρίου στο Παρίσι.

Το ISIS αντιλαμβάνεται ότι έχει αποτύχει στο επίπεδο της προπαγάνδας;

Μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι η ηγεσία του ISIS δυσαρεστείται από το γεγονός ότι βλέπει τους μουσουλμάνους να συνεχίζουν τη συνεργασία τους με τους άπιστους. Η πρώτη γενιά των τζιχαντιστών, αυτή της εποχής της αλγερινής Ενοπλης Ισλαμικής Ομάδας, είχε απομονωθεί από τη μεγάλη μάζα των μουσουλμάνων εξαιτίας της υπέρμετρης βίας. Η δεύτερη γενιά, του Μπιν Λάντεν, δεν μπόρεσε να συνασπίσει τους μουσουλμάνους εναντίον των ΗΠΑ. Και η τρίτη, αυτή που ελπίζει να κινητοποιήσει τους νέους ευρωπαίους μουσουλμάνους, βλέπει να χάνει το στοίχημα.