«Ο κοινός κώδικας των ηθοποιών είναι το χιούμορ»

Κρατάει χρόνια η «αδυναμία» του για τον Μολιέρο. Πιθανότατα χάνεται σε εφηβικές και νεανικές αναγνώσεις, αλλά ουσιαστικά εδραιώνεται το 2005, οπότε υποδύεται τον πρωταγωνιστικό ρόλο στον «Δον Ζουάν». Πέντε χρόνια αργότερα, ο Αιμίλιος Χειλάκης αναλαμβάνει να σκηνοθετήσει τον Γιάννη Μπέζο στον ίδιο ρόλο για τις ανάγκες της παράστασης του Εθνικού Θεάτρου. Φέτος ο δημοφιλής ηθοποιός επανήλθε με τον «Ταρτούφο», παράσταση όπου παίζει και σκηνοθετεί μαζί με τον Μανώλη Δούνια. Σύμφωνα με την υπόθεση, ο ομώνυμος ήρωας είναι ένας ψευτοθρησκευόμενος μικροαπατεώνας που παρουσιάζεται σαν υπέρμαχος της ενάρετης ζωής. Φιλοξενείται από μια πλούσια αστική οικογένεια του Παρισιού και διαταράσσει τις ενδοοικογενειακές σχέσεις επηρεάζοντας τον πατέρα της οικογένειας. Ο μεγαλοαστός Οργκόν γοητεύεται από τις υποκριτικές επιδείξεις ευσέβειας του Ταρτούφου και παρ’ όλες τις προσπάθειες των υπολοίπων να τον πείσουν ότι ο Ταρτούφος είναι κατ’ επίφαση μόνο άνθρωπος της Εκκλησίας, ο Οργκόν επιμένει ότι η παρουσία του μέσα στο σπίτι είναι προς όφελος της οικογένειας.

«Διαβάζοντας τον Μολιέρο ως σκηνοθέτης και ως πρωταγωνιστής ανακαλύπτεις ότι δεν είναι ένας απλός θεατρικός συγγραφέας, αλλά ένας ποιητής της εποχής του» λέει στο «Νσυν» ο Αιμίλιος Χειλάκης. «Σε αυτή τη διαδικασία εντρύφησης με τον ποιητή Μολιέρο ανακαλύπτεις και τον Μολιέρο ως πολιτικό ον, έναν άνθρωπο του 1660, ο οποίος μιλάει για τον Θεό και το κράτος. Μέσα από τις αναγνώσεις μάλιστα για τη ζωή, τα έργα και τον τρόπο με τον οποίο έγραφε, ανακαλύπτει κανείς ότι μιλάει όπως αργότερα θα το επιχειρήσουν ο Βέμπερ, ο Μπακούνιν, ο Ντε Σαντ κ.ά. Σε αυτό το περιβάλλον, ο “Δον Ζουάν” γράφτηκε ως απάντηση του Μολιέρου στους επικριτές του, επειδή επί πέντε χρόνια δεν μπορούσε να ανεβάσει τον “Ταρτούφο”. Αρα τα δύο έργα συνδέονται με άμεσο τρόπο: το ένα μπορεί να θεωρηθεί παιδί του άλλου».

ΤΟ ΣΥΝΩΝΥΜΟ ΤΟΥ ΑΠΑΤΕΩΝΑ. Είναι μια παράσταση που παίρνει υπόψη της την τυπολογία του Ταρτούφου ως του απόλυτου αγύρτη. Γεγονός που έχει οδηγήσει τη Γαλλική Ακαδημία (και Ακαδημίες άλλων χωρών) να εντάξει το λήμμα στο επίσημο λεξικό της ως συνώνυμο της λέξης «απατεώνας». «Θα λέγαμε ότι είναι το σαπρόφυτο», συνεχίζει ο Χειλάκης, «αυτός που ζει εις βάρος άλλων οργανισμών και επιβουλεύεται την ενέργεια και τη δύναμη των άλλων. Ουσιαστικά είναι αυτός που εμείς βλέπουμε και λέμε “ευτυχώς δεν είμαστε έτσι”. Είναι σχεδόν ένα αντιπαράδειγμα. Ούτως ή άλλως, έτσι ήθελε να παρουσιάσει ο Μολιέρος το κακό που καταφέρνουν όσοι κρύβονται πίσω από την Εκκλησία και μπορούν μέσω της Εκκλησίας και των αφορισμών να εξουσιάσουν τους ανθρώπους».

Στην παράσταση συμμετέχουν ηθοποιοί διαφορετικών γενιών που συνδέονται μεταξύ τους με φιλία. Ηταν ένα στοιχείο που εκμεταλλεύτηκε ο σκηνοθέτης, καθώς πιστεύει στο θέατρο των ανθρώπων οι οποίοι γνωρίζονται και άρα δημιουργούν ασφαλείς κώδικες ερμηνείας. «Αυτό μου αρέσει πολύ και ειδικά ως νεόκοπος σκηνοθέτης που επιχειρώ μόλις την τρίτη μου σκηνοθεσία με βοηθάει και πολύ. Επειδή όμως εγώ είμαι ηθοποιός, θα ήθελα το δεύτερο βλέμμα σε ό,τι αφορά τη σκηνοθεσία. Ετσι ο σταθερός μου συνεργάτης Μανώλης Δούνιας είναι η πιο ασφαλής συνθήκη για να μπορώ να είμαι ήρεμος. Οταν αστοχώ σε κάτι, υπάρχει πάντα ένα βλέμμα που είναι παρόν και επαναφέρει τα πράγματα. Εχω την τεράστια τιμή να σκηνοθετώ τη Ράνια Οικονομίδου, μια κυρία του θεάτρου που έχω θαυμάσει πολλάκις από όταν ήμουν μαθητής στη σχολή του Θεάτρου Τέχνης και τώρα έχω τη δυνατότητα να παίζω μαζί της και να την οδηγώ επί σκηνής. Η φιλία μου με τον Αλκη Κούρκουλο μετράει πολλά χρόνια. Μπορεί να είναι η πρώτη φορά που συνεργαζόμαστε, αλλά οι κώδικες υπάρχουν. Νομίζω ότι ο πιο κοινός κώδικας μεταξύ επαγγελματιών για να μπορείς να αντιμετωπίσεις τα πράγματα είναι το χιούμορ».

INFO
«Ταρτούφος ή Οι απατεώνες», θέατρο Κιβωτός (Πειραιώς 115, Γκάζι, τηλ. 210-3427.426), έως 10 Απριλίου. Μετάφραση: Γιώργος Μπλάνας. Σκηνοθεσία – διασκευή: Αιμίλιος Χειλάκης,  Μανώλης Δούνιας. Πρωταγωνιστούν: Αιμίλιος Χειλάκης, Αλκις Κούρκουλος, Ράνια Οικονομίδου, Αθηνά Μαξίμου, Αγγελος Μπούρας, Γιάννα Παπαγεωργίου, Αλέξανδρος Βάρθης, Γιώργος Λιάντος, Τσιμάρας Τζανάτος, Φραγκίσκη Μουστάκη