Η «δολοφονία» του Καίσαρα

Τι σχέση μπορεί να έχουν αι ειδοί του Μαρτίου με τον άρτι παραιτηθέντα υπουργό Εργασίας του Ντέιβιντ Κάμερον και πρώην ηγέτη (2001-2003) των Τόρις Ιαν Ντάνκαν Σμιθ; Και τι σχέση μπορεί να έχει η παραίτηση που υπέβαλε αιφνιδιαστικά ο Σμιθ, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον προϋπολογισμό του 2016 που παρουσίασε ο βρετανός υπουργός Οικονομικών Τζορτζ Οσμπορν με το δημοψήφισμα που θα γίνει τον Ιούνιο για το Brexit; Το κουβάρι μπορεί να αρχίσει να ξετυλίγεται μόνο με βάση τη διαπίστωση πως το Συντηρητικό Κόμμα και μαζί με αυτό η βρετανική κυβέρνηση έχουν βυθιστεί στον χειρότερο εμφύλιο πόλεμο που έχουν βιώσει από όταν επέστρεψαν στην εξουσία, το 2010.

Τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης μνημονεύουν συχνά τον Ιαν Ντάνκαν Σμιθ με τα αρχικά του, IDS. Τα ίδια είναι που αναφέρονται σαρκαστικά στην παραίτησή του, παίζοντας με τα αρχικά «IDS» και τη λέξη «ides» ως «the IDS of March», αι ειδοί του Μαρτίου. Ποιος είναι τότε ο Καίσαρας που δολοφονείται; προκύπτει το εύλογο ερώτημα. Κατά μία έννοια, ο Οσμπορν. Ο Σμιθ παραιτήθηκε κατηγορώντας τον πως παρουσίασε έναν προϋπολογισμό «βαθιά άδικο». Στο στόχαστρό του έβαλε συγκεκριμένα τις προβλεπόμενες περικοπές 1,3 δισ. στερλινών (1,65 δισ. ευρώ) όσον αφορά τα επιδόματα προς τα άτομα με αναπηρίες. Περικοπές που αντιπαρέβαλε με τα φορολογικά δώρα που δίνονται με τον ίδιο προϋπολογισμό (μείωση του φόρου επιχειρήσεων και του φόρου υπεραξίας κεφαλαίου) στους πλουσιότερους καθώς και με την προστασία της οποίας χαίρουν τα εισοδήματα των συνταξιούχων – κλασική εκλογική πελατεία των Τόρις.

Στην επιστολή παραίτησής του, ο IDS κάνει λόγο για περικοπές «οι οποίες εκλαμβάνονται ολοένα και περισσότερο ως πολιτικές επιλογές παρά ως μέτρα που εξυπηρετούν το οικονομικό συμφέρον της χώρας». Ο Σμιθ έγινε ακόμη σαφέστερος σε μια συνέντευξη που παραχώρησε προχθές στο BBC κατηγορώντας, εμμέσως πλην σαφώς, τον Οσμπορν ότι επιδιώκει να επιτύχει σημαντικό δημοσιονομικό πλεόνασμα έως το 2020 για ίδιον όφελος.

Οι πολιτικές φιλοδοξίες του βρετανού υπουργού Οικονομικών είναι γνωστές – το 2020 φιλοδοξεί να διαδεχθεί τον Ντέιβιντ Κάμερον στην πρωθυπουργία. Εξίσου γνωστό όμως είναι πως ο Σμιθ, παρότι προτάσσει τη δίψα του για κοινωνική δικαιοσύνη ως αιτία παραίτησης, δεν έχει διακριθεί για τις ευαισθησίες του στον συγκεκριμένο τομέα: ουδέποτε μέχρι τώρα είχε αντιδράσει στις πολυάριθμες περικοπές που έχουν γίνει στα κοινωνικά επιδόματα∙ η μεταρρύθμιση μάλιστα με την οποία έχει συνδέσει το όνομά του, η συγχώνευση έξι διαφορετικών επιδομάτων σε ένα «οικουμενικό επίδομα», έχει ξεκάθαρα στόχο να αναγκάζονται οι φτωχότεροι ή τα άτομα με αναπηρία να αποδέχονται κακοπληρωμένες δουλειές.

Τα πραγματικά κίνητρα αυτού του ευρωσκεπτικιστή υπουργού τα αποκρυπτογραφεί με τον καλύτερο τρόπο η «Monde»: να καταφέρει ένα πλήγμα στην εκστρατεία κατά του Brexit, υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην ΕΕ, στην οποία πρωταγωνιστούν Κάμερον και Οσμπορν. Ο IDS επιδιώκει ενδεχομένως να προσελκύσει στο στρατόπεδο του Brexit τους ψηφοφόρους της Αριστεράς, την ώρα που το ίδιο το Εργατικό Κόμμα διεξάγει μια μάλλον άνευρη εκστρατεία εναντίον της «εξόδου».

Ο Τζέρεμι Κόρμπιν, ο ηγέτης των Εργατικών, αξίωσε χθες το πρωί την παραίτηση του Οσμπορν. Λίγες ώρες αργότερα, ο Κάμερον επεχείρησε με ομιλία του στη Βουλή των Κοινοτήτων να επιβληθεί στο κόμμα του και να κατευνάσει τα πνεύματα στο Ουέστμινστερ. Ο βρετανός πρωθυπουργός υπεραμύνθηκε των πεπραγμένων του επιμένοντας πως στόχος του είναι η βελτίωση των ευκαιριών ζωής «για όλους στη Βρετανία» – και αυτό προϋποθέτει εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών. Αλλά όσο πλησιάζει το δημοψήφισμα, τόσο πιο λυσσαλέος προβλέπεται να γίνεται ο εμφύλιος στους Τόρις.

Η τρύπα
Επειτα από την παραίτηση του Ιαν Ντάνκαν Σμιθ, ο Τζορτζ Οσμπορν απέσυρε το ψαλίδι του 1,3 δισ. στερλινών στα επιδόματα των ατόμων με αναπηρία, αφήνοντας μια τρύπα στον προϋπολογισμό για το 2016.