Το τέλος των «ανεξάρτητων»

^«Η οικονομική κρίση εξολόθρεψε τον χώρο της ανεξάρτητης παραγωγής, τουλάχιστον όπως τον ήξερα. Σήμερα, οι διανομείς και οι παραγωγοί αυτών των ταινιών μπορούν να καλύψουν προϋπολογισμούς δύο εκατ. δολαρίων και αυτό στην καλύτερη των περιπτώσεων. Μόνο που εγώ δεν μπορώ να κάνω μια ταινία με αυτά τα χρήματα πια». Ο Τζον Γουότερς, σκηνοθέτης θρυλικών cult ταινιών όπως τα «Pink Flamingos» και «Hairspray» έχει να κάνει ταινία από το 2004. Μόλις σας εξήγησε το γιατί.

Και δεν είναι ο μόνος, τα ίδια τραβάει και ο Ντέιβιντ Λιντς. «Είναι μια παράξενη εποχή. Κάποτε οι ταινίες μας τραβούσαν έναν ιδιαίτερο κόσμο που από μόνος του αρκούσε να αποζημιώσει τους παραγωγούς μας. Είναι λες και αυτή η “εκπαίδευση” πήγε στράφι ή δεν πέρασε και στις επόμενες γενιές. Ποιος ξέρει; Ισως το απαιτητικό, καλλιτεχνικό σινεμά να επιστρέψει κάποια στιγμή στη μόδα. Αυτό θα ήταν πολύ όμορφη εξέλιξη».

Δεν ήταν πάντα έτσι. Κοιτάξτε τι συνέβαινε τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 όταν ο Τζον Γουότερς, ο Ντέιβιντ Λιντς ή ο Τζιμ Τζάρμους έκαναν τις καλύτερες ταινίες τους (και τις πιο πετυχημένες εμπορικά), δηλαδή όταν ήταν εφικτό είτε μέσω ανεξάρτητων παραγωγών είτε μέσω των στούντιο να βρεθούν αρκετά χρήματα (μιλάμε για budget από πέντε εκατ. δολάρια, και έφταναν σε κάποιες περιπτώσεις μέχρι και τα 60 εκατ. δολάρια) ούτως ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες μιας φιλόδοξης δημιουργίας. Σήμερα, τα μεγάλα στούντιο επενδύουν μόνο σε υπερμεγέθη blockbuster και σε μεταφορές κόμικ ιστοριών. Οι ταινίες που δεν χωράνε σε «κουτάκια» προσελκύουν το ενδιαφέρον μικρών εταιρειών, με ελάχιστους πόρους.

Να αναφέρουμε και ένα ακόμα τρανταχτό όνομα; Φράνσις Φορντ Κόπολα, ο άνθρωπος που τίμησε το «σύστημα» και με το παραπάνω. Η τριλογία των «Νονών» αλλά και ο «Δράκουλάς» του παραμένουν σπουδαίες εμπορικές επιτυχίες, ενώ το «Αποκάλυψη τώρα» συντάραξε τα θεμέλια της αμερικανικής κινηματογραφικής αφήγησης. Σήμερα δεν μπορεί να βρει λεφτά για να στήσει τις ταινίες που θέλει. «Το χειρότερο πράγμα που μπορεί κανείς να πει σε έναν παραγωγό σήμερα είναι: “Θέλω να κάνω μια ταινία που δεν έχει ξαναγίνει”. Κανείς δεν αναζητά κάτι τέτοιο. Ολοι θέλουν να γυρίσουν την ίδια ταινία ξανά και ξανά, γιατί αυτή τους φέρνει σίγουρα κέρδη. Τα επόμενα 100 χρόνια εξέλιξης του σινεμά θα αφήσουν πίσω τους ελάχιστα σημάδια, φοβάμαι».

«Το πρόβλημα είναι πως ελάχιστοι παραγωγοί σήμερα αγαπούν το σινεμά» δηλώνει ο Στίβεν Σόντερμπεργκ που πριν από λίγα χρόνια αποχαιρέτησε τον κινηματογράφο για να εργαστεί στη μικρή οθόνη. Σήμερα σκέφτεται να επιστρέψει. έστω και με αυτές τις επιφυλάξεις.